03-10-2005

X-Fi, czyli nowe, lepsze karty dźwiękowe

Najnowszymi produktami firmy Creative są układy Xtreme Fidelity, które dostarczać mają niespotykanych dotąd efektów dźwiękowych. Karty, w których zastosowany zostanie procesor X-Fi skupiać się będą - w zależności od potrzeb użytkownika - na generowaniu realistycznego i przestrzennego dźwięku w filmach i grach; nowości te potrafią też sprawić, by zwykła MP-trójka brzmiała jak wielokanałowe, "koncertowe" nagranie. Urządzenia zaoferują tryb pracy umożliwiający domorosłym muzykom kreatywne realizowanie swoich wymogów. Wszystko to możliwe jest za pośrednictwem wielordzeniowej architektury obecnej w chipach X-Fi, którym poświęcę kilka akapitów.

5 lat nie poszło w las

Creative projektując te produkty włożył w nie sporo pracy i, jak twierdzi, opłaciło się. Zadania kart dźwiękowych podzielić możemy na trzy główne grupy: gry komputerowe, odtwarzanie filmów i muzyki, tworzenie i praca z dźwiękiem. Dla każdej z grup przydzielone są odmienne wymogi, których nie sposób spełnić przy pomocy pojedynczego procesora dźwiękowego, chyba że w jednym układzie zainstalujemy kilka wyspecjalizowanych rdzeni, mogących zrobić praktycznie wszystko. Taki właśnie pomysł zapoczątkował trwające 5 lat prace nad X-Fi. Przez ten czas firma Creative stworzyła, zamiast wielordzeniowego procesora, pierścieniową (kolistą) architekturę. Na dzień dzisiejszy obrabiany dźwięk przebywa drogę liniową wzdłuż swojego potoku wykonawczego, co przedstawione jest na poniższym zdjęciu.

Dość często zdarza się jednak, iż po przejściu jednego cyklu, próbka dźwięku musi wrócić znów do poprzedniego. Rozwiązanie to wymaga zakończenia jednego etapu i skierowania próbki na początek potoku - nie trudno się zatem domyśleć, że nie jest to najefektywniejszy sposób. W kartach X-Fi poszczególne cykle podłączone są do "kolistej autostrady" danych, dzięki czemu zalążki dźwięku mogą po niej dowolnie krążyć. Dzięki temu obrabiany dźwięk nie musi przejść wszystkich etapów. Układ korzysta tylko z tych, które w danym momencie są potrzebne. Tym sposobem X-Fi zaoszczędza czas i dysponuje większą efektywnością. Całość została nazwana przez firmę "Active Model Architecture". Od teraz użytkownik decydować będzie kiedy, i w jakim trybie, pracować ma X-Fi.

Siedem silników w "kolistej autostradzie"

Jak widać na załączonej ilustracji, architektura X-Fi składa się z siedmiu silników. Tank Engine (TE) zajmuje się wyłącznie wytwarzaniem sygnałów przesuniętych w czasie oraz generowaniem efektów, takich jak różnego rodzaju pogłosy lub echo. Dzięki TE słuchacz potrafi precyzyjnie zlokalizować źródło wydobywającego się dźwięku. Silnik ten jest superskalarnym chipem z dwupoziomową pamięcią podręczną oraz wydzielonymi potokami wykonawczymi. W standardowej architekturze wszystkie obliczenia, które wykonywane są przez TE, przypisywane są naszemu procesorowi. Niestety CPU ma także dużo innej pracy, dlatego często zdarza się, iż z braku wydajności doświadczamy w grach zjawiska zacinania się dźwięku. Problem ten został na szczęście rozwiązany w X-Fi. Tank Engine posiada wydajność 440 MIPS, przez co znacznie odciąża procesor i przy zastosowaniu specjalnych bibliotek programowych potrafi nawet całkowicie zwolnić CPU z przetwarzania dźwięku! Sample Rate Converter sprawuje kontrolę nad procesem, który często wiąże się z utratą oryginalnego brzmienia (tempa odtwarzania pliku dźwiękowego) - konwertuje częstotliwości próbkowania. Wydajność stworzonego zupełnie od nowa SCR jest 17-krotnie (7310 MIPS) wyższa niż całego, znanego układu dźwiękowego Audigy. Zawarta w nim moc umożliwia przekonwertowanie dźwięku z próbkowaniem 44,1KHz do 48kHz, przez co utrata oryginalnego tempa jest tylko na poziomie tysięcznych części procenta! Warto dodać, iż takiej dokładności nie znajdziemy nawet w profesjonalnych przetwornikach cyfrowo-analogowych (DAC). Po przekonwertowaniu próbka dźwiękowa wędruje do Filtr Engine, który pozwala na uzyskanie odpowiedniej jakości dźwięku, a także umożliwia pozycjonowanie, łączenie oraz niemal dowolne modelowanie. Kolejny silnik X-Fi nazywa się Mixer Engine. ME odgrywa bardzo ważną rolę w pierścieniowej architekturze. Jego zadaniem jest zarządzać ruchem próbek dźwiękowych. To on je skaluje, łączy, a także przekazuje do dalszego obiegu. X-Fi potrafi przetworzyć również dowolną próbkę na dźwięk 3D; jego architektura może pracować z ponad 4000 kanałami dźwiękowymi jednocześnie, co znaczy, że w tym samym czasie przetwarzanych może być dokładnie 4096 próbek. Następnie opisać trzeba Digital Signal Processor - najważniejsza "rzecz" każdego układu dźwiękowego. W X-Fi element ten nosi nazwę Quartet DSP i oferuje wydajność na poziomie 1180 MIPS. Na pierwszy rzut oka jest to niewielka wartość, aczkolwiek nie jest to górna granica obliczeniowa, bowiem sam proces liczenia w DSP jest najważniejszy. Nowość Creative'a wyposażona jest w dwie wyspecjalizowane jednostki SIMD, mogące pracować zarówno ze stało, jak i zmiennoprzecinkowymi liczbami. DSP od X-Fi może też współpracować z czterema wątkami w tym samym czasie. Te cechy czynią go uniwersalnym chipem, zdolnym do wykonywania jednocześnie kilku różnych operacji na przetwarzanym dźwięku. Posiada on także 60 dodatkowych instrukcji, które podobnie jak w przypadku procesorów AMD Athlon 64 i Intel Pentium 4 z rozszerzeniami SSE, wspomagają proces liczenia w tych najbardziej skomplikowanych i najczęstszych operacjach. Transport Engine. Ten silnik odpowiedzialny jest za ruch pomiędzy całym X-Fi, a resztą podzespołów komputerowych (głównie procesorem i pamięcią RAM). Składa się on z tysiąca kanałów DMA (są to połączenia z pamięcią RAM - Direct Memory Access - zwalniają one procesor od procesu przesyłania danych). Transport Engine zajmuje się także wykorzystaniem pamięci z karty X-Fi. Pierścieniowa architektura urządzeń posiada również jednostkę Audio I/O.

X-Fi prawie jak Pentium 560 3,6GHz!

