Test routerów - cz. 1 - tanie rozwiązania dla domu

Testy urządzeń sieciowych raczej nie należą do zbyt często publikowanych artykułów, nie tylko na łamach FrazPC, ale i pewnie w większości technologicznych serwisów. Nie mniej jednak w ostatnich miesiącach nastąpił znaczny wysyp modeli zgodnych już z oficjalnym standardem WiFi 802.11n, który znacznie podnosi możliwości połączenia bezprzewodowego i dlatego postanowiliśmy sprawdzić jak nowe wersje routerów wypadają w praktyce. W pierwszej części możecie zapoznać się z najpopularniejszymi, a co za tym idzie również atrakcyjnymi cenowo rozwiązaniami. Do testów trafiło sześć urządzeń od takich producentów jak TP-Link, Asmax, D-Link, ASUS oraz Edimax i mamy nadzieje, że poniższa publikacja pomoże Wam wybrać odpowiedni model routera, a być może skusi nawet do modernizacji własnej sieci WiFi ze standardu 802.11g. Serdecznie zapraszam do lektury.

INFORMACJE OGÓLNE

Dokładne specyfikacje wszystkich testowanych routerów znajdziecie w tabelce poniżej. Dla celów porównawczych mamy tutaj również jeden model zgodny ze standardem 802.11g, dzięki czemu będziemy mogli ocenić w praktyce czy warto zastanawiać się nad wymianą routera na nowszy model. W pierwszej części naszego porównania znalazły się tańsze urządzenia, których cena nie przekracza okolic 140 PLN. W przygotowaniu jest również druga część, gdzie na warsztat wzięliśmy znacznie bardziej zaawansowane i jednocześnie znacznie droższe konstrukcje.

(kliknij aby powiększyć)

Zdajemy sobie sprawę, że recenzja jest dosyć obszerna, dlatego aby łatwiej było Wam nawigować po tekście linki poniżej pozwalają przeskoczyć bezpośrednio do fragmentów tekstu dotyczących opisywanego urządzenia/zagadnienia.

1. TP-Link TL-WR740N
2. Asmax BR 704G
3. Asmax BR 615N
4. D-Link DIR-600
5. ASUS RT-N10
6. Edimax 3G-6200N
7. Wyniki testów
8. Podsumowanie

KILKA SŁÓW TEORII

Zanim jednak przejdziemy do opisu naszych dzisiejszych bohaterów, chciałbym pokrótce przybliżyć zmiany jakie wprowadza standard 802.11n i jednocześnie zwrócić uwagę na korzyści jakie ze sobą niesie. Oficjalna akceptacja standardu 802.11g nastąpiła w czerwcu 2003 roku, czyli już blisko 7 lat temu i chyba nikogo nie dziwi, że w dobie nawet 1Gbps łącz internetowych, użytkownicy potrzebowali czegoś więcej niż 54Mbps. Jeszcze w tym samym roku rozpoczęły się prace nad nowym standardem, który w założeniu miał zapewnić minimum 100Mbps, czyli tyle ile oferował w owym czasie standard FastEthernet. Początkowo finalna specyfikacja miała zostać opublikowana w 2007 roku, jednak głównie z powodu trudności z zachowaniem kompatybilności wstecznej z poprzednimi standardami, finalna specyfikacja 802.11n ujrzała światło dzienne dopiero w październiku 2009 roku. Oczywiście zapewne pamiętacie, że urządzenia oferujące nowy standard pojawiły się już znacznie wcześniej, jednak bazowały one na nieoficjalnej specyfikacji, która powodowała problemy przy współpracy ze starszymi urządzeniami. Na dzień dzisiejszy wszystkie trudności zostały już pokonane i nie ma żadnych problemów z podłączeniem do routera pracującego w standardzie 802.11n kart sieciowych b/g/n w jednym czasie.

