28-09-2001
Recenzja Windows XP
Od poczęcia do narodzin.
Już dawno Microsoft podjął decyzję o podzieleniu swoich swoich systemów operacyjnych na dwie grupy, pierwsza zapoczątkowana przez Windows 95 była skierowana do użytkowników domowych i miała być tzw. grupą multimedialną przeznaczoną głównie dla rozrywki. Drugą grupę zapoczątkował system Windows NT, którego nabywcami mieli stać się użytkownicy wymagający dużej wydajności i stabilności, gdzie system operacyjny miał być głownie stosowany w serwerach i maszynach o dużej mocy obliczeniowej, czyli komputery wieloprocesorowe. Obie te grupy do dnia dzisiejszego przeszły długą drogę, pełną sukcesów i porażek. Bezsprzecznie jednym z największych sukcesów obu grup jest praktyczne zmonopolizowanie rynku komputerów PC. O ile droga rozwoju systemów NT była raczej prosta i spokojna, o tyle rozwój systemów Windows 9x stała się szlakiem kłopotów i niezadowolenia użytkowników. W 1998 roku, Windows 95 doczekał się swojego następcy - Windows 98, który do dziś pozostaje najbardziej rozpowszechnionym systemem operacyjnym. Wprowadził on do świata użytkowników wiele nowości i udogodnień. Jednym z najważniejszych sukcesów Windows 98 było pełne wsparcie dla nowej architektury AGP, problematycznej USB oraz Microsoft DirectX 5.0. Od czasu pojawienia się piątej wersji DirectX, gry nabrały wreszcie rumieńców dzięki nowoczesnym technikom renderingu grafiki 3D, wsparciu dźwięku przestrzennego i grom sieciowym. W 1999 roku pojawiło się rozwinięcie Windows 98 - wersja Second Edition - jednak obiektywnie patrząc, nie można go uznać za "nowy system", był tak naprawdę mówiąc, uaktualnieniem Windows 98, gdyż w sumie nie wprowadził on zupełnie nic nowego. Jednak w 1999 roku, Microsoft postanowił ostatecznie zamknąć rozwój tej grupy systemów chcąc wreszcie odciąć się od przeszłości, jaką dziś bezapelacyjnie jest DOS i tryb 16-bitowy. Powstał więc Windows Millennium, wydany w połowie 2000-go roku - zamykający definitywnie rozwój grupy systemów Windows 9x. Windows Millennium był niestety kolejnym, mało innowacyjnym systemem operacyjnym. Ogłoszony jako "pozbawiony DOS'a", okazał się niczym nowym - Microsoft jedynie pozbył się plików startowych w trybie rzeczywistym i na tym koniec. Za pomocą oprogramowania, DOS'a można bez problemu "odkryć na nowo". Wprowadzono "System Restore" - mający na celu zachowywanie kopii ustawień systemu aby można było do nich powrócić w przypadku nieprawidłowego działania systemu operacyjnego. Jednak po drugiej stronie barykady, Microsoft przygotowywał się do stworzenia czegoś zupełnie nowego i Windows NT zastąpił Windows 2000 - w tej grupie, także ostatni przedstawiciel. Windows 2000 początkowo spotykał się z bardzo wieloma złymi opiniami, jednak obecnie stanowi on nawet zagrożenie dla Windows Me. W Windows 2000 wprowadzono do grupy systemów NT, część możliwości systemów multimedialnych, i tak oto Windows 2000 stał się systemem otwartym na gry i aplikacje multimedialne. Czas jednak biegnie nieubłaganie a konkurencja, choć nadal bardzo słaba (na rynku systemów "domowych"), Microsoft dziś postanowił połączyć obie grupy w jednym systemie, łącząc cechy jednych z drugimi. Mimo że premiera Windows XP odbędzie się 25 października b.r., jego wersje OEM już są dostarczane wraz z nowymi komputerami. Sama nazwa "XP" to skrót od słowa "experience" - ang.: doświadczenie, przeżycie. Jak na innowacyjność nowego systemu, trzeba przyznać że wybór nazwy jest skąd inąd słuszny. Przyjrzyjmy się więc, jak wygląda owo dziecko Microsoftu.
Nowe imię i nowe ubranka.
Pierwsza rzecz od ktorej jak zwykle trzeba zacząć, to instalacja samego systemu. Instalator Windows XP na samym początku pyta użytkownika, czy chce dokonać czystej instalacji nowego systemu, czy może uaktualnić obecną wersję o ile jest to możliwe. Wyboru należy dokonać samodzielnie bazując na własnych wymaganiach lub wiedzy na temat instalacji systemu operacyjnego. I tu aktualizacja jest bardzo przyjazna na mniej obeznanych w instalacjach Windows. W przeciwieństwie do czystej instalacji, "aktualizator" praktycznie nie wymaga interwencji użytkownika. Wszystkie ustawienia zostają zachowane, zainstalowane oprogramowanie nie jest naruszane. Trzeba przyznać, że w przeciwieństwie do poprzednich wersji Windows, aktualizacja w Windows XP jest wyjątkowo dobrym rozwiązaniem. Instalacja jest łatwiejsza a prawdopodobieństwo pozostania na dysku "staroci" zostało zminimalizowane. Ci, którzy wybiorą pełną instalację na czystym dysku, a nie korzystali wcześniej z Windows powinni się nad swoim wyborem zastanowić, gdyż w nowym systemie, wiele opcji konfiguracyjnych zostało zmienionych, niektórych nie ma w ogóle a są takie, których wcześniej nie było. Zatem konfiguracja systemu "od zera" może nie raz przyprawić o ból głowy.