Całkowita moc obliczeniowa wszystkich, zawartych w X-Fi silników wynosi 10340 MIPS - dla porównania wspomnę, że Audigy ma zaledwie 424 MIPS. X-Fi oferuje więc wydajność zbliżoną do CPU Pentium 4 560 taktowanego częstotliwością 3,6GHz! Firma zapewnia, iż tak wysoka wydajność jest możliwa do uzyskania za sprawą wszystkich układów zastosowanych w kartach. Mogą one pracować niezależnie i, co ważne, równocześnie. Ponadto chip X-Fi nie różnicuje źródeł dźwięku i nie dzieli ich pod względem formatu i częstotliwości próbkowania. Wszystko trafia więc do jednego obiegu - na każdym z nich stosować można te same algorytmy i efekty. Reasumując: na obojętnie jakim etapie pracy (gry, filmy i muzyka, tworzenie dźwięku) użytkownik może korzystać z funkcji wzbogacenia dźwięku przestrzennego CMSS-3D, wielokanałowego miksowania, efektów EAX, interaktywnego trójwymiarowego dźwięku pozycyjnego, etc. Architektura X-Fi sprawiła, iż to, co do tej pory wykonywać musiał DSP, teraz przydzielone może być któremuś z pozostałych elementów "pierścienia".

Trochę o budowie

Na wyposażeniu układu Xtreme Fidelity znaleźć można 51 mln tranzystorów, z których blisko 20 mln przeznaczonych jest na jednostki obliczeniowe, natomiast reszta wspiera budowę silnika transportowego, różne rodzaje buforów oraz cache. X-Fi wykonywany jest w procesie technologicznym 130 nanometrów, pracuje z zegarem "tykającym" z częstotliwością 400MHz i zasilany jest napięciem 1,2V. Sprzęt ten nie potrzebuje nawet chłodzenia pasywnego (radiatora), gdyż jego pobór mocy został ograniczony do minimum. X-Fi nie można nic zarzucić - urządzenie z pewnością znajdzie sobie odpowiednie miejsce na rynku, nie tylko dzięki wielkiej elastyczności pracy, ale i bardzo przyszłościowej budowie.

Sound Blaster X-Fi Elite Pro

Informacje o kartach i ich trybach pracy pochodzą z materiałów prasowych Creative.

Sound Blaster X-Fi Elite Pro wyposażono w profesjonalnej jakości przetworniki cyfrowo-analogowe (DAC) o stosunku sygnału do szumu wynoszącym 116dB oraz moduł wejścia-wyjścia z bogatym zestawem przyłączy dla twórców dźwięku, a także łatwe w obsłudze pokrętła dla układów X-Fi 24-bit Crystalizer, X-Fi CMSS- 3D (Creative Multi-Speaker Surround), 3DMIDI i EAX. Sound Blaster X-Fi Elite Pro posiada 64 MB pamięci X-RAM, służącej polepszaniu jakości dźwięku w grach a także ich wydajności. Dodatkowo na karcie znajduje się przedwzmacniacz do bezpośredniego nagrywania oraz wejścia o wysokiej oporności dla gitar elektrycznych. Najbardziej zaawansowane rozwiązanie Sound Blaster X-Fi - model Elite Pro - wyposażono we wszystkie funkcje, aplikacje, możliwości i moc całej rodziny produktów Sound Blaster X-Fi cards (opisanych poniżej).

Sound Blaster X-Fi Fatal1ty FPS

Karta dźwiękowa Sound Blaster X-Fi Fatal1ty™ FPS zaprojektowana by spełnić wymagania najbardziej znanego na świecie zawodowego gracza, Johnathana 'Fatal1ty' Wendela, zapewnia jakość dźwięku o niebywałym stosunku sygnału do szumu wynoszącym 109dB, przyspiesza wydajność gier i posiada 64MB pamięci X-RAM dla jeszcze lepszej sprawności funkcjonowania gier. Karta obsługuje najnowszy standard dźwięku środowiskowego EAXŽ ADVANCED HD™ 5.0 i wykorzystuje technologię X-Fi CMSS 3D dla stworzenia niebywale realistycznego dźwięku w słuchawkach dla gier sieciowych. Kartę Sound Blaster X-Fi Fatal1ty FPS wyposażono również w wygodny panel montowany w obudowę komputera dla łatwiejszego podłączania urządzeń audio oraz pilot zdalnego sterowania X-Fi IR z ułatwionym dostępem do obsługi wszystkich funkcji związanych z cyfrową rozrywką. Karta obsługuje też technologie X-Fi 24-bit Crystalizer, X-Fi CMSS 3D, 3DMIDI i EAX. Karta Sound Blaster X-Fi Fatal1ty FPS zapewniając niezrównaną wydajność w grach, wyposażona jest we wszystkie standardowe funkcje, aplikacje, możliwości i moc systemu Sound Blaster X-Fi Platinum i Sound Blaster X-Fi Xtreme Music.

Sound Blaster X-Fi Platinum

Wszechstronna karta uzupełniająca dla wszelkiego rodzaju rozrywki cyfrowej, wyposażona w panel przedni dla wygodnego podłączania urządzeń zewnętrznych takich jak słuchawki i inne urządzenia niezbędne do słuchania lub tworzenia muzyki. Karta Sound Blaster X-Fi Platinum zapewnia dźwięk o stosunku sygnału do szumu wynoszącym 109dB SNR i posiada pilot zdalnego sterowania X-Fi IR remote dla łatwego dostępu do konsoli oprogramowania Entertainment Center, umożliwiającego dostęp do muzyki, filmów i zdjęć za pośrednictwem wygodnego interfejsu. Karta Sound Blaster X-Fi Platinum wyposażona jest również we wszystkie standardowe funkcje, aplikacje, możliwości i moc karty Sound Blaster X-Fi Xtreme Music.

Sound Blaster X-Fi XtremeMusic

Karta Sound Blaster X-Fi XtremeMusic wykorzystuje całą moc procesora dźwięku Creative X-Fi Xtreme Fidelity dla podniesienia jakości istniejących plików MP3 lub innych plików muzycznych do standardu Xtreme Fidelity. Technologia X-Fi Xtreme Fidelity 24-bit Crystalizer, przekształca pliki MP3 oraz ścieżki dźwiękowe filmów do standardu Xtreme Fidelity, zapewniając jakość wyższą niż oryginalne nagrania CD czy DVD (DD, DTS). Dołączony pakiet oprogramowania Creative MediaSource™ 3 i procedura SuperRip™ umożliwiają trwałe przeniesienie wszystkich cyfrowych plików do standardu Xtreme Fidelity. Dodatkowo MediaSource 3 umożliwia użytkownikom poprawę jakości muzyki, zapewniając łatwy dostęp do bogatych funkcji takich jak X-Fi CMSS-3D, Smart Cross-Fade i Smart Volume Management. Karta Sound Blaster X-Fi Xtreme Music odtwarza dźwięk ze stosunkiem sygnału do szumu wynoszącym 109dB SNR.

Zoptymalizowane tryby dla najlepszej wydajności X-Fi

Każda karta Sound Blaster X-Fi może wykorzystać swoją moc w trzech trybach opracowanych dla optymalizacji odsłuchu muzyki i ścieżek dźwiękowych w grach, filmach oraz w tworzeniu muzyki. Każdy tryb wykorzystuje moc procesora do realizacji tych funkcji, których w danej chwili potrzebuje użytkownik.