Jeśli zaś chodzi o stronę bardziej techniczną, 802.11n wykorzystuje kanał o szerokości 40MHz w paśmie 2.4GHz lub 5GHz, czyli dwukrotnie szerszy niż w przypadku 802.11g (2.4GHz)/802.11a (5GHz) co znacząco zwiększyło prędkości przesyłu. Przy połączeniu pojedynczym maksymalna przepustowość wynosi 150Mbps, czyli nawet więcej niż zakładali sobie twórcy nowego standardu na samym początku. Jest to również więcej niż zapewnia popularna skrętka (100Mbps), co daje nadzieje na możliwość zlikwidowania, albo znacznego ograniczenia okablowania w domu/mieszkaniu bez znacznych strat w szybkości sieci. Przy wykorzystaniu technologii MIMO (multiple input multipl output) pozwalającej na równoczesne połączenie w nawet czterech różnych kanałach i wykorzystanie pełnej ich szerokości bez problemu osiągniemy 300Mbps (2 kanały), a w określonych przypadkach nawet 600Mbps (4 kanały). Jednym słowem czasy powolnego połączenia WiFi odchodzą już w niepamięć i wszystko wskazuje na to, że przynajmniej na papierze, łączność bezprzewodowa ma duże szanse na równorzędną konkurencję pod względem szybkości z połączeniem kablowym. Jak będzie w praktyce jeszcze się o tym przekonamy.

TP-Link TL-WR-740N
SUGEROWANA CENA: ~70 PLN

Pierwsze z prezentowanych urządzeń jest zarazem najtańszym w całej stawce. Ten kosztujący około 70 PLN router okazuje się bardzo ciekawą propozycją, która przy niskich kosztach pozwoli na modernizację naszej sieci bezprzewodowej. TP-Link to marka, która od kilku ładnych lat zdobywa coraz szerszą rzesze klientów, głównie dzięki niskiej cenie, ale również relatywnie dobrej jakości swoich produktów, o których rzadko słyszy się aby sprawiały problemy. TL-WR740N nie należy może do najpiękniejszych, ale na pewno wywiązuje się ze swoich zadań znakomicie. W pudełku poza routerem z przytwierdzoną na stałe anteną, znajdziemy zasilacz, kabel sieciowy oraz kilka ulotek/broszurek i płytę CD.

Jak już wspominałem, design nie każdemu musi przypaść do gustu, ale nikt też nie karze nam trzymać routera w widocznym miejscu. Na frontowej części znajdziemy czarny panel z zielonymi diodami informującymi nas o pracy urządzenia (WiFi, WAN, zasilanie, podłączone komputery do portów LAN) oraz przycisk QSS, który w przypadku systemów Windows Vista i 7 pozwala na szybkie połączenie się z siecią, bez konieczności wpisywania hasła. Z tyłu mamy port WAN RJ-45 oraz cztery porty LAN, a także przycisk przywracający ustawienia fabryczne.

Oprogramowanie

Jak niemal wszystkie routery domowe, TP-Linka możemy skonfigurować przy pomocy przeglądarki internetowej. Po podłączeniu urządzenia automatycznie zostanie nam przypisany adres IP przez wbudowany serwer DHCP i po wpisaniu adresu 192.168.1.1 w przeglądarce pojawia nam się taki oto ekran statusu, na którym znajdziemy wszystkie podstawowe informacje.

Konfiguracja połączenia internetowego i WiFi jest bajecznie prosta, wszystkiego dokonamy przy pomocy automatycznego kreatora, a ingerencja użytkownika sprowadza się jedynie do wybrania typu połączenia z Internetem i ustawienia hasła sieci WiFi.

Router powinien automatycznie wykryć ustawienia naszej sieci/modemu jeśli jednak operacja by się nie powiodła, zawsze możemy dokonać tego ręcznie w oknie poniżej.

W oknie konfiguracji WiFi możemy wybrać tryb pracy, między innymi ograniczyć możliwość podłączenia do routera urządzeń w standardzie 802.11g czy wybrać ręcznie szerokość kanału oraz prędkość. Tutaj również wybieramy metodę szyfrowania naszego połączenia oraz możemy ustalić hasło.