Panel sterowania został podzielony na grupy tematyczne.

Menu "Mój Komputer" stał się prawdziwym centrum dowodzenia.
Sam interfejs użytkownika przeszedł kolosalne zmiany. Interfejsowi systemu Windows XP nadano "księżycową" nazwę : LUNA. Nowe zaokrąglone okna, podświetlane przyciski, efekty czcionki ClearType (w tym trybie każda czcionka jest wygładzana i w dodatku o wiele efektowniej), nowe ułatwienia obsługi, zintegrowane centrum pomocy technicznej.

Po lewej : czcionki ClearType, po prawej : zwykłe wygładzanie czcionek. Na obrazku po lewej, czcionki ClearType troszkę się rozmazały, jednak w rzeczywistości efekt jest lepszy. Za to po prawej, zwykłe wygładzanie w ogóle nie działa na większość czcionek.
Przebudowie poddano także Menu Start, dodano listę najczęściej używanych aplikacji, dodano skróty do folderów : "Moje Dokumenty", "Moje Obrazy", "Moja muzyka" i innych folderów zpersonalizowanych. Zwiększono też możliwości konfiguracji Menu Start, tak aby funkcjonalność jak najbardziej odpowiadała potrzebom użytkownika, nie go pozbawiono jednak możliwości powrotu do starej wersji.

Menu Start - zupełnie nowe, bardziej przejrzyste i w pełni konfigurowalne. Na obrazku - już po zpersonalizowaniu.
Nowy interfejs okazuje się być bardzo dobrym rozwiązaniem, gdyż po raz pierwszy Microsoft zdecydował się odstąpić od nudnych, kwadratowych i mało efektownych okien. Na szczęście (a może niestety) Microsoft umożliwił konserwatywnym użytkownikom do powrotu do starego wyglądu z Windows 2000/Me. Ciekawostką jest wszędobylska funkcja "Lock the toolbar(s)". Umożliwia ona bowiem zablokowanie pasków narzędzi, w tym np. Quick Launch, tak aby nie można było ich przypadkiem poprzesuwać, lub gdy np. jakaś aplikacja dorzuci swoją ikonę do np. Quick Launch, a my szerokość tego paska ustaliliśmy i nie chcemy aby nagle się poszerzał do woli, zablokowanie go okaże się bardzo pomocne. Do systemu dołączono także pokaźny zestaw tapet, które wreszcie nie kojarzą się z np. "Bąbelkami". Trzeba przyznać, że są one bardzo ciekawe i efektowne. Jednak jeśli komuś znudzi się niebieski schemat interfejsu może bez problemu go zmienić na inny. Wraz z wersją OEM dostarczane są trzy schematy do wyboru, jednak w ustawieniach ekranu znajdziemy opcję "More Themes Online" - czyli można ściągać nowe "skórki" z internetu.