Tryb rozrywkowy

W trybie tym pracuje X-Fi 24-bit Crystalizer, sterowany przez procesor dźwięku Creative X-Fi Xtreme Fidelity. Procesor przetwarza dźwięk do jakości 24-bit/96kHz za pośrednictwem niemal niewidocznego konwertera częstotliwości próbkowania (SRC) o sile sygnału 136dB. Dźwięk jest następnie remasterowany i selektywnie ulepszany. System bada, które części strumienia dźwięku zostały ograniczone i uszkodzone w procesie dynamicznej kompresji do próbkowania 16-bitowego, a następnie w procesie kompresji do formatu MP3 lub WMA. W plikach muzycznych następuje wzmocnienie niskich i wysokich częstotliwości oraz poprawa dynamiki dla czystszego i bogatszego dźwięku. W filmach odgłosy efektów specjalnych oraz sekwencje o dużym natężeniu brzmią bardziej realistycznie niż kiedykolwiek. Dodatkowo technologia X-Fi CMSS-3D wykorzystuje moc procesora dźwięku Creative X-Fi Xtreme Fidelity do inteligentnego przetwarzania dźwięku dookolnego. Wykorzystuje również zaawansowane techniki do kierowania konkretnych elementów dźwiękowych, na przykład głosu, do głośnika centralnego, a dźwięków otoczenia do głośników dookolnych.

Tryb gier

W tym trybie karta zwiększa wydajność gier na komputerze PC. Dzięki całkowicie przeprojektowanemu procesorowi dźwięku gier, wykorzystującemu możliwości procesora Creative X-Fi Xtreme Fidelity, karta Sound Blaster X-Fi imponująco zwiększa wydajność gier nawet o 40% w niektórych elementach rozgrywki, zapewniając jednocześnie pełne spektrum efektów poprawiających jakość dźwięku.

Funkcja Creative X-Fi CMSS-3D zapewnia niezwykle realistyczny dźwięk w grach podczas odsłuchu przez słuchawki. Obsługa EAX ADVANCED HD 5.0 umożliwia niespotykaną dotąd realizację 128 głosów za pośrednictwem sprzętowej obróbki w procesorze X-Fi oraz wykorzystanie technologii EAX MacroFX, EAX PurePath i Environment FlexiFX dla dostarczenia nowego standardu realizmu dźwięku w grach. Funkcja X-Fi 24-bit Crystalizer automatycznie podwyższa jakość dźwięku w grach do standardu Xtreme Fidelity.

Tryb tworzenia muzyki

Możliwości tworzenia dźwięku za pośrednictwem kart Sound Blaster X-Fi przewyższają rozwiązania oferowane w wielu kartach profesjonalnych. Sound Blaster X-Fi wykorzystuje niewidzialny silnik SRC w procesorze Creative X-Fi Xtreme Fidelity do przekształcania wszystkich częstotliwości z jakością 136dB THD+N. Zapewnia również możliwość nagrywania w częstotliwości próbkowania od 44.1kHz do 96kHz. Muzycy korzystający z trybu tworzenia muzyki obecnego w kartach Sound Blaster X-Fi mogą również nagrywać w trybie ASIO z opóźnieniem rzędu jednej milisekundy bez obciążania procesora, z wykorzystaniem do ośmiu różnych 24-bitowych efektów sprzętowych, 24-bitowego próbkowania SoundFontŽ oraz 3DMIDI.

Xtreme Fidelity: napędzany mocą X-Fi

Xtreme Fidelity wyznacza nowy standard w dziedzinie dźwięku, obsługując połączenie 24-bitowej jakości i niebywałej klarowności dźwięku (z minimalnym stosunkiem sygnału do szumu wynoszącym 109dB SNR i nawet 116dB w wersji X-Fi Elite Pro) oraz technologii dźwięku dookolnego w słuchawkach CMSS 3D. Sound Blaster X-Fi, aby osiągnąć standard Xtreme Fidelity, wykorzystują ogromną moc procesora Creative X-Fi Xtreme Fidelity, wyposażonego w ponad 51 milionów tranzystorów i osiągającego wydajność ponad 10,000 MIPS. Operujący 24-krotnie większą mocą niż poprzedni procesor Sound Blaster AudigyŽ, procesor Creative X-Fi Xtreme Fidelity wykorzystuje wiele silników do dynamicznego zarządzania zasobami w unikalnej, pierścieniowej architekturze, całkowicie zmieniającej sposób zarządzania dźwiękiem we wszystkich zastosowaniach.

Sound Blaster X-Fi XtremeMusic - nasza karta testowa

Dane techniczne 

- 24-bitowa analogowo-cyfrowa konwersja źródeł analogowych przy częstotliwości próbkowania 96 kHz 
- 24-bitowa cyfrowo-analogowa konwersja źródeł cyfrowych przy częstotliwości próbkowania 96 kHz do analogowych głośników 7.1
- 24-bitowa cyfrowo-analogowa konwersja stereofonicznych źródeł cyfrowych przy częstotliwości próbkowania 192 kHz do wyjścia stereo
- Częstotliwości próbkowania przy nagrywaniu (16 do 24-bit): 8, 11,025, 16, 22,05, 24, 32, 44.1, 48 i 96 kHz
- Zgodność ze sterownikami ASIO 2.0 oraz bezpośrednie monitorowanie przy 16 i 24 bitach przy częstotliwości próbkowania 44,1/48/88,22 i 96 kHz

Parametry dźwięku (wartość mierzona przy 2 V RMS, wartość typowa) 

- Odstęp sygnału od szumu (filtr 20 kHz Low-pass, A-Weighted) 
- Sygnał stereo 109dB 
- Kanały przedni i tylny 109dB 
- Kanał centralny, subwoofer i kanały boczne 109dB 
- Całkowite zniekształcenie harmoniczne i szumy przy 1 kHz (filtr 20 kHz Low-pass) = 0.004% 
- Pasmo przenoszenia (wejście +/-3 dB, 24-bit/96 kHz) = <10Hz do 46 kHz 
- Pasmo przenoszenia (tylko stereo)(wejście +/-3 dB, 24-bit/192 kHz) = <10Hz do 88 kHz Złącza 
- FlexiJack (wejście cyfrowe / wejście liniowe / mikrofon) przez minijack 3,5 mm 
- Wyjście liniowe (przód / boki / tył / środek / głośnik niskotonowy) przez minijacki 3,5 mm 
- Analogowe wejście liniowe AUX_IN przez 4-pinowe złącze Molex na karcie 
- 1 zewnętrzne złącze AD_Link (26-pinowe) do podłączania do konsoli X-Fi I/O (opcja rozszerzenia) 
- 1 wewnętrzne złącze AD_Ext do podłączania do stacji X-Fi I/O (opcja rozszerzenia)

