Układy chłodzące dedykowane procesorem typu wieża (z ang. tower) to obecnie najpopularniejsze konstrukcje, głownie ze względu na ich wysoką wydajność / efektywność w odprowadzaniu ciepła. Są one jednak przeważnie wysokie, co w przypadku wąskich obudów lub też obudów typu desktop utrudnia ich montaż - tu alternatywą będą układy chłodzące z wentylatorem umieszczonym równolegle do płaszczyzny płyty głównej. Tego typu konstrukcje są niższe i chłodzą zarazem lepiej okolice podstawki procesora a więc m.in. sekcję zasilania, pamięci oraz w chipset. Do takich konstrukcji zaliczyć można bohaterów niniejszej publikacji - Enermaxa ETD-T60 oraz Zalmana CNPS 8900 Extreme. Zapraszam do lektury ich testu!

ENERMAX ETD-T60-VD
CENA DETALICZNA: 239 PLN 

Chłodzenie Enermaxa - ETD-T60 - występuje w dwóch wersjach, tańszej TB i kosztującej o ok. 25 PLN więcej wersji VD. Różnią się one przede wszystkim zastosowanym wentylatorem i sposobem jego montażu na radiatorze. Enermax ETD-T60-TB wykorzystuje wentylator T.B.Silence o rozmiarach 120x120x25 milimetrów, pracujący z prędkością od 800 do 1800 RPM (regulowana z wykorzystaniem mechanizmu PWM) i zamontowany na radiatorze za pomocą metalowych uchwytów. Droższy model wykorzystuje wentylator T.B.Vegas Duo w identycznym rozmiarze 120 milimetrów i pracujący z prędkością obrotową z tego samego zakresu 800~1800 RPM (PWM). Różnica sprowadza się przede wszystkim do podświetlenia wentylatora obecnego w modelu T.B.Vegas (posiada on łącznie 36 diod LED, 18 niebieskich i tyle samo czerwonych, które odpowiadają za 11 różnych efektów świetlnych) oraz sposobem jego montażu - w przypadku droższego modelu wentylator przytwierdzony jest do radiatora z wykorzystaniem plastikowego koszyka. 

Chłodzenie kompatybilne jest z podstawkami AMD (AM2/AM2+/AM3/AM3+/FM1) oraz Intela (LGA 775/1155/1156/1366) a jego aktualna cena rynkowa to 215 PLN dla wersji TB i 239 PLN dla modelu VD, który to dotarł do naszej redakcji. 

Enermax ETD-T60 pakowany jest w spore tekturowe pudło, na którym zamieszczono szereg szczegółowych informacji - zaczynając na najważniejszych cechach chłodzenia, poprzez spis zawartości opakowania a kończąc na szczegółowej specyfikacji obu model (TB i VD). Spoglądając na specyfikację zauważyć można, że wentylatory T.B.Silence i T.B.Vegas Duo różnią się nie tylko obecnością podświetlenia w tym drugim ale również przepływem powietrza oraz jego ciśnieniem statycznym - lepiej według suchych danych tecznicznych wypada tu wersja z tańszym wentylatorem T.B.Silence - wyposażony w 9 specjalnie wyprofilowanych łopatek wirnik tego wentylatora przy tej samej prędkości obrotowej tłoczy większe ilości powietrza i jest przy tym cichszy. T.B.Vegas Duo posiadający klasyczny wirnik z 7 łopatkami prezentuje się lepiej jedynie pod względem ciśnienia statycznego przy niskich obrotach. 

Wewnątrz opakowania oprócz samego chłodzenia z stosownym wentylatorem znajdziemy instrukcję montażu i obsługi, zestaw akcesoriów niezbędnych do montażu oraz tubkę pasty termoprzewodzącej Dow Corning TC-5121. Instrukcja jest dobrze ilustrowana i zostałą przy tym przetłumaczona również na nasz rodzimy język. 

