Recenzja - NOCTUA NH-D14 - D JAK DOMINACJA - FrazPC.pl

Noctua rozpoczęła swoją karierę na rynku układów chłodzących i wentylatorów od efektownego wejścia - zaprezentowane wówczas rozwiązania jak coolery NH-U9F i NH-U12F czy seria wentylatorów NF-S12 i NF-B9 to produkty prezentujące świetną jakość wykonania, bardzo dobre osiągi i dobry stosunek wydajności do generowanego hałasu. Od tego czasu oferta Noctuy poszerzyła się o jedną całkowicie nową konstrukcję w postaci chłodzenia NH-C12P i szereg odświeżonych rewizji dotychczasowych produktów (czy to wzbogaconych o nową zapinkę czy tez o dodatkowy wentylator w komplecie). Na początku listopada Noctua zaprezentowała jednak kolejny twór dedykowany procesorom, który właśnie trafia na rynek. Cooler NH-D14 o którym mowa już przy pierwszych doniesieniach wywołał spore poruszenie a wszystko to ze względu na jego specyfikację. Ważący ponad 1kg kolos wykorzystujący dwa wentylatory o średnicy 120 i 140 milimetrów robił i robi nadal wrażenie. Ponadto w oficjalnej zapowiedzi Noctuy padło stwierdzenie, że ich najnowszy produkt przy wykorzystaniu przejściówek U.L.N.A (Ultra-Low Noise Adapter - przejściówki redukujące napięcie zasilające wentylatorów a co za tym idzie również ich prędkość obrotową) oferuje lepszą wydajność aniżeli NH-U12P pracujący z najwyższymi obrotami. Dziś mam okazję zweryfikować te zapowiedzi, bowiem prosto z Austrii do naszej redakcji dotarł egzemplarz najnowszego coolera Noctuy. Zapraszam do lektury testu NH-D14!

Noctua NH-D14 właśnie dociera do sklepów i dostępna będzie w niebagatelnej kwocie ~320PLN. Podobnie jak reszta produktów Noctuy chłodzenie objęte jest sześcioletnią gwarancją producenta.

Opakowanie NH-D14 częściowo zdradza nam gabaryty coolera, jest ono bowiem niezwykle pokaźne. W pudełku oprócz samego chłodzenia wraz z wentylatorami znajdziemy obcojęzyczną ilustrowaną instrukcję montażu na kompatybilnych podstawkach, tubkę pasty termoprzewodzącej NT-H1, prowizoryczny śrubokręt, gumowe kołki montażowe dla wentylatora, dwa adaptery U.L.N.A (po jednym dla każdego z wentylatorów), rozgałęziacz złącza 3PIN dla wentylatorów oraz niezbędne elementy montażowe. Całości dopełnia metalowy emblemat (naklejka) z logo Noctuy.

Na samym opakowaniu nie zabrakło informacji dotyczących samego chłodzenia wraz z jego dokładną specyfikacją przytoczoną poniżej.

Radiator jest wręcz olbrzymi co świetnie odzwierciedlają zdjęcia porównujące jego gabaryty z radiatorem Noctuy NH-U12P. Jak widać jednak rozmiar zwiększył się głównie w jednym wymiarze co wynika z jego konstrukcji.

Radiator NH-D14 to konstrukcja w założeniach zbliżona do Thermalrighta IFX-14 czy też leciwego już Thermaltake'a Sonic Tower. Całość składa się z miedzianej podstawy połączonej z sześcioma miedzianymi rurkami cieplnymi wygiętymi na kształt litery U. Końce wspomnianych rurek cieplnych ułożone są w linii prostej i utrzymują one dwie niezależne sekcje aluminiowych żeberek radiatora. Wszystkie elementy radiatora pokryte zostały warstwą niklu. Całość przypomina dwie wieże i waży - bagatela - 900 gram.

Podstawa NH-D14 jest idealnie płaska. Przy oględzinach z bliska można zauważyć ślady maszynowego szlifu - są one niewielkie i niewyczuwalne. Sama podstawa nie jest pokryta żadnym lakierem a producent na czas transportu zabezpiecza ją plastikową osłonką.