Gwarancja 

- Dwuletnia ograniczona gwarancja sprzętowa

Wymagania systemowe 
- Procesor IntelŽ PentiumŽ III 1 GHz, AMDŽ 1 GHz processor lub szybszy 
- Płyta główna Intel, AMD lub całkowicie zgodna 
- MicrosoftŽ WindowsŽ XP Service Pack 2 (SP2) 
- 256 MB RAM 
- 600MB wolnego miejsca na dysku 
- Dostępne złącze PCI 2.1 na kartę dźwiękową 
- Stacja CD-ROM/CD-RW lub CD/DVD-ROM wymagana do instalacji oprogramowania 
- Karta graficzna z akceleratorem grafiki 3D zgodnym z DirectXŽ 9 i OpenGLŽ

Zawartość opakowania 

- Karta PCI Sound Blaster X-Fi 
- Podręczna instrukcja obsługi

- Płyta instalacyjna i z oprogramowaniem zawierająca:
- Sterowniki do Windows XP 
- Zestaw oprogramowania Creative 
- Łatka Doom 3 Sound Blaster EAX 
- Podręcznik użytkownika

Możliwości karty

Dźwięk przestrzenny czy przetwarzanie coraz większej liczby strumieni jednocześnie wymaga dużej mocy obliczeniowej. Myli się ten, kto sądzi, że generowanie dźwięku to taka prosta sprawa. Inżynierzy Creative zdają sobie doskonale sprawę, że ich nowy produkt wytyczy standardy rozwoju dźwięku na najbliższe lata. Musi więc znakomicie radzić sobie z obecnymi i przyszłymi zadaniami. Dodatkowo, powinien być jak najszybszy i oferować ogrom technologicznych nowości. Taki właśnie jest X-Fi.

Następca Audity 4 wprowadza ogrom zmian do komputerowego dźwięku. Firma Creative Labs zadbała, aby mocy starczyło na jak najdłużej. Wystarczy popatrzeć na suche dane i wiadomo, że nadchodzi nowa generacja. Audigy to ponad 4,6 miliona tranzystorów, gdy X-Fi szczyci się liczbą 51 milionów. Ilość bramek logicznych wzrosła z 200 tysięcy do ponad 1,6 miliona. Także zegar układu pracuje szybciej. Taktowanie X-Fi wynosi 400MHz do 200 w Audigy. Co to wszystko daje? X-Fi potrafi wykonać ponad 10 miliardów operacji na sekundę. Jest to 24 razy więcej niż mógł osiągnąć Audigy. Taka wydajność pozwala na niemal nieograniczone możliwości.

Komputerowa karta dźwiękowa powinna jak najlepiej radzić sobie z trzema zadaniami. Po pierwsze dźwięk w grach, po drugie muzyka, po trzecie inna rozrywka, na przykład kino domowe. Wiedzą o tym ludzie z Creative, wprowadzając wiele innowacji, nowych technologii i usprawnień. Nowe technologie, które wprowadzi X-Fi prezentują się znakomicie. Najważniejsze, że większość z nich można wykorzystać już teraz, bez potrzeby oczekiwania na wsparcie ze strony producentów gier czy filmów DVD. Po prostu większość funkcji X-Fi służy poprawie jakości oraz wydajności. Przy tym, zadania są realizowane sprzętowo i najczęściej nie wymaga wsparcia programowego. Do ich uaktywnienia wystarczą dwa kliknięcia myszką.

Gry

Wprowadzono wiele zmian, aby zapewnić graczom wspaniałe doznania przy maksymalnym komforcie użytkowania. X-Fi jest bardzo szybki i większość zadań potrafi wykonać samodzielnie lub przy minimalnym wykorzystaniu procesora głównego. Na przykład podczas korzystania ze standardu OpenAL układ operuje zapętlonymi buforami pierścieniowymi i w ogóle nie potrzebuje pomocy ze strony CPU. Poza wsparciem dla najnowszych standardów dźwięku przestrzennego dodano lepszą zgodność z WDM. Przekłada się to na wydajniejsze korzystanie z API DirectSound w systemach Microsoft Windows XP oraz 2000. Poza tym X-Fi oferuje akcelerację DirectSound3D, EAX, wysokiej jakości konwersję częstotliwości próbkowania (SRC - Sample Rate Conversion) czy system pozycjonowania dźwięku. Creative obiecuje, że nowe gry potrafiące wykorzystać X-Fi będą pracować około 17% szybciej.

Nie można zapomnieć także o EAX Advanced HD 5.0, czyli kolejnej wersji systemu dźwięku wielokanałowego dla gier. Został on usprawniony i wyposażony w szereg nowych funkcji, służących poprawie doznań i wydajności. EAX 5.0 obsługuje maksymalnie cztery efekty pogłosu przetwarzane jednocześnie i aż 128 źródeł 3D. Możliwe jest także nakładanie efektów środowiskowych na źródła dwukanałowe jak i wielokanałowe. Szczególnie ciekawa funkcja to Microphone Environment FX, która pozwala nakładać efekty środowiskowe na głosy graczy podczas rozgrywki sieciowej. Wyobraź sobie partyjkę w Unreal Tournament gdzie możesz zlokalizować wroga po jego głosie. Na przykład, gdy kolega będzie mówił będąc w tunelu, w ogromnym hangarze, na otwartej przestrzeni czy pod wodą, wtedy do akcji wkroczy X-Fi i doda odpowiedni efekt, adekwatny do miejsca w którym znajduje się w danej chwili gracz. To tylko próbka możliwości. Wysoka wydajność i elastyczność X-Fi pozwala na dodawanie do EAX kolejnych funkcji, realizowanych w pełni sprzętowo.

Muzyka

Największa nowość w tym temacie to technologia APA (Active Premium Audio). Otrzymała ona już swoje logo oraz nazwę "24-bit Crystalizer". Zadanie APA to poprawienie, czy wręcz odzyskanie utraconych w stratnej kompresji próbek. Efektem ogromna poprawa wyjściowej jakości dźwięku MP3, WMA czy CD-Audio. Jak to działa? Wszystkie nagrania CD-Audio mają 16-bitową rozdzielczość, która zwykle pochodzi ze skompresowanej oryginalnej 24-bitowej jakości studyjnej. Konwertując muzykę z CD do formatu MP3 kompresujesz ją jeszcze bardziej, dalej tracąc jakość. Procesor X-Fi jest w stanie przywrócić utworom wysoką jakość (nie oryginalną) konwertując je do 24-bit. Nie jest to jakaś rewolucja, bowiem podobnie działa wiele stacjonarnych odtwarzaczy cd-audio z wyższej półki. Wtedy 16-bitowy dźwięk jest przetwarzany do poziomu 24 bit, czyli SACD (SuperAudio CD). Creative chwali się, że dzięki możliwościom Crystalizera, MP3 może brzmieć niekiedy nawet lepiej od CD-Audio. Jest to oczywiście nieprawda, jednak dzięki konwersji poprawa jakości jest dość spora. Poza tym X-Fi oferuje wsparcie dla standardu ASIO (24 bit oraz próbkowanie 44,1 kHz, 48 kHz, 88,2 kHz i 96 kHz) przy zerowym obciążeniu CPU. Po raz pierwszy uzyskano algorytmy umożliwiające przetwarzanie syntezy MIDI z wykorzystaniem modelu dźwięku przestrzennego (3D). Dzięki temu możliwe jest komponowanie w pełni wielokanałowych ścieżek MIDI.

