Procesory pozbawione blokady mnożnika to domena AMD. Oznaczone dopiskiem Black Edition układy dostępne są w niemal każdym przedziale cenowym i są często wybierane przez klientów. Odblokowany mnożnik zapewnia bowiem niebywały komfort przy podkręcaniu procesora - w takiej sytuacji jesteśmy praktycznie niezależni od możliwości innych komponentów jak płyta główna czy też pamięci. Nie musimy przejmować się tym czy dany komponent podoła pracy z wyższym taktowaniem, czy konkretne napięcie jest wystarczająco wysokie - zwiększamy jedynie mnożnik i w razie potrzeby napięcie procesora. To wygodne i łatwe a nie każdy lubi spędzać długie godziny w BIOS analizując każdą dostępną opcję mogącą pomóc w OC. Popularność procesorów Black Edition jest więc zrozumiała. W przypadku procesorów Intela odblokowany mnożnik był domeną praktycznie tylko układów Extreme Edition, których cena oscyluje w granicach 4000PLN. Wyjątek stanowił Pentium Dual Core E6500K - tani dwurdzeniowy procesor dla platformy LGA775 z odblokowanym mnożnikiem, dostępny był on jedynak tylko w Chinach. Jego pojawienie się można jednak potraktować jako swoisty test weryfikujący zainteresowanie takimi układami, zainteresowanie które musiało okazać się nie małe - dnia 28 maja bieżącego roku Intel wprowadził bowiem do oferty dwa kolejne procesory z odblokowanym mnożnikiem, tym razem bez ograniczeń regionalnych. Mowa tu o układach dedykowanych platformie LGA1156 - dwurdzeniowym Core i5 655K i czterordzeniowym Core i7 875K. W poniższej publikacji mam okazję przybliżyć Wam odblokowanego czterordzeniowca, układ dla potencjalnych nabywców ciekawszy. Ponadto podczas testów towarzyszyć będzie mu Core i7 860, czterordzeniowy odpowiednik cenowy Phenoma II X6 1090T, którego na wykresach dodatkowych podczas testu układu AMD zabrakło.

INTEL CORE i7 860 CENA DETALICZNA: 1150~1200PLN (BOX, MAJ 2010)

Pierwszy z procesorów został dostarczony przez Intela na prośbę naszej redakcji. Core i7 860 to bowiem procesor, który jest bezpośrednim konkurentem sześciordzeniowego Phenoma II X6 1090T o czym przy okazji jego testu niejednokrotnie wspominałem. Na wykresach zabrakło jednak wyników tego układu z oferty Intela - brak więc uzupełniamy.

Nominalne taktowanie Core i7 860 - 2,8GHz.

Core i7 860 to czterordzeniowy procesor dedykowany podstawce LGA1156 wykonany w wymiarze 45nm. Od modelu i5 750 dla tej samej podstawki odróżnia go przede wszystkim obecność technologii Hyper-Threading, wyższe taktowanie oraz wyższa cena. Aktualna cena detaliczna i7 860 to 1150~1200PLN za wersję BOX (wersja z chłodzeniem w komplecie objęta trzyletnim okresem gwarancji). Dla porównania sześciordzeniowy Phenom II X6 1090T w związku z zmianami w kursach walut kosztuje obecnie ok. 1250~1350PLN.

Taktowanie realne Core i7 860 dzięki Turbo - 2,93~3,46GHz.

Nominalne taktowanie Core i7 860 to 2,80GHz (21 x 133MHz), w praktyce jednak jest ono wyższe. Dzięki trybowi Turbo procesor Intela może pracować z zegarem do 3,46GHz. W praktyce tak wysokie taktowanie osiągane jest tylko w przypadku aplikacji wykorzystujących jeden rdzeń, w najgorszej sytuacji (wszystkie cztery rdzenie obciążone) i7 860 pracuje z zegarem 2,93GHz.

INTEL CORE i7 875K ZAPOWIADANA CENA DETALICZNA: ~1350 (BOX)

Drugi z bohaterów niniejszej publikacji to nowość w ofercie Intela - czterordzeniowy procesor Core i7 875K dedykowany podstawce LGA1156. Układ ten od dotychczas dostępnego modelu 870 odróżnia odblokowany mnożnik w całym zakresie oraz cena. Cena, która jest/będzie... zdecydowanie niższa! Według zapowiedzi Intela Core i7 875K w wersji BOX ma kosztować w detalu około 1350PLN a więc praktycznie tyle co Phenom II X6 1090T i zarazem zdecydowanie mniej aniżeli pracujący z tym samym zegarem Core i7 870 (aktualna cena tego procesora to 2100~2300PLN).