Jeśli wszystko się powiedzie zostaniemy o tym poinformowani takim komunikatem i po kliknięciu w Finish możemy przystąpić do korzystania z Internetu.

Oczywiście to nie wszystkie możliwości tego routera, całą gamę przeróżnych opcji zgrupowano po lewej stronie w niebieskiej kolumnie. Po prawej natomiast, na zielonym polu wyświetlane są opisy wszystkich funkcji, dzięki czemu nawet laicy nie powinni mieć problemów z konfiguracją urządzenia i zmianą jego parametrów. Poniżej prezentujemy kilkanaście zrzutów z menu, część z nich została opatrzona komentarzem i wytłumaczeniem co ciekawszych opcji.

Wspominany już przeze mnie QSS to funkcja pozwalająca na szybkie połączenie z kompatybilną kartą sieciową, pod warunkiem, że pracuje ona pod kontrolą systemu Windows Vista/7. Zamiast wpisywania hasła i wyboru sposobu szyfrowania wystarczy podać kod PIN, a router sam skonfiguruje wszystkie zabezpieczenia.

W zakładce Network możemy zmieniać ustawienia dotyczące routera oraz naszego połączenia internetowego.

Sekcja Wireless to jaka sama nazwa wskazuje ustawienia sieci bezprzewodowej, mamy tutaj podstawowe opcje konfigurowane podczas pierwszego uruchomienia, jak i opcje zaawansowane przeznaczone raczej dla zaawansowanych użytkowników.

Serwer DHCP pozwala na ustalenie jaki zakres adresów IP otrzymają komputery podłączone do naszej sieci.

Zakładka Forwarding to zbiór opcji pozwalających na przekierowanie zewnętrznych portów bezpośrednio na nasz komputer, z pominięciem serwera NAT. Funkcja często przydatna w grach oraz wszelkiego rodzaju programach P2P i raczej standardowa dla wszystkich routerów. Nie inaczej jest w przypadku TP-Linka, mamy tutaj możliwość przekierowania pojedynczych portów, uruchomienie przekierowania w razie potrzeby (triggering), ustanowienie komputera jako zewnętrznego hosta (tak jakby był podłączony bezpośrednio do Internetu) oraz UPnP, czyli obsługę standardu Plug and Play, która pozwala na automatyczne przekierowanie portu gdy zażąda tego aplikacja na naszym komputerze korzystająca z tego protokołu.

W sekcji Security mamy możliwość zmian opcji, które wpływają bezpośrednio na bezpieczeństwo naszej sieci, mamy tutaj możliwość między innymi uruchomienia wbudowanego firewalla czy umożliwienia ustanawiania połączeń VPN. Co ciekawe możemy tutaj nawet ustawić adresy MAC komputerów z jakich można połączyć się z routerem oraz IP zewnętrznego hosta, z którego możemy zdalnie połączyć się z routerem dzięki sieci Internet.

TP-Link pomyślał również o rodzicach i dał im do dyspozycji całkiem ciekawe narzędzie pozwalające na ustawieniu z jakich stron WWW mogą korzystać ich pociechy na poziomie routera. Domyślnie możemy wybrać jeden adres MAC, lub zaaplikować regułę dla wszystkich komputerów poza tym, z którego dokonywane są zmiany. Możliwe jest również czasowe ograniczenie dostępu do Internetu, co również może być bardzo przydatną funkcją.

Jeszcze szersze możliwości regulacji dostępu do sieci WWW mamy w sekcji Access Control, na tym polu TL-WR740N wypada naprawdę bardzo przyzwoicie.

Do dyspozycji mamy również coś na wzór funkcji QoS (Quality of Service), która umożliwia zarządzanie pasmem przez router lub przydzieleniem konkretnym komputerom minimalnego/maksymalnego pasma, z którego mogą skorzystać.

Nie zabrakło również funkcji ustawienia dynamicznego adresu serwera, dzięki temu nawet jak mamy zmienne IP, możemy postawić serwer, który dostępny będzie pod konkretną domeną, aktualizowaną przy każdej zmianie adresu IP.