Filmy i inne

Dźwięk wielokanałowy w kinie domowym stawia ogromne wyzwania przed układem Creative. Wymagane jest wsparcie dla szeregu bardzo zaawansowanych standardów. X-Fi oferuje zgodność z AC3, DTS, DVD-A oraz 7.1 przy próbkowaniu do 192 kHz. Dodatkowo także tutaj dekodowany dźwięk może być wspierany przez APA. Ma to zaowocować poprawą jakości dźwięku zarówno przy oglądaniu filmów, a szczególnie podczas obcowania z koncertami zapisanymi na płytach DVD. Karty oparte na X-Fi mogą bez problemu spełniać zadanie domowego dekodera dźwięku kinowego, czy nawet systemu rozrywki audio dla całej rodziny. Wymagane jest wtedy jedynie podłączenie do karty zestawu głośnikowego ze zintegrowanym wzmacniaczem. Takich produktów w swojej ofercie Creative ma bardzo wiele. Charakteryzują się one dobrą jakością, głównie dzięki pomocy ze strony Cambridge Audio, czyli producenta dużych zestawów hi-fi.

CMSS-3D no kolejna z nowości, oferującą różne tryby odsłuchu w zależności od urządzenia wyjściowego i rodzaju przekazu;

CMSS-3DSurround - wielokanałowy dźwięk dookolny z nagrań dookolnych,

CMSS-3DVirtual - rendering opływającego dźwięku 3D za pomocą dwóch głośników,

CMSS-3DHeadphone - rendering opływającego dźwięku 3D za pomocą słuchawek,

CMSS-3DInteractive - interaktywny pozycyjny dźwięk 3D dla kilku źródeł jednocześnie.

SuperRip umożliwia bezproblemowe kopiowanie utworów z płyt Audio CD na dysk twardy komputera z dodanym wspomaganiem 24-bit Crystalizer i CMSS-3D. Można zatem ze stereofonicznej muzyki stworzyć pliki wielokanałowe w formacie 24-bit/96 kHz, z bogatszymi detalami. Uzyskane utwory można zapisać do plików stereo MP3 lub WMA albo plików wielokanałowych 5.1 WMA Pro (24-bit/96 kHz) lub WMA Pro Losless, który to format wykorzystuje bezstratny algorytm kompresji dźwięku.

Pliki demo do pobrania

3DHeadphone (pliki mają rozmiar 6MB)

1 - Scieżka stereofoniczna #6 ("The Rising of the Sun") z płyty Anuna "Essential Anuna". Utwor został zgrany do stereofonicznego pliku w formacie wav (bez kompresji mp3).
2 - Plik powstały w wyniku przetworzenia mechanizmem 3DHeadphone źródłowego pliku 2-OFF.wav Suwak "Stereo Envelopment" ustawiony w pozycjij standardowej.
3 - Plik powstały w wyniku zastosowania algorytmów Dolby Headphone (DH1) na plik źródłowy 2-OFF.wav.

Widać tu różnice w działaniu 3DHeadphone zwłaszcza w zmianie barwy głosu wokalistki i brzmieniu instrumentów smyczkowych.

Inne

1 - (7,5MB) Stereofoniczny downmix 8-mio kanałowej scieżki dźwiękowej. Tak słychać dźwięk wielokanałowy kiedy odsłuchuje się go na słuchawkach. Zwróć uwagę, że dźwięk jest wtłoczony w środek głowy równo pomiędzy słuchawki i ma bardzo ograniczone pozycjonowanie również na osi lewo prawo.
2 - (7,5MB) To wersja Xtreme Fidelity tego samogo fragmentu. Plik został przetworzony algorytmami CMSS-3DHeadphone. Dźwięk aplauzu krąży wokół głowy zgodnie ze wskazówkami zegara, zaczynając od prawej bocznej pozycji. Zwróć uwagę, że dźwięk przesuwa się poza głowę słuchacza i dobiega kolejno z 8-miu różnych kierunków.
A - (5MB) Stereo downmix muzyki 5.1 generowanej przez grę firmy DSonic. Wrażenia są podobne do tego, co słychać podczas odtwarzania scieżki 5.1 przez stereofoniczny system audio.
B - (5MB) To ten sam fragment muzyki z gry po zastosowaniu algorytmow CMSS-3DHeadphone i 24-bit Crystalizer przy miksowaniu oryginalnej sciezki 5.1. Zauważ, dźwięk jest dużo bardziej naturalny i prawdziwy z dużo większą przestrzenią i ilością detali.
X - (1,2MB) Downmix scieżki 5.1 efektów z gry do czystej scieżki stereo. To jest dzwięk jaki słyszysz grając w gry na słuchawkach. Zwróć uwagę jak płaski jest dźwięk, a brak pozycjonowania i przemieszczający się agresywnie dźwięk pomiędzy uszami wywołuje nieprzyjemne wrażenie "zasysania" dźwięku do środka głowy.
Y - (1,2MB) To wersja Xtreme Fidelity tego samego fragmentu algorytmami CMSS-3DHeadphone i 24-bit Crystalizer pracującymi z oryginalną ścieżką dźwiękową 5.1. Dźwięk ma lepsze pozycjonowanie a także brzmi bardziej naturalnie, jakby pochodzil z zewnętrznych głośników a nie słuchawek. Również dzwięk broni laserowej jest bogatszy i brzmi z dużo większym impetem i dynamiką.

Testy

Testy przeprowadziliśmy za pomocą bardzo znanego narzędzia RightMark Audio Analyzer. Sposób testowania kart X-FI jest dostępny na stronie domowej aplikacji w pliku PDF. Program w prosty sposób mierzy najważniejsze parametry akustyczne sprzętu;

Frequency response - pasmo przenoszenia,
Noise level - poziom szumów w całkowitej ciszy,
Dynamic range - poziom szumów przy odtwarzaniu cichego sygnału,
THD (Total Harmonic Distortion) - całkowite zniekształcenia harmoniczne,
IMD + Noise (Intermodulation + Noise) - pomiar zmiekształceń intermodulacyjnych,
Stereo crosstalk - przesłuchy między kanałami stereo,
IMD at 10 kHz - zniekształcenia intermodulacyjne przy modulacji sygnałem o częstotliwości 10 kHz.

SB X-Fi Audio
RightMark Audio Analyzer test

Testing chain: External loopback (line-out - line-in)
Sampling mode: 24-bit, 96 kHz

Summary

General performance: Excellent

Frequency response

Frequency range	Response
From 20 Hz to 20 kHz, dB	-0.04, +0.03
From 40 Hz to 15 kHz, dB	-0.00, +0.03

Noise level

Parameter	Left	Right
RMS power, dB:	-98.1	-98.6
RMS power (A-weighted), dB:	-100.3	-100.7
Peak level, dB FS:	-82.5	-83.2
DC offset, %:	-0.00	-0.00

Dynamic range

Parameter	Left	Right
Dynamic range, dB:	+97.7	+98.1
Dynamic range (A-weighted), dB:	+100.1	+100.7
DC offset, %:	-0.00	-0.00

THD + Noise (at -3 dB FS)

Parameter	Left	Right
THD, %:	0.0004	0.0003
THD + Noise, %:	0.0027	0.0027
THD + Noise (A-weighted), %:	0.0020	0.0019

Intermodulation distortion

Parameter	Left	Right
IMD + Noise, %:	0.0031	0.0029
IMD + Noise (A-weighted), %:	0.0024	0.0023

Stereo crosstalk

Parameter	L <- R	L -> R
Crosstalk at 100 Hz, dB:	-85	-85
Crosstalk at 1 kHz, dB:	-93	-93
Crosstalk at 10 kHz, dB:	-96	-96

IMD (swept tones)

Parameter	Left	Right
IMD + Noise at 5 kHz, %:	0.0032	0.0029
IMD + Noise at 10 kHz, %:	0.0051	0.0041
IMD + Noise at 15 kHz, %:	0.0026	0.0026

Jak widać, parametry naszej testowej karty są rewelacyjne. Czas sprawdzić jak przekładają się na praktykę, czyli testy odsłuchowe w grach, filmach i muzyce.