Wraz z radiatorem otrzymujemy dwa wentylatory - pierwszy z nich to dobrze znany wentylator NF-P12 o wymiarach 120x120x25mm i nominalnej prędkości obrotowej równej 1300RPM. Drugi to nowa konstrukcja - model NF-P14 FLX o wymiarach 140x140x25mm i prędkości obrotowej na poziomie 1200RPM. Oba wentylatory wyposażone są w łożyska SSO (autorskie rozwiązanie Noctuy) a ich specjalnie wyprofilowane łopatki posiadają dodatkowe nacięcia, które mają zminimalizować turbulencje zasysanego powietrza i zoptymalizować jego przepływ. Co ciekawe sam wentylator NF-P14 FLX wyposażony jest w otwory montażowe odległe od siebie o 120mm a więc możliwy jest jego montaż w miejscu standardowych wentylatorów 120x120x25mm.

Mniejszy z wentylatorów montowany jest na zewnątrz radiatora podczas gdy NF-P14 FLX docelowo ma być montowany pomiędzy dwoma sekcjami aluminiowych żeberek radiatora. W modelu NH-D14 zmieniono sposób montażu wentylatorów - są one wyposażone w metalowe zapinki przymocowane do gumowych zaczepów umieszczonych w otworach montażowych wentylatorów. Montaż wentylatora polega na odpowiednim umiejscowieniu go na radiatorze i naciągnięciu wspomnianych zapinek w ten sposób, by zaskoczyły one w specjalne nacięcia w jakie wyposażone zostały żeberka każdej z sekcji radiatora. Montaż ten daje pewną dowolność w regulacji wysokości montażu wentylatora co jak się okazuje pozostaje nie bez znaczenia, do tego wrócę jednak przy okazji opisu montażu Noctuy. Wentylatory odizolowane są od radiatora za pomocą białych gumowych dystansów - mają one zniwelować ewentualne drgania przenoszone na radiator.

Noctua N-D14 wyposażona jest w dwie zapinki - jedną dedykowaną platformie AMD i jedną dedykowaną podstawkom Intela. Ta druga została nazwana SecuFirm i jest o tyle ciekawa, że umożliwia montaż na wszystkich dostępnych na rynku podstawkach Intela dedykowanych komputerom osobistym (LGA775, LGA1156 i LGA1366). Przy okazji warto tu wspomnieć o godnej pochwały polityce "zapinkowej" firmy Noctua. Otóż w przypadku gdy jesteśmy posiadaczami coolera tej firmy i zdecydujemy się na zakup płyty z podstawką, do której nasze chłodzenia nie pasuje to Noctua dostarczy nam odpowiednią zapinkę bez żadnych opłat. Całość wymaga jedynie wypełnienia formularza na stronie producenta i przedstawienia dowodów zakupu - zarówno chłodzenia Noctuy jak i nowej płyty.

Sam montaż NH-D14 w teorii nie odbiega znacząco od montażu np. Noctuy NH-U12P - oba coolery wykorzystują praktycznie tą samą zapinkę. W praktyce jednak nie jest tak różowo a to za sprawą gabarytów NH-D14. Pierwszy etap montażu to przymocowanie zapinki do płyty głównej i tu konieczne jest jej wymontowanie z obudowy - nie jest to jednak nic uciążliwego, większość coolerów z wyższej półki wymaga wyjęcia płyty przynajmniej przy pierwszym montażu. Problem pojawia się dopiero gdy przyjdzie nam przykręcić sam radiator. Otóż najwygodniej było by dokonać tego poza obudową, w tym przypadku jednak radiator zasłania dwa otwory montażowe płyty głównej i jej wkręcenie do obudowy z zamontowanym radiatorem może okazać się niemożliwe. Ponadto NH-D14 może utrudnić wówczas wpięcie dodatkowego złącza zasilania ATX 4PIN/EPS 8PIN.

Pozostaje więc montaż w obudowie, który sam w sobie trudny nie jest - przynajmniej do pewnego momentu. Całość operacji wymaga bowiem zdemontowania wentylatora NF-P14 FLX, przykręcenia NH-D14 do zapinki i ponownego zamontowania wyjętego wentylatora. Problemy pojawić się mogą na ostatnim etapie - do montażu 140-milimetrowego wentylator konieczna jest odpowiednia przestrzeń nad chłodzeniem i płytą główną, przestrzeń której w wielu obudowach może po prostu zabraknąć. Tak było w moim przypadku. Rozwiązania są dwa - albo zamontujemy wentylator jedynie na jednej zapince (na szczęście trzyma się on wówczas wystarczająco, całe chłodzenie wpada jednak w delikatne wibracje) albo staramy się o prawidłowe umocowanie obu zapinek. To zaś nie zawsze się uda i z pewnością przysporzy nam kilku siwych włosów. Choć przyznać muszę, że po części jest to nie tylko kwestia sporych gabarytów NH-D14 i niewielkiej ilości miejsca nad płytą w obudowie Silverstone Fortress FT-01 - to również wina płyty DFI Lan Party DK X58-T3eH6, której podstawka jest umieszczona wyżej niż w większości płyta dla LGA1366.