Nominalne taktowanie Core i7 875K - 2,93GHz.

To właśnie ze względu na cenę Core i7 875K jest ciekawszą nowością od drugiego układu z odblokowanym mnożnikiem dla platformy LGA1156, który debiutuje na rynku. Dwurdzeniowy Core i5 655K to nic innego jak Core i5 650 z odblokowanym mnożnikiem, przy czym tu za owe ułatwienie przyjdzie nam słono dopłacić. Cena detaliczna i5 665K powinna oscylować bowiem w granicach 900PLN a więc zdecydowanie powyżej ceny Core i5 650 jak i czterordzeniowego Core i5 750.

Taktowanie realne Core i7 875K dzięki Turbo - 3,2~3,46GHz.

Nominalne taktowanie Core i7 875K jest identyczne jak w przypadku modelu i7 870 i wynosi 2,93GHz (21 x 133MHz). Dzięki trybowi Turbo procesor Intela może pracować z zegarem zdecydowanie wyższym bo sięgającym 3,6GHz. W praktyce tak wysokie taktowanie osiągane jest tylko w przypadku aplikacji wykorzystujących jeden rdzeń, w najgorszej sytuacji (wszystkie cztery rdzenie obciążone) i7 875K pracuje z zegarem 3,2GHz.

Dostarczony przez Intela egzemplarz Core i7 875K to próbka inżynieryjna (dopisek ES widoczny na zrzutach z programu CPU-Z).

PLATFORMA TESTOWA Wszystkie zamieszczone poniżej testy przeprowadziłem na następującej konfiguracji:

TEMPERATURY PRACY I PODKRĘCANIE

Temperatury obu procesorów (Thermalright Venomous-X + 2x Noctua NF-P12)

Oba prezentowane procesory Intela osiągały bardzo podobne temperatury podczas pracy z standardowym taktowaniem. Chłodzone przez Thermalrighta Venomous-X układy pod obciążeniem dobijały do poziomu  odpowiednio 50'C dla i7 860 i 55'C dla i7 875K. W spoczynku temperatury poszczególnych rdzeni zamykały się w granicach 25~30'C, przy czym przy Core i7 875K pojawiał się mały problem z odczytem temperatury - co jakiś czas RealTemp przez moment wskazywał dla wszystkich rdzeni jedną identyczną temperaturę, zdecydowanie niższą od temperatury podawanej przez resztę czasu (np. 19'C lub 21'C).

Możliwości podkręcania są mocną stroną większości procesorów Intela, nie inaczej jest w przypadku obu prezentowanych układów choć uzyskane maksymalne stabilne taktowania mogą budzić pewien niedosyt.

Core i7 860 pracował stabilnie z zegarem nieznacznie przekraczającym 4,1GHz przy napięciu ~1,37V. To wynik bardzo dobry choć nie imponujący - do podobnych wartości podkręca się Phenom II X6 1090T (choć zysk względem taktowania standardowego w przypadku procesora AMD jest mniejszy - mniejszy będzie więc również zysk w wydajności). Nieco wyższe zegary podczas testów osiągały z kolei procesory Core i7 dla podstawki LGA1366.

Podkręcanie Core i7 875K jest łatwiejsze ze względu na odblokowany mnożnik, rezultaty przy wykorzystaniu płyt P7P55D-E Pro Asusa (z BIOS w wersji 0910, która wprowadza poprawną obsługę najnowszych CPU Intela) nie odbiegają jednak od tych uzyskanych na Core i7 860. Przy podkręcaniu wyłącznie mnożnikiem i7 875K pracował stabilnie z zegarem 4GHz (30x133MHz) przy napięciu równym ~1,36V. Następne dostępne taktowanie - 4,13GHz - okazało się niestabilne przy zachowaniu napięcia w granicach 1,37~1,39V (błędy po kilkunastu sekundach działania programu LinX).

Ustawienia mnożnika i7 875K w BIOS płyty ASUS P7P55D-E PRO - do x78.

