Core i7 930 to procesor wprowadzony na rynek przez Intela na początku roku jako następca modelu 920 (który pomimo tego nadal jest dostępny w sklepach) - najatrakcyjniejszego z procesorów Core i7 dedykowanych podstawce LGA1366.  Nowy model nie różni się znacząco od protoplasty, to identyczna konstrukcja cechująca się taktowaniem wyższym o 133MHz przy zachowaniu ceny poprzedniego modelu. Skoro jedyna różnica to wyższe taktowanie a cena pozostaje na tym samym pułapie to praktycznie bez testowania tego produktu śmiało można było napisać, że mamy do czynienia z najbardziej opłacalnym procesorem dla LGA1366. Test by się nie pojawił gdyby nie fakt, że w naszej redakcji zagościła jednak wersja detaliczna tego układu, zdjęta prosto z półki sklepowej - takie egzemplarze trafiają do nas niezmiernie rzadko, dlatego też postanowiłem zweryfikować czy rynkowa wersja 930'tki różni się pod jakimś względem (tak, mam na myśli przede wszystkim możliwości OC) od próbki inżynieryjnej procesora Core i7 920 w rewizji D0. Jeśli Was również interesuje takie porównanie to serdecznie zapraszam do lektury krótkiego testu Core i7 930 w wersji BOX.

CORE i7 930 BOX CENA DETALICZNA: od 1100~1150PLN

Procesor Core i7 930 w wersji BOX dostępny jest aktualnie w cenach zaczynających się od pułapu 1100~1150PLN. To kwota pokrywająca się z tą jaką przyjdzie nam wyłożyć na Core i7 920 (LGA1366), Core i7 860 i 870 (LGA1156) oraz sześciordzeniowego Phenoma II X6 1090T. Wersja BOX objęta jest trzyletnią gwarancją producenta.

Opakowanie Core i7 930 to typowe pudełko stosowane przez Intela od lat, które wraz z nowymi generacjami procesorów zmienia jedynie szatę graficzną. Na opakowaniu znajdziemy oznaczenie modelowe oraz naklejkę z oznaczeniem kodowym procesora, napięciem VID oraz m.in. datą produkcji.

Wewnątrz tekturowego opakowania znajdziemy wykonaną z przeźroczystego plastiku formę, która chroni procesor oraz dołączony do niego radiator. Ponadto w pudełku znajduje się książeczka z warunkami gwarancji oraz naklejką z logo "Intel Core i7 Inside".

Dołączony do kompletu radiator wyprodukowany został przez Foxconna i nie odbiega od konstrukcji chłodzeń dołączanych do starszych układów tego producenta. Składa się on z miedzianego rdzenia umieszczonego na środku radiatora, w miejscu styku z procesorem, koliście ułożonego aluminiowego użebrowania oraz spoczywającego na radiatorze wentylatora wyposażonego w mechanizm sterowania obrotami wykorzystujący PWM.

Procesor Core i7 930 wygląda identycznie jak i7 920 w rewizji D0, oba układy rozróżnić można jedynie po napisie naniesionym na zintegrowany odpromiennik ciepła (IHS) skrywający pod sobą rdzeń procesora.

Taktowanie i7 930 z aktywnym Turbo - przy obciążonym jednym rdzeniu i podczas obciążenia kilku rdzeni.

Core i7 930 to układ tożsamy z Core i7 920, jedyna zauważalna różnica w specyfikacjach obu procesorów to taktowanie. Nowszy układ Intela pracuje nominalnie z taktowaniem 2,8GHz (21x133MHz), w trybie Turbo taktowanie Core i7 930 sięga nawet 3,06GHz (gdy obciążony jest jeden rdzeń, przy czterech obciążonych rdzeniach taktowanie wynosi 2,93GHz i taki zegar obserwować możemy przez większość czasu).