Gabaryty NH-D14 mogą w teorii przysporzyć dodatkowych problemów w przypadku pamięci wyposażonych w wysokie radiatory. Tu przydatna okazuje się jedna możliwość regulacji wysokości montażu wentylatora NF-P12. Możliwe jest bowiem przesunięcie go w górę na tyle, by pod spodem zmieściły się pamięci - widoczne jest to dobrze na powyższych zdjęciach. Jak widać zastosowanie mniejszego wentylatora nie jest tu dziełem przypadku a przemyślanym rozwiązaniem mającym zniwelować ewentualne problemy. Pamiętajmy jednak, że przy bardzo wysokich radiatorach na pamięciach montaż może wymagać takiego przesunięcia wentylatora w górę, że zwiększy się dodatkowo wysokość całego chłodzenia a nie każda obudowa jest na tyle szeroka. W przypadku pamięci Patriot Viper II wentylator nie wystawał poza wysokość samego radiatora NH-D14.

Zamontowane chłodzenie pomimo swojej wagi (ponad 1,2 kilograma wraz z wentylatorami) na płycie DFI Lan Party DK X58-T3eH6 nie powodowało wygięcia jej PCB - jest to w dużej mierze zasługa samej zapinki SecuFirm.

Sprzęt testowy - Platforma testowa
Procesor	Intel Core i7 720
Płyta główna	DFI Lan Party DK X58-T3eH6
Karta graficzna	BFG GTX 260 MaxCore OCX
Pamięć	Patriot Viper II 2x 2048MB DDR3
Zasilacz	Antec Signature 850W
Obudowa	Silverstone Fortress FT01B
Wentylatory w obudowie	GÓRA: 180x180x32mm - ~700RPM TYŁ: 120x120x25mm - ~900RPM

Noctua NH-D14 przetestowana została wraz z dwoma innymi chłodzeniami - Noctuą NH-U12P SE2 i radiatorem Thermalright TRUE 120 Black. W obu przypadkach testy przeprowadzone zostały z wykorzystaniem wentylatorów Noctua NF-P12 (będących w standardowym wyposażeniu NH-U12P SE2), NH-D14 przetestowany był zaś z wykorzystaniem wentylatorów dołączonych do kompletu.

Testy wykonane były przy zamkniętej obudowie. W środku Silverstone'a Fortress FT01 pracowały dwa wentylatory - umieszczony na tylnej ściance obudowy wentylator 120x120x25mm pracujący z prędkością ~900RPM (wyciągający powietrze z obudowy) i umieszczony na górze wentylator 180x180x32mm (~700RPM, wtłaczający powietrze do obudowy). Wykorzystana podczas testów pasta to Arctic Ceramique.

Do obciążenia procesora wykorzystałem program LinX (odpowiednik Linpack z GUI), który to puszczany był w 30-krotnej pętli. Po zakończeniu obliczeń komputer pozostawiany był na kwadrans bezczynności. Po tym czasie odczytywane były temperatury zarejestrowane przez działający cały czas program RealTemp - najwyższa zarejestrowana temperatura to temperatura pod obciążeniem, temperatury w spoczynku zaś to wskazywane przez RealTemp odczyty w 15 minut po zakończeniu obliczeń przez LinX.

Każdy z przetestowanych radiatorów pracował w dwóch konfiguracjach - z jednym i dwoma wentylatorami. Ponadto wentylatory pracowały w dwóch trybach - z maksymalną prędkością obrotową (~1350RPM dla NF-P12 i ~1200RPM dla NF-P14) i po zastosowaniu adapterów U.L.N.A (~900RPM zarówno dla NF-P12 jak i NF-P14). Dodatkowo w konfiguracji z jednym wentylatorem NH-D14 przetestowany był osobno z NF-P12 jak i NF-P14 FLX.