Tak podkręcone procesory Core i7 wydzielają niebagatelne ilości ciepła co przekłada się na temperatury - podczas obciążenia pomimo dobrego chłodzenia (w postaci Thermalrighta Venomous-X z dwoma wentylatorami NF-P12 Noctuy) RealTemp wskazywał temperatury dochodzące do 80~85'C (wartość krytyczna dla tych układów to 100'C). To również nie sprzyja uzyskaniu wyższego stabilnego taktowania.

TESTY WYDAJNOŚCI

Poniżej prezentuję wydajność obu układów zarówno przy standardowym taktowaniu jak i po OC. W przypadku Core i7 860 testy wydajności po podkręceniu zostały celowo przeprowadzone przy zegarze 4GHz a więc niższym niż maksymalny stabilny (4,1GHz). Dzięki temu będzie można ocenić czy podkręcanie Core i7 875K tylko z wykorzystaniem odblokowanego mnożnika ma wpływ na wydajność (przy podkręcaniu nieodblokowanych procesorów wraz z wzrostem taktowania zegara bazowego wzrasta m.in. taktowanie QPI).

Podczas analizy wydajności obu procesorów Intela ich wydajność będzie porównywana przede wszystkim z sześciordzeniowym Phenomem II X6 1090T z oferty AMD. To właśnie z tym układem konkurować mają czterordzeniowce Intela (porównując ofertę obu producentów pod względem ceny). Warto przy tym zapoznać się z wcześniejszą publikacją traktującą o sześciordzeniowym układzie AMD, którą znajdziecie pod tym linkiem. Znajdziecie tam dodatkową porcję testów z osiągami Phenoma II X6 1090T oraz Core i7 870 (oferującego wydajność identyczną jak i7 875K i nieznacznie wyższą od i7 860) i Core i7 920.

Rozpoczynamy od szeregu typowych testów syntetycznych przeprowadzonych z wykorzystaniem dwóch najpopularniejszych pakietów diagnostycznych – Everest i SiSoft Sandra. Testy, które mają to do siebie, że pokazują maksymalną możliwą do osiągnięcia wydajność, wykorzystując wszystkie dostępne rdzenie czy też technologie.

Testy wydajności CPU w programie Everest (Queen i Julia) potwierdzają, to o czym wspomniano powyżej – wykorzystywany jest tu każdy dostępny rdzeń, co przekłada się praktycznie na liniowy wzrost wydajności. Dzięki syntetycznej naturze tych testów, to Phenom II X6 1090T wychodzi na prowadzenie, choć w teście wydajności w obliczeniach zmiennoprzecinkowych to konstrukcje Intela prowadzą .

Absurdalne wręcz dla niektórych zapewne wydawać się mogą rezultaty uzyskane w teście AES, nic jednak bardziej mylnego – to tylko kolejne potwierdzenie tego, że testy syntetyczne prezentują niejednokrotnie maksymalne różnice w wydajności. Tak jest też w tym przypadku – test AES to test wydajności przy szyfrowaniu danych, który wykorzystuje sprzętowe wsparcie ze strony instrukcji AES-NI, w jakie wyposażony został i7-980X. To właśnie dzięki tym instrukcjom sześciordzeniowy układ Intela radzi sobie nieporównywalnie lepiej z tym zadaniem, aniżeli pozostałe procesory.

Testy z pakietu Sisoft Sandra prezentują analogiczną sytuację jak w przypadku programu Everest, choć w teście Arithmetic Phenom II X6 pomimo dodatkowych rdzeni uzyskuje wynik wyraźnie niższy od konkurencyjnych procesorów Intela. W pozostałych testach to jednak sześć rdzeni AMD punktuje wyżej.

Kolejny test przeprowadzony został przy użyciu darmowego i bardzo popularnego programu TrueCrypt w wersji 6.3a. Program ten umożliwia szyfrowanie danych z wykorzystaniem różnych algorytmów, w tym AES ale bez wsparcia dla AES-NI. Tu przewaga X6 1090T nad procesorami Core i7 jest wyraźna przy standardowym taktowaniu jak i nieznacznie mniejsza po OC (zysk w taktowaniu względem zegarów fabrycznych jest wyższy w przypadku CPU Intela).