Interfejs w niebieskiej "skórce".

Interfejs w srebrnej "skórce".
Szaty to nie wszystko.
Czas wreszcie zajrzeć do "środka". Sam Windows XP jest zbudowany na tym samym rdzeniu co Windows NT/2000. I to właśnie jest największym jego atutem. Całkowity brak 16-bitowego trybu rzeczywistego DOS pozwala na bezpieczną, bardzo wydajną i stabilną pracę przez długi czas z wieloma aplikacjami naraz. Jednak na samym początku, nie można pominąć najbardziej kontrowersyjnej funkcji w Windows XP - mianowicie "System Activation". Windows XP dostarczany jest już z nową umową licencyjną, która mówi że system może być użytkowany przez 14 dni, po których musi być aktywowany przez wpisanie numeru identyfikacyjnego podanego przez Microsoft. Jeśli nie aktywujemy systemu w podanym czasie, stanie się on bezużyteczny. Aby zapobiec nielegalnemu kopiowaniu Windows XP, Microsoft wbudował w niego monitor niektórych parametrów, który w razie wykrycia zmian (np. po stwierdzeniu nowego adresu fizycznego MAC karty sieciowej lub numeru seryjnego procesora) blokuje system pozostawiając jedynie możliwość aktywacji. Jednak, jak powszechnie wiadomo, algorytm zabezpieczeń został złamany już na etapie pierwszej wersji BETA systemu a crack'i są ogólnie dostępne w sieci. Wracając do tematu, Windows XP posiada zintegrowaną przeglądarkę Internet Explorer w wersji 6.0. Ze zmian w nim wprowadzonych, najwięcej radości sprawia możliwość odnawiania ściągania plików nawet po przerwaniu połączenia. Nie dodano jednak do Internet Explorer'a pakietu Java Runtime. Te biblioteki należy zainstalować samemu aby móc przeglądać strony budowane "na jawie". Nowy IE jest bardziej stabilny i szybszy, co wyraźnie widać podczas przeglądania stron przepełnionych małymi obrazkami. Kolejną nowością jest blokowanie plików cookie. Ta funkcja okazuje się bardzo skuteczna, wystarczy w ustawieniach internetowych dostosować ją do własnych potrzeb. Mimo to, domyślne ustawienia okazują się być w pełni wystarczające dla przeciętnego użytkownika. Kolejnym zintegrowanym elementem jest systemowy Firewall. Jego skuteczność można uznać za naprawdę przyzwoitą a nawet bardzo dobrą! Jednak nie ulega wątpliwościom fakt, iż wymagający użytkownicy w ostateczności będą chcieli pozostać przy sprawdzonym oprogramowaniu, przynajmniej ze względu na brak przyzwyczajenia do systemowego "suplementu".  Systemowy firewall - bardzo dobry, lecz wymagający użytkownicy niech nie pozbywają się jeszcze np. ZoneAlarm Pro.
Windows XP tak jak Windows 2000 oferuje bardzo duże możliwości konfiguracyjne dla administratorów systemów. W budowie sieci lub ustalaniu praw i przywilejów dla poszczególnych użytkowników, Windows XP oferuje bardzo duży wachlarz możliwości. Najlepsze rezultaty, jeśli chodzi o zabezpieczenia, uzsykać można stosując wprowadzony do Windows XP system plików NTFS 5, dzięki któremu każdy plik może dostępny dla użytkowników tylko jeśli administrator tak ustali.