PLATFORMA TESTOWA

Testy zostały przeprowadzone z wykorzystaniem następującej konfiguracji:

TEMPERATURY PRACY I PODKRĘCANIE

Prezentowany egzemplarz CPU należał do procesorów naprawdę gorących - Core i7 dla podstawki LGA1366 potrafią się nagrzewać do naprawdę wysokich temperatur, dostarczony do testów egzemplarz był jednak cieplejszy niż można było oczekiwać. Przy wykorzystaniu chłodzenia typu BOX już przy standardowym taktowaniu procesor dobijał do granicy 80'C, po zmianie chłodzenia na Thermalrighta Venomous-X wyposażonego w dwa wentylatory Noctua NF-P12 temperatura spadała do poziomu 60~65'C. Z mojego doświadczenia z procesorami i7 dla LGA1366 - rozbieżność w temperaturach poszczególnych egzemplarzy CPU potrafi sięgać nawet kilkunastu stopni,  każdy jednak po OC wydziela na tyle duże ilości ciepła, że bez solidnego chłodzenia się nie obejdzie. Tym bardziej, że procesory Core i7 są wrażliwe na temperatury i im chłodniej tym lepiej się podkręcają.

Skoro jesteśmy już przy podkręcaniu to zweryfikujmy na co stać prezentowany egzemplarz Core i7 930.

Zaczynamy od maksymalnego stabilnego taktowania - imponującego 4,3GHz (dla przypomnienia i w uproszczeniu - podczas prób OC taktowanie CPU zwiększam o 100MHz, weryfikując następnie jego stabilność powtarzając tą czynność do momentu utraty stabilności). Taki zegar udało mi się osiągnąć przy napięciu zasilającym rdzeń procesora na poziomie 1,36V (napięcie pod obciążeniem). Jeśli jednak wrócimy do testu Core i7 920 w rewizji D0 zauważymy, że protoplasta w wersji ES (z ang. engineering sample - próbka inżynieryjna) był zdolny do pracy z takim samym taktowaniem. Jedyny wyjątek stanowi tu fakt, ze Core i7 920 (D0) musiał pracować tu z wymuszonym mnożnikiem trybu Turbo, Core i7 930 ma fabrycznie mnożnik 21x, dostępny przy OC mnożnik trybu Turbo to 22x. Podczas pracy z takim zegarem przy obciążeniu programem LinX procesor osiągał temperaturę rzędu 85~90'C! W normalnym użytkowaniu odczyty były jednak zauważalnie niższe (przeważnie w granicach do 75'C, przy długotrwałej konwersji materiału wideo temperatury dobijały do progu 80'C).

Ciekawą informacją będzie zapewne dla wielu fakt, że prezentowany egzemplarz CPU świetnie podkręcał się przy napięciu niższym niż fabryczne! Standardowo płyta Foxconna podawała napięcie VCore równe 1,25~1,27V podczas obciążenia. Przy napięciu obniżonym do poziomu 1,2V (przez ustawienie napięcia w tryb AUTO i zmniejszenie mnożnika do x19, płyta Foxconna umożliwia bowiem jedynie zwiększenie standardowego napięcia procesora) procesor pracował stabilnie z taktowaniem 3,9GHz. Dzięki temu uzyskujemy zdecydowanie wyższe taktowanie przy nieznacznie wyższych temperaturach i niewiele wyższym poborze energii względem ustawień fabrycznych.

Dla porównania standardowo taktowany Core i7 930 chłodzony przez Venomous-X rozgrzewał się podczas działania programu LinX do 60~65'C, po OC do poziomu 3,9GHz przy napięciu 1,2v maksymalne odczyty temperatur w tych samych warunkach to 65~70'C.

Różnicę w poborze energii prezentuje powyższy wykres. Jak widać różnica jest znaczna pomiędzy ustawieniem 4,3GHz (1,36V) a 3,9GHz (1,20V). Warto więc nie tylko skupiać się na najwyższym stabilnym taktowaniu podczas podkręcania ale poszukać również ustawień będących wypadkową wysokiego taktowania i niskiego napięcia zasilającego. W tym przypadku strata wydajności względem maksymalnego zegara to ok. 10%, w zamian jednak utrzymujemy pobór na poziomie o 60~80W niższym (pod obciążeniem) i zyskujemy zdecydowanie niższe temperatury (mniejszy pobór energii przez CPU to jednocześnie mniejsze ilości ciepła oddawanego do otoczenia). Jednocześnie sam pobór przy 3,9GHz jak i temperatury okazują się marginalnie wyższe niż przy standardowo taktowanym układzie (różnica w spoczynku wynika wyłącznie z wyłączonego EIST) a wydajność jest zauważalnie wyższa (o ~30%).