Kolejny wykorzystany do testów program to najnowsza odsłona popularnego programu testującego wydajność procesora podczas renderowania – Cinebench R11.5. Test bazuje na oprogramowaniu Cinema 4D i daje realny obraz tego, czego od danego procesora w określonym zadaniu możemy oczekiwać. Tu sześć rdzeni Phenoma II X6 nie zapewnia dużej przewagi, to jednak układ AMD jest na prowadzeniu. Po OC różnice praktycznie zacierają się i oba Core i7 dla LGA1156 prezentują zbliżoną prędkość renderingu z minimalną stratą do Phenoma.

Następny wykres prezentuje wydajność obu procesorów Intela w programie Photoshop CS4. Do testów wykorzystany został tu szablon udostępniony przez portal DriverHeaven, w którego skład wchodzi plik JPEG o rozdzielczości 38MPix oraz zestaw 15 akcji dla Photoshopa. Na wykresie podany jest łączny czas niezbędny do wykonania wszystkich akcji na danym pliku. Tu jak widać ilość rdzeni nie jest priorytetem (nieliczne akcje/filtry wykorzystują wszystkie rdzenie), przez co Phenom II X6 1090T przegrywa tu z procesorami Core i7 dla LGA1156 już przy fabrycznych ustawieniach i bardzo wyraźnie po OC.

Ponownie wydajność w programie do edycji, tym razem jednak materiału wideo. Na powyższym wykresie znajdziecie czas niezbędny do skonwertowania niespełna trzyminutowego klipu wideo z nałożonymi trzema filtrami do określonego formatu wyjściowego. Sama aplikacja wykorzystuje dodatkowe rdzenie, niestety nie pomagają one procesorowi AMD uzyskać choćby przyzwoitych rezultatów. Niezależnie od ustawienia Phenom II X6 1090T przegrywa z dostępnymi w podobnej cenie czterordzeniowymi procesorami Intela i to bardzo wyraźnie.

Ostatnia z aplikacji użytkowych wykorzystanych do testów to 7ZIP . Powyższe wykresy prezentują zmierzony czas kompresji danych z wykorzystaniem algorytmu kompresji LZMA2 i maksymalnej obsługiwanej przez procesor ilości wątków. Po raz kolejny (w testach rzeczywistych) na prowadzeniu są procesory Core i7 860 i 875K przed Phenomem II X6, po OC z wyraźną przewagą.

Poniżej zamieszczone są wyniki testów i pomiarów przeprowadzonych w środowisku 3D, tj. w programie 3DMark Vantage i grach takich jak Dirt 2, Just Cause 2 oraz Need For Speed: Shift.

3DMark Vantage i wynik ogólny w teście standardowym oraz wynik cząstkowy, przedstawiający pomiar wydajności procesora. W obu przypadkach to układy Intela prezentują się tu lepiej, w szczególności widoczne jest to na drugim wykresie. Test CPU w 3DMarku Vantage wykorzystuje wszystkie dostępne rdzenie, pomimo tego jednak układ AMD nie jest w stanie nawiązać walki z dostępnymi w podobnej cenie czterordzeniowcami Intela uzbrojonymi w technologię Hyper-Threading.

Gra Dirt 2, w której dokonałem szeregu pomiarów prędkości wyświetlania podczas wyścigu “Hairpin Run” w Chorwacji (widok zza kierownicy). Komentować nie ma czego, bowiem wszystkie procesory prezentują tu niemalże identyczną wydajność.

Kolejne pomiary przeprowadzone były w wersji demo gry Just Cause 2 i polegały na rejestrowaniu FPS podczas rozgrywki w dwóch pierwszych lokacjach. Tu podobnie jak w przypadku Dirt 2 różnice w wydajności poszczególnych procesorów są pomijalne - zarówno przy standardowym taktowaniu jak i po OC.

Ostatni z testów przeprowadzony został w grze Need For Speed: Shift (pomiar FPS podczas wyścigu SPA GP z piętnastoma przeciwnikami, widok zza kierownicy). W tym tytule wydajność procesora X6 1090T wyraźnie odstaje, co widać po wynikach zarejestrowanych w niższej rozdzielczości, gdzie konkurencyjne procesory Intela uzyskują wyraźnie wyższą prędkość wyświetlania (średni jak i minimalny FPS) zarówno przy standardowym taktowaniu jak i po OC. W rozdzielczości jednak bardziej odpowiedniej do grania z wykorzystaniem takiego sprzętu, różnica nie jest już zauważalna ani tym bardziej odczuwalna.