Ten sam test na NVIDIA SoundStorm;

NVIDIA(R) nForce(TM) Audio
RightMark Audio Analyzer test

Testing chain: External loopback (line-out - line-in)
Sampling mode: 24-bit, 96 kHz

Summary

General performance: Good

Frequency response

Frequency range	Response
From 20 Hz to 20 kHz, dB	-0.54, +0.38
From 40 Hz to 15 kHz, dB	-0.33, +0.32

Noise level

Parameter	Left	Right
RMS power, dB:	-82.8	-82.3
RMS power (A-weighted), dB:	-88.1	-87.8
Peak level, dB FS:	-66.5	-66.9
DC offset, %:	0.25	-0.30

Dynamic range

Parameter	Left	Right
Dynamic range, dB:	+76.8	+75.6
Dynamic range (A-weighted), dB:	+87.6	+87.4
DC offset, %:	0.24	-0.31

THD + Noise (at -3 dB FS)

Parameter	Left	Right
THD, %:	0.0058	0.0066
THD + Noise, %:	0.0183	0.0184
THD + Noise (A-weighted), %:	0.0109	0.0115

Intermodulation distortion

Parameter	Left	Right
IMD + Noise, %:	0.0156	0.0155
IMD + Noise (A-weighted), %:	0.0110	0.0110

Stereo crosstalk

Parameter	L <- R	L -> R
Crosstalk at 100 Hz, dB:	-73	-72
Crosstalk at 1 kHz, dB:	-82	-82
Crosstalk at 10 kHz, dB:	-84	-84

IMD (swept tones)

Parameter	Left	Right
IMD + Noise at 5 kHz, %:	0.0154	0.0157
IMD + Noise at 10 kHz, %:	0.0157	0.0160
IMD + Noise at 15 kHz, %:	0.0157	0.0160

Przetwornik w X-FI Music

Za konwersję dźwięku z postaci cyfrowej na analogową odpowiada wysokiej jakości przetwornik Cirrus Logic CS4382. Posiada on 8-przetworników 24 bit/192 kHz i według specyfikacji cechuje się bardzo dobrymi parametrami. Szczegóły możecie poznać tutaj.

Zaczynamy...

Karta jest dość ładna i mała. Nie ma wzorem droższych modeli podświetlanego kwadracika z logo, dobrze. Z tyłu główne zadanie spoczywa na wyjściu FlexiJack, które służy jako wejście mikrofonowe, wejście liniowe lub wejście/wyjście cyfrowe. Jego tryb pracy ustawia się z poziomu sterowników karty. Oczywiście, jak można się domyślić, zwyczajowo Creative udostępnia bogaty zestaw oprogramowania. Poza tym, już na wstępie oferuje dobre sterowniki i przejrzyste zarządzanie trybami pracy karty. Tryby są trzy: gry, rozrywka (muzyka, filmy) i kreowanie/praca. Do ich zmiany służy specjalna konsola, do której skrót warto ustawić sobie na pulpicie. Instalacja karty i oprogramowania to żaden problem. Problemem jest natomiast jedenaście! nowych wpisów w autostarcie. W pierwszej chwili załamałem rączki i zabrałem się do badania tego wszystkiego. Po dziesięciu minutach z jedenastu wpisów został jeden, czyli ikona volume panel na pasku zadań odpowiadająca za większość ustawień karty i szybki dostęp do konsoli aktywnego trybu. Jeśli bawi kogoś na przykład pasek z ikonami skrótów na górze ekranu nie ma sprawy. Ja wodotryski postanowiłem sobie darować.

Testy odsłuchowe podzieliłem na kilka części:

MUZYKA

- muzyka zestaw 2.1

X-Fi gra świetnie. Przesiadka z Sound Storm czy nawet Audigy 2 to spory szok. Jest wiele szczegółów, instrumenty wyraźnie słychać, bas potrafi być przeogromny. Tutaj niestety ujawniają się wady taniego zestawu 2.1 Creative. Bas albo jest zbyt głęboki i kiepsko kontrolowany, lub też niemal nie ma go wcale. Ciężko osiągnąć jakiś kompromis, czyli efekt sprężystości i miękkości. Ot, taka cecha tanich głośniczków komputerowych. Efekciarstwo ponad naturalność. Problemy z basem to oczywiście nie wina X-FI. Karta przenosi co ma przenosić, bas potrafi być zróżnicowany i zmienny, a to, jak jest przedstawiany przez zestaw głośnikowy i jego wzmacniacz, to już zupełnie inna kwestia. Również osobna kwestia, to sprawa Crystalizera i CMSS-3D. W pierwszym przypadku, po jego uaktywnieniu, prawdopodobnie nigdy już go się nie wyłączy. Po pierwsze i najważniejsze, Crystalizer nie oszukuje. Nie robi z dźwiękiem nic nienaturalnego a poprawa jakości odtwarzanych utworów jak dla mnie, jest wręcz ogromna. Na dodatek Crystalizera można użyć do wszystkiego, nie tylko do muzyki - rewelacja. Czy są jakieś minusy? Owszem, niekiedy słaby materiał potrafi brzmieć z Crystalizerem jeszcze gorzej. Dlaczego? Chodzi głównie o wysokie tony, które to są z Crystalizerem lepsze, ale wyraźniejsze. Badziew niestety pozostanie na zawsze badziewiem i aż niekiedy uszy bolą. No, chyba że mamy bardzo tani zestaw 2.1 z zamuloną górą. Tylko po co komu taki wynalazek do X-Fi? CMSS-3D również działa świetnie. Bałem się, że efekt będzie odbiegał od naturalności. Po prostu jest masa pluginów software na odtwarzacze pokroju Winamp czy Foobar, które mają za zadanie uczynić dźwięk bardziej przestrzennym. Wszystkie do tej pory testowane w moim PC, po kilku minutach wywalałem do kosza. CMSS-3D jest inne i będzie lekarstwem właśnie dla posiadaczy tanich zestawów głośnikowych dla peceta. CMSS-3D w praktyce przypomina słuchanie muzyki na małych monitorach stereo, które potrafią zniknąć w pomieszczeniu a dźwięki pojawiają się niekiedy za naszymi plecami, jednak stanowią tylko tło. Po prostu jakby stereofonia zwiększa swój poziom bez utraty naturalności. CMSS-3D nie nadaje się do każdego rodzaju muzyki, to oczywiste. W każdym razie, poza basem, dźwięk z taniego zestawu 2.1 oceniam bardzo wysoko.