WYDAJNOŚĆ

Na koniec dla formalności kilka testów wydajności przeprowadzonych przy standardowo taktowanym Core i7 930 oraz po OC do poziomu 4,3GHz. Dla formalności ponieważ wiadomo, że wydajność nie będzie odbiegać znacząco od tego co prezentuje Core i7 920. Komentarz w takiej sytuacji jest zbędny, indywidualną ocenę wydajności w poszczególnych testach pozostawiam Wam.

Jak widać oferta Intela w tym pułapie cenowym pomimo mniejszej ilości rdzeni w zestawieniu z Phenomem X6 1090T prezentuje się naprawdę dobrze. Z marketingowego punktu widzenia sześć brzmi lepiej niż cztery, architektura procesorów Intela jest jednak wydajniejsza przez co w większości sytuacji to układy "niebieskich" prezentują się lepiej - w szczególności gdy ponadto w grę wchodzi OC (zysk w taktowaniu względem zegarów fabrycznych jest większy niż ma to miejsce w przypadku Phenoma).

Procesor AMD prezentuje się dobrze dopiero w aplikacjach zdolnych wykorzystać wszystkie sześć rdzeni, nawet tu jednak zdarzają się sytuacje gdzie układy Intela tracą naprawdę niewiele lub są wręcz szybsze (lub odrabiają stratę po OC).

PODSUMOWANIE

Core i7 930 to procesor dostępny w tej samej cenie co i7 920 i w takiej sytuacji okazuje się on atrakcyjniejszy od niego, bez wątpienia to aktualnie najatrakcyjniejsza oferta dla podstawki LGA1366 (biorąc pod uwagę stosunek możliwości do ceny). Oferuje on nieznacznie niższą wydajność niż Core i7 950 czy Core i7 960 przy dużo niższej cenie a przy tym podkręca się równie dobrze. W zestawieniu z i7 920 z kolei za praktycznie tą samą kwotę otrzymujemy procesor nieznacznie szybszy przy standardowym taktowaniu (średnio o 3~5%) i wyposażony w wyższy o jedno oczko mnożnik co ułatwia OC przy zegarze powyżej 4,2GHz. Jeśli cena jest ta sama wybór wydaje się oczywisty.

Odmienną kwestią jest zasadność wyboru podstawki LGA1366, droższej w ogólnym rozrachunku zarówno od platformy LGA1156 jak i platformy AMD z Phenomem X6. Platforma ta ma jednaj swoje unikalne plusy jak chociażby wsparcie dla SLI i CrossFireX przy zachowaniu pełnej prędkości złącz PCI-E x16 (przy wykorzystaniu dwóch kart graficznych) czy też trzykanałowy kontroler pamięci (a co za tym idzie sześć gniazd pamięci). Do zalet LGA1366 zaliczyć należy również możliwość wykorzystania sześciordzeniowych układów 970 i 980X wykonanych w wymiarze 32nm, które oferują nieosiągalną dla innych układów wydajność (oczywiście tam, gdzie wszystkie sześć rdzeni jest wykorzystywanych). Jeśli są to cechy zbędne to wówczas można śmiało rozważyć zakup procesora Core i7 dla podstawki LGA1156 (np. opisywanego niedawno na łamach naszego serwisu Core i7 875K) i tańszej płyty opartej o chipset P55. Niestety obie podstawki łączy jedna wada - musimy mieć świadomość, że to podstawki w teorii bez przyszłości - nowa generacja CPU Intela dedykowana będzie bowiem innym podstawkom. W praktyce jednak na LGA1366 zaprezentowano niedawno tańszego od i7 980X sześciordzeniowca w postaci Core i7 970, być może w przyszłości Intel zdecyduje się na wprowadzenie jeszcze tańszych odmian?

Nad przyszłością i opłacalnością zakupu danej platformy można się długo rozwodzić a końcowe wnioski mogą się diametralnie różnić w zależności od naszych priorytetów. Nie zmienia to jednak faktu, że prezentowany dziś procesor - Core i7 930 - to układ drogi ale jednocześnie bardzo wydajny i świetnie się podkręcający. Z tego względu zostaje on wyróżniony w kategorii WYDAJNOŚĆ.

+ Bardzo dobra wydajność w każdej sytuacji + Bardzo dobre możliwości OC + Hyper-Threading + Cena jak za Core i7-920

- Wysokie temperatury pracy po mocnym OC

Marcin "Weelkoo" Wilczak