Enermax ETD-T60 to chłodzenie typu down-flow, a więc takie w którym przepływ powietrza skierowany jest w dół, w kierunku jego podstawy. Przez miedzianą podstawa przebiega sześć miedzianych rurek cieplnych (o średnicy 6 milimetrów), które utrzymują nad nią sekcję aluminiowych żeberek. Sam radiator waży 540 gramów a wraz z wentylatorem ma wymiary 151 x 131 x 115 milimetrów (D x S x W). Radiator został pokryty cienką warstwą niklu, która ma przede wszystkim zabezpieczać miedziane elementy przez procesem utleniania.

Miedziane rurki cieplne (z ang. heat-pipe) wprowadzone są w sekcję żeberek z dwóch stron (cztery rurki z jednej strony i dwie z drugiej). Takie rozwiązanie po pierwsze nadaje sztywności całej konstrukcji a dodatkowo ma pozytywnie wpływać na efektywność odprowadzania ciepła - najwięcej ciepła oddają one bowiem w początkowej fazie kontaktu z żeberkami radiatora.    

Podstawa Enermaxa ETD-T60 to miedziany blok, przez który przebiegają rurki cieplne - podobnie jak w przypadku konstrukcji typu wieża i tu podstawa nie ma bezpośredniego kontaktu z ożebrowaniem radiatora. Za transfer ciepła pomiędzy podstawą a żeberkami odpowiadają wyłącznie rurki cieplne. Radiator ma jednocześnie asymetryczną konstrukcję; podstawa nie znajduje się w centralnej pozycji. Co więcej dwie miedziane rurki wypuszczone z jednej ze stron podstawy są specjalnie wygięte - całość ma gwarantować jak najmniejszą kolizyjność radiatora (np. z wysokim chłodzeniem sekcji zasilania na płycie głównej czy też wysokimi radiatorami pamięci RAM). 

Do naszej redakcji dotarła wersja ETD-T60-VD a więc z wentylatorem T.B.Vegas Duo. Wentylator przymocowany jest do radiatora za pomocą plastikowej ramki a deklarowana prędkość z jaką pracuje to 800~1800 RPM. Za kontrolę obrotów odpowiada mechanizm PWM (wentylator wyposażony jest w stosowne złącze PWM typu 4PIN umieszczone na dobrze oplecionym kablu). Ponadto z wentylatora wyprowadzony został przełącznik, który umożliwia wybranie jednego z 11 efektów świetlnych, które tworzone są przez 36 diod LED umieszczonych na wewnętrznej krawędzi ramki wentylatora. Zastosowano tu diody w dwóch różnych kolorach - 18 diod czerwonych i 18 diod niebieskich. Dla spotęgowania efektu podświetlenia na końcu każdej z 7 łopatek wirnika naklejona została folia lustrzana. Efekty świetlne występują w trzech kolorach - czerwonym, niebieskim i niebiesko-czerwonym (wyjątek stanowi ostatni efekt, który łączy wszystkie wariacje kolorystyczne), ponadto mamy również możliwość całkowitego wyłączenia podświetlenia.   

Montaż chłodzenia Enermaxa nie jest skomplikowany co wraz z dobrze ilustrowaną i przetłumaczoną na nasz rodzimy język instrukcją sprawia, że z zadaniem poradzą sobie nawet początkujący użytkownicy. Ze względu na dość specyficzną zapinkę najwygodniej będzie przeprowadzić montaż poza obudową (przy wyjętej płycie głównej). Samo chłodzenie możemy zamontować na dwa sposoby - tak aby jego część znajdowała się nad sekcją zasilania płyty głównej albo też nad pamięciami RAM. W pierwszym przypadku rurki cieplne przesłaniały pierwsze gniazdo DIMM wykluczając je z użytku, odwrócenie radiatora umożliwi zaś montaż pamięci we wszystkich gniazdach ale tylko w przypadku modułów o standardowej wysokości. Podczas testów wykorzystałem pamięci G'Skill z radiatorami wyższymi niż same moduły, dlatego też wybrałem pierwszą orientację.