- muzyka zestaw 5.1

Kto słyszał, aby słuchać muzyki na 5.1? Jakoś dziwnym trafem nie byłem nigdy na koncercie, gdzie orkiestra czy zespół był rozstawiony wokół mnie a dźwięki dochodziły ze wszystkich stron. Owszem, kino w domu na 5.1 zyskało wiele, jednak do muzyki wynalazek ten jak dla mnie stanowczo odpada. X-Fi prezentuje się tutaj podobnie jak w systemie stereo, mając przewagę nad resztą typowych kart dźwiękowych. Satelitki z tyłu można użyć jako lekkie tło i to tyle. Crystalizer obowiązkowo aktywny, CMSS-3D tutaj już moim zdaniem zdecydowanie odpada. Świetnie za to wypada z CMSS-3D płyta AERO Jarre'a czy wszystkie koncerty na DVD. Dido w DTS z Crystalizerem to prawdziwa rewelacja. W sumie wychodzi oczywiste, system 5.1 przygotowany został do nagrań 5.1. Systemy X-Fi robiące z nagrania stereo dźwięk wielokanałowy to dla mnie bajer i tyle. Działa to nieźle, jednak tradycyjne stereo to tradycyjne stereo. Słowem, traktujmy materiał wyjściowy zgodnie z jego sposobem nagrania.

X-Fi nawet w podstawowej wersji nie jest tanią kartą dźwiękową. Tak więc, nie będę zapewne pierwszym i jedynym, który zapragnie podłączyć ją do prawdziwego wzmacniacza. Należy przy tym zaznaczyć, że X-Fi to komputerowa karta dźwiękowa dla graczy i miłośników kina domowego, muzyka to taki dodatek. Dobre parametry karty dają spore pojęcie o czystości i jakości sygnału, jednak brzmienie to już zupełnie inna sprawa. Najtańszy X-Fi ma dość dobry przetwornik i lepszym może pochwalić się dopiero najwyższy model, czyli Elite Pro. Nasza karta gra dość ładnie, pozwalam sobie zatem zwyczajowo rozbić brzmienie na poszczególne zakresy pasma. Zaczynamy od basu, który wypada dość dobrze. Jest, tak jak już wspomniałem w przypadku zestawu 2.1, dobrze zróżnicowany i głęboki. Niekiedy potrafi się rozłazić i polecam zastosowanie odpowiedniego okablowania, bo to najtańsze rozwiązanie. Dla kolumn/wzmacniaczy dających mało basu X-Fi to pewnego rodzaju lekarstwo. Jednak wszystkie Altusy i inne krowy, oraz rozlazłe, tanie wzmacniacze mogą wyeksponować tą wadę zbyt mocno. Pomaga oczywiście zabawa z equalizerem, jednak przywykłem do odsłuchiwania wszystkiego na ustawieniach domyślnych. Po prostu, dobry sprzęt ma dobrze grać na ustawieniach wyjściowych. Kolejna sprawa to średnica, która jest czysta, szczegółowa i dość naturalna. Nie spodziewajcie się nadzwyczajnych efektów nawet z Crystalizerem w przypadku odsłuchu MP3. Rewelacje o przywróceniu jakości studyjnej nagrania czy nawet przekroczenie jakości CD Audio to bajeczki. X-Fi gra na dodatek dość sterylnie i ostro, nie podoba mi się to. Naturalność jest średnia, brak jakiegokolwiek ciepła dźwięku czy analogowej barwy. Po prostu czystość, jakość swoją drogą, jednak naturalność brzmienia nie jest najwyższa. W sumie trzeba przyznać Creative rację z jednym, Crystalizer to świetna zabawka. Po prostu na profesjonalnym sprzęcie i odsłuchu materiału o jakości CD Audio lub lepszej poprawa jest taka, jakby ktoś zamienił kartę dźwiękową na lepszą o klasę. Wrócę jeszcze do podstaw, ponieważ została do opisania góra pasma. Tutaj jest najsłabiej, ponieważ wyolbrzymia się wspomniany brak plastyczności i zbyt ostre brzmienie karty. Z kolumnami potrafiącymi dokazywać również ostrością i metalicznością wysokich rejestrów X-Fi może okazać się tragedią. Odpadają wszelakie Paradigmy, Altusy, B&W i niemal większość tanich kolumn. Zadowoleni powinni być szczególnie posiadacze głośniczków firm takich jak Tannoy. Oczywiście, zwyczajowo można defekt troszkę złagodzić okablowaniem i wzmacniaczem. Poza tym, komuś ostre granie może się podobać. Aha, to bynajmniej nie jest przejaw jakości. System CMSS-3D docenią przede wszystkim posiadacze dużych kolumn podłogowych, które na ogół nie potrafią tworzyć tak wciągającej sceny dźwiękowej i ustępują podstawkowcom stereofonią. Właściwie nie ma idealnego ustawienia tego efektu a jego zalety uwidaczniają się w stopniu mniejszym lub większym w zależności od posiadanego systemu. W każdym razie X-Fi sam z siebie jest dość analityczny, nie potrafi przesuwać części planu w tył, gdy wymaga tego nagranie. Kurcze, czego ja oczekuje od karty dźwiękowej? W każdym razie CMSS-3D naturalnie oszukuje. Że co? Ano, sam z siebie X-Fi oferuje niezbyt wiele i trzeba go wspomagać. Stacjonarne odtwarzacze CD Audio bez bajerów tego pokroju potrafią znacznie więcej, lecz przecież to oczywiste. Co przypomina najbardziej X-Fi? Tanie odtwarzacze Yamaha. Czy to dobrze, czy źle? Kupa basu i szczegółowość, zbyt wydatne wysokie tony. Równowaga tonalna na bardzo dobrym poziomie. Japońskiego ocieplenia dźwięku nie stwierdzam, a szkoda. W każdym razie nowy Sound Blaster to najlepiej grająca karta dźwiękowa, z jaką do tej pory miałem do czynienia. Na podobnym poziomie jest DMX Fire, którego miałem okazję niedawno posłuchać. Wydawać by się mogło z mojego opisu, że do muzyki X-Fi to żadna rewelacja. Nic bardziej mylnego, wśród kart dźwiękowych to ekstraklasa. Nic dodać, nic ująć.