Ostatnia zakładka to typowe narzędzia, pozwalające między innymi na przeglądniecie statystyk, zmianę hasła/strefy czasowej czy wgranie nowego firmware.

Podsumowując TP-Link TL-WR740N pozytywnie mnie zaskoczył oferując przy naprawdę niskiej cenie sporo możliwości konfiguracyjnych, których często brakuje nawet w droższych konstrukcjach. Przy tym trzeba również dodać, że model ten podtrzymuje tradycje firmy i nie sprawia praktycznie żadnych problemów, ani razu podczas naszych testów się nie zawiesił i jest bardzo miłym zaskoczeniem.

Asmax BR 704G
SUGEROWANA CENA: ~90 PLN

Kolejnym testowanym dzisiaj urządzeniem jest Asmax BR 704G, czyli jedyny w całej stawce przedstawiciel starszej generacji urządzeń, który obsługuje jedynie standard 802.11b/g i oferuje maksymalny transfer na poziomie 54Mbps. Będzie to dla nas swego rodzaju punkt odniesienia, na podstawie którego ocenimy o ile szybszy jest w praktyce standard 802.11n. Jeśli zaś chodzi o sam router, to trafia do nas w jaskrawym opakowaniu, w którym znajdziemy zasilacz, kabel sieciowy, instrukcję obsługi oraz płytkę CD.

Urządzenie utrzymane jest w jasnej tonacji i raczej specjalnie niczym się nie wyróżnia, w tym przypadku antena jest odkręcana i co więcej router może służyć nam jako klient sieci WiFi, czyli popularny Access Point podłączany do zewnętrznej anteny. Od spodu mamy gumowe stopki oraz uchwyty pozwalające na montaż urządzenia na ścianie.

Diody informacyjne zostały umieszczone na górnej części obudowy i oferują standardowe informacje. Z tyłu znajdziemy port WAN RJ-45, cztery porty LAN oraz przycisk resetujący ustawienia routera do wartości fabrycznych. Znalazł się tutaj również przycisk On/Off pozwalający na wyłączanie i włączenie urządzenia, bez konieczności wyjmowania wtyczki zasilania. W zestawie dostajemy ponadto antenę o uzysku 5dBi.

Oprogramowanie

Ten model również możemy skonfigurować przy pomocy przeglądarki internetowej i w zasadzie zasada postępowania nie różni się od standardu. Po zalogowaniu możemy w kilku szybkich krokach ustawić podstawowe parametry routera dotyczące połączenie internetowego oraz bezprzewodowego. Samo menu korzysta juz utartych schematów, po lewej mamy dostęp do wszystkich opcji w formie drzewa. Zacznijmy jednak od początku, czyli od podstawowej konfiguracji.

W pierwszym etapie wybieramy tryb pracy routera.

Później możemy między innymi określić klasę adresów IP i zakres pracy serwera DHCP.

Następnie wybieramy tryb połączenia z modemem.

I przechodzimy do konfiguracji WiFi, gdzie również możemy wybrać tryb pracy oraz między innymi sposób szyfrowania połączenia.

W dalszej części przyjrzymy się wszystkim opcjom jakie oferuje nam Asmax BR 704G. Podobnie jak w przypadku TP-Linka, znajdziecie tutaj zrzuty ekranu z menu, które w przypadku ciekawszych opcji zostaną dodatkowo opisane. Zaczynamy od konfiguracji połączenia bezprzewodowego.

W pierwszych zakładkach mamy dostęp do opcji zaawansowanych oraz tych dotyczących bezpieczeństwa.

Dalej możemy między innymi ograniczyć dostęp do naszej sieci komputerom z konkretnym adresem MAC.

W trybie klienta WiFi, w zakładce Site Survey możemy sprawdzić jakie sieci WiFi są dostępne w naszym sąsiedztwie.

BR 704G oferuje również standardowe opcje filtracji ruchu na konkretnych portach, adresach IP lub MAC, a nawet adresach URL, które wpisujemy do przeglądarek internetowych.