Warto odnotować ponadto, że wyniki procesora i7 875K podkręconego jedynie za pomocą mnożnika we wszystkich powyższych testach prezentują się niemal identycznie jak dla procesora Core i7 860 podkręconego poprzez zwiększenie zegara bazowego. W nielicznych sytuacjach różnica może być widoczna na korzyść "tradycyjnego" OC, w ogólnym rozrachunku jednak przyjąć można, że w normalnym użytkowaniu różnic w wydajności nie odczujemy/zauważymy.

PODSUMOWANIE

Po premierze sześciordzeniowych procesorów AMD Intel nie musiał obawiać się o popularność swoich układów. Phenom II X6 1090T to bez wątpienia procesor ciekawy i atrakcyjny, nie gorzej jednak w tym segmencie prezentuje się oferta Intela w postaci procesorów Core i7 860 oraz Core i7 875K. Phenom II X6 1090T pełnię swoich możliwości pokazuje w aplikacjach zdolnych wykorzystać wszystkie sześć rdzeni, dopiero w takiej sytuacji jest on w stanie zaoferować wydajność konkurencyjną lub wyższą niż układy Intela (choć jak pokazują testy nie jest to regułą) a na jego korzyść działa ponadto podstawka AM3, która ma być zgodna z nową rodziną procesorów AMD (Bulldozer).

To jednak ofertę Intela należy uznać za wydajniejszą w ogólnym zestawieniu. Prezentowane dziś procesory dla podstawki LGA1156 - Core i7 860 i Core i7 875K - w większości wypadków prezentują lepszą wydajność niż Phenom II X6 1090T, w szczególności jeśli zestawimy go z bardziej odpowiednim cenowo konkurentem - odblokowanym Core i7 875K. Zwolennicy teorii jakoby platforma AMD była wyraźnie tańsza mogą śmiało zastąpić i7 875K wyraźnie tańszym od Phenoma modelem i7 860. Nawet w aplikacjach wykorzystujących sześć i więcej rdzeni oba procesory Intela bywają wydajniejsze niż sześciordzeniowiec AMD, tam gdzie zaś w grę wchodzi wykorzystanie maksymalnie czterech rdzeni (a to niestety na chwilę obecną zdecydowanie częstsza sytuacja) prym wiodą przeważnie procesory Core i7. Jeśli dodamy do tego bardzo dobre możliwości OC to otrzymamy naprawdę ciekawą ofertę - ofertę z jednym tylko minusem. Zaopatrując się w taki procesor dla podstawki LGA1156 musimy liczyć się z tym, że to najprawdopodobniej kres możliwości tej podstawki - dzieje zarówno LGA1156 jak i LGA1366 są policzone, bowiem Intel już zapowiedział nowe podstawki dla nowych procesorów.

Oferta Intela nie zyskała jednak znacząco na premierze nowych układów z odblokowanym mnożnikiem. Dwurdzeniowy Core i5 655K o którym wspominałem jest układem drogim, za drogim względem tego co oferuje (do odblokowanego mnożnika przyjdzie nam sporo dopłacić). Zdecydowanie korzystniej prezentuje się tu Core i7 875K, który nie tylko nie jest droższy od swojego odpowiednika z zablokowanym mnożnikiem (Core i7 870) - jest od niego dużo tańszy! To oferta ciekawa jednak tylko dla osób, które albo kierują się przede wszystkim jak najwyższą wydajnością przy fabrycznych ustawieniach albo też wykorzystają zaletę w postaci odblokowanego mnożnika (osoby zainteresowane ekstremalnym OC oraz skrajnie odmienna grupa - osób chętnych swój nowy procesor podkręcić w jak najprostszy sposób). Reszcie w zupełności wystarczyć powinien Core i7 860 lub Core i7 750 - wraz z ich zablokowanymi mnożnikami, które są wystarczająco wysokie do OC na codzienny użytek.

Intel Core i7 860

+Bardzo dobra wydajność +Dobre możliwości OC +Hyper-threading - Wysokie temperatury pracy po OC - Podstawka "bez przyszłości"

Intel Core i7 875K

+Bardzo dobra wydajność +Dobre możliwości OC +Odblokowany mnożnik +Hyper-threading - Wysokie temperatury pracy po OC - Podstawka "bez przyszłości"

SPRZĘT DOSTARCZYLI:

Marcin "Weelkoo" Wilczak