Konfiguracja zabezpieczeń w Windows XP nie przysparza już wielkich problemów.
Pisząc o zabezpieczeniach nie można pominąć "Przełączania użytkowników". Jest to nowy sposób na wylogowanie się. Polega ono na tym, że jeśli w systemie jest ustawionych co najmniej dwóch użytkowników i podczas pracy jednego z nich chcemy w pewnym momencie zalogować drugiego, wcale nie musimy zamykać wszystkich aplikacji i przerywać swojej pracy, gdyż przy przełączaniu aplikacje zostają "zamrożone". "User Switching" pozwala na zalogowanie się w jednej sesji dowolnej ilości użytkowników i najzwyczajniej w świecie przełączać się pomiędzy ich kontami. Istotą tej możliwości jest to, że po zalogowaniu drugiego użytkownika, można powrócić do swojego konta gdzie wszystkie aplikacje będą nadal otwarte i w dokładnie takim samym stanie jak w chwili przełączania na drugiego użytkownika.

Wyloguj się, zaloguj innego użytkownika nie zapisując swoich dokumentów - wrócisz do nich później.
Obsługa urządzeń - największa bolączka sceptyków. Windows XP został wyposażony w ogromną bazę sterowników dla urządzeń różnych kategorii. Ich funkcjonalność nie jest na pewno szczytem marzeń, jednak sterowniki systemowe wbrew stereotypom nie są integrowane w system aby umożliwić wykorzystanie pełni możliwości sprzętu - znajdują się one po to, aby użytkownik miał pole manewru, czyli po prostu poprawnie działający system, poprawnie obsługujący zainstalowany sprzęt. Nie można się więc dziwić, że karta z układem GeForce3 nie obsługuje OpenGL albo gry wykazują brak obsługi dźwięku przestrzennego na kartach z układami ForteMedia czy czy SoundBlaster Live!. Sterowniki dołączone do Windows XP pozwalają wykorzystać podstawowe możliwości sprzętu, zwłaszcza w przypadku kart graficznych i dźwiękowych. Niemniej jednak, za ciekawostkę można uznak fakt, iż Windows XP w pełni obsługuje chipsety płyt głównych firmy VIA. W poprzednich wersjach Windows, mimo że chipsety tej firmy były wykrywane poprawnie, to ich funkcjonalność była kiepska a stabilność systemu można było uznać za mizerną. W Windows XP nie trzeba już instalować pakietu VIA 4in1.

Sterowniki Windows XP dla chipsetów VIA nie sprawiają już tylu kłopotów co np. Windows Me.
Windows XP pozwala także na uruchamianie aplikacji w trybie kompatybilności ze starszymi wersjami Windows. Ta funkcja także została usprawniona w porównaniu do Windows 2000. Dodatkowo, można zmusić aplikację do pracy w rozdzielczości 640x480 jeśli pracuje ona w trybie pełnoekranowym i sprawia problemy podczas uruchamiania w wyższej rozdzielczości, a także zmusić ją do pracy w trybie 256 kolorów lub bez obsługi interfejsu LUNA.