Prezentację pomiarów rozpoczynamy od temperatur zmierzonych na niepodkręconym procesorze Core I7 920 w rewizji D0.

Temperatury standardowo taktowanego procesora w spoczynku nie wykazują znaczących różnic w wydajności NH-D14 w porównaniu z pozostałymi coolerami. Takiej sytuacji można było się spodziewać - z tak taktowanym procesorem każdy z nich radzi sobie bardzo dobrze. Mimo tego praktycznie w każdej sytuacji NH-D14 uzyskuje minimalną (różnica 1~2'C) przewagę zarówno nad NH-U12P SE2 jak i TRUE Black 120. Można więc spodziewać się, że pod obciążeniem to właśnie NH-D14 zaprezentuje najniższe temperatury.

I tak też faktycznie jest - pod obciążeniem liderem okazuje się NH-D14 niezależnie od tego w jakiej konfiguracji został on przetestowany. Przewaga może nie powala ale jest zauważalna a miejmy na uwadze, że to jak na razie testy przy standardowo taktowanym CPU pracującym z stosunkowo niskim napięciem. Warto tu jednocześnie zwrócić uwagę na następujące porównanie - NH-D14 w połączeniu z wentylatorem NF-P14 FLX kręcącym się z prędkością ~900RPM pod obciążeniem uzyskuje takie temperatury jak TRUE Black 120 z dwoma Noctuami NF-P12 pracującymi z maksymalnymi obrotami - różnica w hałasie jest zaś bardzo wyraźna. Co więcej Noctua NH-P12 SE2 w żadnym z trybów nie jest w stanie uzyskać takich temperatur jak NH-D14 w połączeniu z zaledwie jednym wentylatorem pracującym z prędkością 900RPM!

Kolejne dwa wykresy to odczyty zarejestrowane podczas testów na procesorze Core I7 920 (D0) podkręconym do 4GHz przy napięciu ~1,33V. Taka różnica w taktowaniu i napięciu przekłada się na o ok. 80W wyższy pobór wskazywany przez watomierz wpięty do gniazda (pomiar w LinX przy zachowaniu tych samych napięć poza napięciem CPU i VTT). Daje to pogląd o ile więcej energii pobiera wówczas CPU i o ile wzrasta ilość wydzielanego przez niego ciepła.

Na wstępie mniej znaczący wykres czyli temperatury w spoczynku. Tu ponownie znacznych różnic w wydajności trzech przetestowanych coolerów nie zauważymy, choć w każdych warunkach to właśnie NH-D14 okazuje się spisywać najlepiej. Różnice są jednak marginalne. Przejdźmy więc do najistotniejszego wykresu niniejszego testu - temperatur pod obciążeniem na podkręconym procesorze.

I tu o wydajności Noctuy NH-D14 można napisać już zdecydowanie więcej. Nie ulega wątpliwości, że jest to rozwiązanie niezwykle wydajne - w bezpośrednim zestawieniu z NH-U12P SE jak i TRUE Black 120 najnowsze chłodzenie Noctuy wygrywa w każdej konfiguracji. I niejednokrotnie jest to przewaga nie mała, bo rzędu 6~7'C nad radiatorem Thermalrighta uznawanym za jedną z najwydajniejszych konstrukcji. Jeszcze bardziej przemawia jednak po raz kolejny porównanie temperatur Noctuy NH-D14 wraz z wentylatorem NF-P14 FLX pracującym z prędkością ~900RPM do najlepszych odczytów pozostałych dwóch coolerów (a więc odczytów przy wykorzystaniu dwóch wentylatorów NF-P12 pracujących z pełną prędkością). Tu podobnie jak w przypadku testów na niepodkręconym procesorze NH-D14 oferuje niższe temperatury niż NH-U12P SE2 i jednocześnie praktycznie identyczne jak TRUE Black 120. Najistotniejsze w tym wszystkim jest to, że w takich warunkach NH-D14 pozostaje chłodzeniem bardzo cichym (ledwie słyszalnym z zamkniętej obudowy) podczas gdy pozostałe dwa coolery hałasują i to wyraźnie.