Gry zestaw 2.1 i 5.1

Moim zdaniem to największy atut X-Fi. Dźwięk w grach jest świetny, cudowny, niesamowity. Szczegółowy, z basem kolosalnym, wszystkie gry działają bez problemu. Na dodatek, cały czas w tle może działać Crystalizer i co tu ukrywać, jego rola ponownie jest niemal pierwszoplanowa. Doom III przy wykorzystaniu EAX 4 to po prostu bajka. Podobnie moja ulubiona dźwiękowo gra, czyli Splinter Cell: Chaos Theory. Poza tym, cokolwiek bym nie uruchomił, byłem zadowolony. Często bardzo pozytywnie zaskoczony. Szkoda, że nie ma gry z EAX 5.0. Trzeba po prostu poczekać, przecież nawet starsze wersje tego systemu nie są jeszcze tak popularne, jak EAX czy EAX II. W każdym razie, polecam nabycie zestawu 5.1, o ile jeszcze takiego nie posiadasz. Skazani na system 2.1 nie będą rozczarowani. Ktoś powie, że użycie systemu EAX na 2.1 to głupota . W przypadku X-Fi nie mogę się z tym zgodzić. Po raz kolejny do akcji wkracza CMSS-3D i o ile z 2.1 nie robi się od razu 5.1, to zmiana dźwięku na korzystniejszą jest bardzo duża. Odgłosy strzałów, kroków i inne potrafią pojawiać się z tyłu czy nawet z boku. Z lokalizacją wybranego źródła dźwięku nie ma problemu. Grałem sobie np. w demo Call od Duty 2 przy wykorzystaniu EAX III. Wróg operował stacjonarnym działkiem automatycznym, ja byłem jednak w oddali i daleko od linii ognia. Wystarczyły dwie sekundy i wiedziałem, skąd dobiegają strzały. To wszystko na zestawie 2.1, świetna sprawa. X-Fi w grach to rewelacja. Przy okazji informacja dla troli - recenzja nie jest sponsorowana.

Filmy 5.1 i stereo

Podobnie jak w grach, także tutaj X-Fi pokazuje pazurki. Otrzymujemy zgodność z AC3, DTS, DVD-A oraz 7.1 przy próbkowaniu do 192 kHz. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby filmy wspierał Crystalizer i CMSS-3D. W przypadku posiadania filmów w wersjach z dźwiękiem wielokanałowym CMSS-3D nie przydaje się za bardzo. Sprawdza się natomiast znakomicie gdy oglądamy jakiś stereofoniczny divx. W sumie X-Fi z łatwością zastąpi średniej klasy amplituner, oferując niekiedy nawet lepszą jakość dźwięku. Oczywiście sprawa tyczy się tylko połączenia z zestawem 5.1 posiadającym własny wzmacniacz. Połączenie ze stacjonarnym amplitunerem to także nie problem, można użyć kabelka cyfrowego, co nie tyle polecam, ale nawet zalecam. Największa zaleta X-Fi to jednak wyciskanie ostatnich soków ze stereofonicznych filmów z dźwiękiem z MP3. Crystalizer w połączeniu z CMSS-3D potrafi sprawiać cuda. Jeśli ktoś nie wierzy, powinien pofatygować się do sklepu i zobaczyć X-FI w akcji. Oczywiście nie z zestawem stereo za 30zł, a czymś zdecydowanie lepszym.

Słuchawki

Do testu użyłem swoich domowych HD-575. Co tu kryć, moje spostrzeżenia co do obcowania ze słuchawkami na głowie, pokrywają się z oceną dźwięku dla wszystkich trybów. Creative zadbała również o sympatyków słuchawek, dostosowując odpowiednio ustawienia karty. Na pierwszy rzut oka widać podbicie basu i samoistne uaktywnienie CMSS-3D. Fakt, to akurat bardzo słuszne działanie, bowiem bez CMSS-3D praktycznie nie występuje jakakolwiek głębia dźwięku. Powtarza się sytuacja z odsłuchu na dużych kolumnach. Dźwięk ma tylko jeden plan i tyle, a przecież Sennheisery to bardzo przestrzenne słuchawki. Jeśli ktoś z Was ma problemy z odróżnieniem dobrej jakości MP3 od Audio CD zapraszam do osłuchu materiału na X-Fi i z dobrymi słuchawkami na głowie. Przy 128kbps aż uszy bolą i nic nie da nawet Crystalizer. Oczywiście, w przypadku dobrego materiału i gier nadal daje on świetne rezultaty. Szczegółowo więc, podbity aczkolwiek dobry bas, chyba że zmienimy tryb słuchawek na 2.1. Po czym dobra i szczegółowa średnica oraz równie szczegółowe, ostre i suche tony wysokie. W przypadku gier również słuchawki wypadają dobrze, nawet bym powiedział rewelacyjnie. Z filmami gorzej, brakuje tej przestrzeni i subwooferowego basu. Zresztą, kto ogląda filmy na słuchawkach? W każdym razie, najlepiej słuchawki wypadły w grach, słabiej w filmach i niestety najgorzej w muzyce.

Postanowiłem podsumowując wystawić każdej sekcji ocenę w skali szkolnej;

Muzyka zestaw 2.1 - 4
Muzyka zestaw 5.1 - 4+
Muzyka stereo na hi-fi - 4 (ocena może się zmieniać w zależności od sprzętu towarzyszącego)
Gry zestaw 2.1 i 5.1 - 6
Filmy 5.1 i stereo - 6
Słuchawki - 4

Podsumowanie

X-FI trzeba ocenić wysoko bo inaczej po postu się nie da, sprzęt ma klasę i tyle. Ktoś może powiedzieć, gdzie jakieś dodatki w opakowaniu? Jakaś specjalnie przystosowana do możliwości karty gra, jakiś film na DVD czy kabelki - nic nie ma - fakt. Z drugiej strony jak na podstawowy model karta jest dość droga - fakt. Wyższe modele mają użyteczne panele czy wbudowaną pamięć 64MB, która ma zwiększać szybkość pracy w grach potrafiących z niej korzystać. Jednak wydaje się, że drogie modele X-Fi to towar raczej dla wybranych odbiorców. Panel i pilot są świetne, to trzeba przyznać. Dodatkowa pamięć zapewne będzie tak wykorzystywana jak i truform u ATI. Mój znajomy wspomniał ostatnio, że przy obecnych metodach kompresji dźwięku 2MB pamięci spokojnie wystarczą - nie można odmówić mu racji. X-Fi ma jednak masę zalet. Po pierwsze, jest najlepszą na rynku kartą dźwiękową dla graczy, nawet w podstawowej wersji. Rewelacja w grach i filmach, bardzo dobra jakość odtwarzanej muzyki. Mimo braku w tym przypadku rewelacji, warto zaznaczyć, że wśród kart dźwiękowych prezentacja muzyki przez X-Fi to również ekstraklasa. Co jeszcze? Sporo oprogramowania i dobre sterowniki. Poza tym, ile razy zdarzało Wam się pracować na komputerze coś pisząc, czy tworząc prezentacje i jednocześnie kompresować np. jakiś film. Jest do dość wymagające zadanie dla procesora w komputerze. Chętnie włączyłoby się muzykę lub dla odpoczynku pooglądało jakiś film. Ale przecież kompresuje się film, w tle coś się ściąga, więc odpalając Foobara czy Winampa zapchamy komputer doszczętnie. A ile mocy procesora zjada X-Fi podczas odtwarzania muzyki? Zero! A ile zjada z włączonym Crystalizerem i CMSS-3D? Również zero! Świetna sprawa. Kurcze, przesiadka z takiego Sound Storm na X-FI to jak przeskok z Fiata 126p to Mercedesa. Nie żartuję, sprawdźcie sami.

Sprzęt dostarczyli:
Sound Blaster X-Fi XtremeMusic

Autor: Piotr Lewandowski i Grzegorz Kubera (intro)

Komentarze (49)

___________________________
Więcej artykułów