Oszukaj program lub instalator ! Nie lubi Windows XP ? Czas go zmusić !
Wraz z systemem otrzymujemy zintegrowany DirectX 8.1 w wersji finalnej, który pozwala w pełni wykorzystać możliwości kart graficznych z układami GeForce3. Nowa wersja DirectX jest wyraźnie szybsza niż jej poprzednicy pod warunkiem, że producent sprzętu udostępnia sterowniki przystosowane i dobrze zoptymalizowane do pracy z najnowszą wersją. Pod Windows XP nie sprawiają problemu najnowsze wersje sterowników dla kart z układami Kyro i Kyro II firmy ST Micro (najnowsze w chwili pisania artykułu : 08.0162), TNT/2, GeForce/2/3 firmy nVIDIA (najnowsze : 21.81). Obie te firmy a także inne już zaczęły udostępniać sterowniki specjalnie optymalizowane dla Windows XP. Producenci kart dźwiękowych także nie pozostają w tyle, Creative Labs i ForteMedia już udostępniły sterowniki dedykowane specjalnie dla Windows XP. Windows XP wykrywa także bez problemów przytłaczającą większość modemów, monitorów i kart sieciowych.
Brać czy nie brać...
Ano właśnie! Dla kogo przesiadka na Windows XP będzie miała sens... Pewnie trudno w to uwierzyć, ale na to pytanie nie ma prostej odpowiedzi. Jako że Microsoft postanowił definitywnie zamknąć serię Windows 9x ostatnim jego niezbyt udanym produktem - Windows Millennium, zastosowanie Windows XP staje się ogólne. Nowy system dostęony będzie początkowo w dwóch trzech wersjach : Home Edition, Proffesionall i Server. W pierwszym kwartale 2002-go roku pojawi się jeszcze czwarta edycja : Advanced Server. Home Edition przeznaczony jest dla użytkowników prywatnych, do ogólnych zastosowań, wersja Proffesionall to bezpośredni następca Windows 2000 - przynajmniej funkcjonalnie, wersje Server i Advanced Server to systemy przeznaczone dla maszyn wieloprocesorowych, których moc obliczeniowa musi być jak najwyższa przy używaniu ich jako różnego rodzaju serwery. Jak się okazuje, wersję Home Edition można bez problemu zamienić na Proffesionall, wystarczy pogrzebać w rejestrze. Ciekawe, czy Microsoft do 25-go października usunie to niedopatrzenie... Uogólniając, tylko użytkownicy Windows 2000 mogą się wachać aczkolwiek wszystko zależy od indywidualnych wymogów użytkowników. Dodatkowym atutem Windows XP względem Windows 2000 jest wyższa wydajność obliczeniowa i większa wydajność w grach. Ci, którzy do dziś nie przesiedli się na Windows 2000 powinni się zdecydować na przesiadkę na Windows XP. Im szybciej, tym lepiej - XP to nowa rodzina Windows, której naukę obsługi warto zacząć jak najwcześniej. Microsoft, co całkiem zrozumiałe prawdopodobnie ostatecznie zakończy udostępnianie poprawek i dodatków do poprzednich wersji Windows.
Windows XP przechodzi dokładnie
taką samą drogę jak poprzednie "porządne" edycje Windows - Windows 95, Windows NT, Windows 98 i Windows 2000. Sceptyków jest mnóstwo, argumenty z każdym dniem są coraz bardziej absurdalne. Ale... Minie kilka miesięcy i nawet sceptycy po cichu przesiądą się na nowy Windows. A naprawdę warto. Wystarczy że nie jesteśmy leniwi i z góry przekonani o tym, że Windows XP i tak nas nie zadowoli. Do poprawnej pracy, Windows XP wymaga :
- Procesor Pentium 233 MHz lub zgodny
- 64 MB
- 1,5 GB wolnego miejsca na dysku twardym
Jednak do naprawdę wygodnej i wydajnej pracy, trzeba sprostać takim wymaganiom :
- AMD Duron 650/Intel Celeron 800 MHz
- 192 MB RAM
- 1.5-2.0 GB wolnego miejsca na dysku twardym ATA-66 lub szybszym
Na tak skonfigurowanym komputerze, Windows XP pokaże pazurki. Oczywiście, im wydajniejszy sprzęt, tym praca z systemem staje się jeszcze bardziej komfortowa i wydajna. Realia jednak są bardzo przychylne dla Windows XP - bardzo niewiele komputerów nie spełnia wymogów minimalnych, a za to bardzo wiele komputerów spełnia wymagania do pracy, którą można z pewnością określić jako bardzo komfortową. A gdy dodamy do tego coraz szybciej powiększającą się gamę sterowników i oprogramowania zgodnego z Windows 2000/XP - wybór staje się coraz prostszy.
Vegita'2001
E-mail autora : pitdesign@poczta.onet.pl
Komentarze (132) |