Pomiary zaprezentowane na poniższym wykresie zostały przeprowadzone z wykorzystaniem sonometru Voltkraft SL-200 umieszczonego w odległości 10~15 centymetrów od chłodzenia w obudowie (niewielka odległość dobrana po to by dobrze prezentowała nawet subtelne różnice w hałasie). Podczas pomiarów w obudowie pracował tylko jeden wentylator (z pominięciem wentylatorów na chłodzeniu CPU) o wymiarach 80x80mm w zasilaczu Antec Signature 850W. Ze względu na wykorzystanie tych samych wentylatorów odczyty dla TRUE Black 120 i Noctuy NH-U12P SE powinny być bardzo zbliżone.

I tak faktycznie jest, choć zauważyć można że przy wysokich obrotach zastosowanych wentylatorów minimalnie głośniejszy od NH-U12P SE okazuje się radiator Thermalrighta. Różnica ta wynika zapewne z gęściej opakowanych żeberek radiatora. Na tle tych chłodzeń NH-D14 prezentuje zbliżony poziom, przy czym jak widać to wentylator NF-P14 FLX hałasuje tu bardziej. W przypadku wykorzystania dwóch wentylatorów NH-D14 pomimo obecności P14 FLX nie hałasuje bardziej niż TRUE Black 120 z dwoma Noctuami NF-P12. Jak zaś odczyty przekładają się na wrażenia słuchowe? Noctua NH-D14 po zastosowaniu dołączonych do kompletu adapterów U.L.N.A jest chłodzeniem bardzo cichym, z odległości ok. 1m od zamkniętej obudowy praktycznie niesłyszalnym. Przy maksymalnych obrotach szum towarzyszący jego pracy jest już wyraźnie słyszalny - jest to jednak odgłos sporych ilości szybko przepychanego powietrza (brak słyszalnego odgłosu silnika wentylatorów oraz ich łożysk). I choć słyszalny to nie jest on ani irytujący ani też dokuczliwy.

Noctua NH-D14 to bez wątpienia produkt bardzo wydajny, jeden z najwydajniejszych (o ile nie najwydajniejszy) coolerów dostępnych na rynku. I to z pewnością przekona spore grono potencjalnych nabywców - zarówno tych, którym zależy na jak najniższych temperaturach jak i tych poszukujących chłodzenia oferującego najlepszy stosunek wydajności do hałasu. W obu przypadkach NH-D14 będzie trafnym wyborem. Świetnej wydajności towarzyszą ponadto cechy już typowe dla produktów austriackiego producenta - świetna jakość wykonania, bogate wyposażenie i bardzo dobre wentylatory w komplecie. Całości dopełnia zaś długa (sześcioletnia) gwarancja producenta, godna pochwały polityka "zapinkowa" i niebagatelna cena na poziomie 320PLN. Wystarczy jednak szybkie rozeznanie wśród dostępnych na rynku układów chłodzących by przekonać się, że nie jest to kwota irracjonalnie wysoka. Jedne z najwydajniejszych dotychczas konstrukcji jak TRUE Black 120 czy Prolimatech Megahalems to wydatek rzędu 230~280PLN, przy czym to kwota za sam radiator. Koszt dwóch dobrych jakościowo i wydajnych wentylatorów 120x120x25mm to kwota rzędu 80~100PLN (40~50PLN za sztukę). Koszt dwóch wentylatorów NF-P12 to 150~170PLN. Na tle tych kwot NH-D14 nie wygląda więc źle, wręcz przeciwnie - jest to konstrukcja konkurencyjna cenowo dla takich rozwiązań jak przytaczany kilkukrotnie radiator Thermalrighta. Przy czym w praktyce to właśnie Noctua okazuje się tym wydajniejszym rozwiązaniem.

Ze względu na świetną wydajność i jednocześnie doskonałe osiągi przy zachowaniu niskiego poziomu hałasu Noctua NH-D14 wyróżniona zostaje w kategorii WYDAJNOŚĆ i otrzymuje zasłużoną REKOMENDACJĘ serwisu FrazPC.PL.

PRODUKT	UWAGI
Noctua NH-D14	+ Wydajność! + Przy niskich obrotach cicha praca i świetne osiągi + Dwa bardzo dobre wentylatory w komplecie + Jakość wykonania + Bogate wyposażenie, kompatybilność + 6 lat gwarancji + Atrakcyjna cena + Wydajność! - Gabaryty - Cena

SPRZĘT DOSTARCZYLI
Noctua NH-D14
Procesor Core i7 920
Pamięci DDR3 Patriot Viper II Płyta DFI DK X58-T3eH6
Obudowa Silverstone