DMZ (Demilitarized zone) to funkcja, która w przypadku gdy posiadamy zewnętrzny adres IP, sprawia, że jeden komputer z sieci nie musi korzystać z pośrednictwa serwera NAT i ma niejako bezpośredni dostęp do sieci. W określonych przypadkach jest to bardzo przydatne rozwiązanie.

Asmax wyposażył swoje urządzenia również w dosyć rozbudowany system QoS, który pozwala na przypisanie określonego pasma dla poszczególnych komputerów, a nawet dla konkretnych protokołów i portów. Co więcej możemy również określać priorytety ważności danych komputerów/usług dzięki czemu możliwe jest całkiem sprawne zarządzanie pasmem.

Managment to zestaw opcji pozwalający zmiany hasła czy aktualizację firmware, dokładniej tym zakładkom przyjrzymy się za chwile, gdy zapoznamy Was z następcą modelu 704G.

Asmax BR 704G to raczej ciekawostka, obecnie sens zakupu routera obsługującego jedynie starszy standard jest bardzo wątpliwy, dlatego nie skupiamy się specjalnie na tym urządzeniu, tym bardziej, że poniżej prezentujmy Wam bliźniaczo podobny model, tym razem jednak z obsługą standardu 802.11n.

Asmax BR 615N
SUGEROWANA CENA: ~100 PLN

Model 615N poza obsługą standardu 802.11n niczym w zasadzie nie różni się od swojego poprzednika. Nawet pudełko zostało tylko pomalowane na inny kolor, a w środku znajdziemy identyczny zestaw dodatków oraz odłączaną antenę. Jednym słowem jest to model 704G ze zmienioną elektroniką i przemalowanym opakowaniem.

Różnic poza nazwą modelu i tym razem zielonym logiem się nie dopatrzymy na pierwszy rzut oka. Dopiero po wnikliwszej obserwacji można wyłapać kilka niuansów, jak np. inne ułożenie diod informacyjnych.

Zmienił się również nieco układ z tyłu urządzenia, nadal mamy tutaj port WAN RJ-45, cztery porty LAN, reset do ustawień fabrycznych oraz przycisk włączania i wyłączania routera, ale został on przeniesiony w inne miejsce, a po prawej stronie zamiast niego jest przycisk WPS, pozwalający na szybką konfigurację połączenia sieci WiFi przy wykorzystaniu systemów Windows Vista/7 (to samo co wspominany QSS w przypadku TP-Linka). W zestawie otrzymujemy dookólną antenę o uzysku 5dBi.

Oprogramowanie

Samo oprogramowanie niewiele, różni się od swojego poprzednika. Zaczynamy standardowo od uruchomienia przeglądarki internetowej, logowania oraz początkowej konfiguracji, przez która prowadzi nas specjalnie przygotowany kreator. Zaczynamy od wyboru języka, gdzie wybór ogranicza się tylko do języka angielskiego. Dalej jest standardowo.

Wybieramy tryb działania.

W przypadku gdy wymaga tego sytuacja możemy sklonować adres MAC naszego komputera.

I kończymy na konfiguracji sieci WiFi.

W zakładce LAN możemy skonfigurować  między innymi serwer DHCP przydzielający automatycznie adresy IP do podłączonych komputerów.

Zmieniona została za to praktycznie całkowicie funkcja QoS, gdzie przydział pasma dla poszczególnych komputerów wykonujemy w nieco inny sposób.

W podstawowych ustawieniach sieci bezprzewodowej, możemy między innymi wybrać standard pracy WiFi oraz kanał, na którym ma operować router (warto sprawdzić który kanał w naszej okolicy jest najmniej okupowany, wtedy zaowocuje to lepszą jakością naszego połączenia).

W nowym modelu filtrowanie po MAC/IP/Portach umieszczono w jednej zakładce co jest znacznie wygodniejsze. Z poziomu routera możemy ustalić własne reguły lub skorzystać z kilku predefiniowanych.

Nie zabrakło również funkcji przekierowania portów oraz DMZ.

W tym oknie możemy między innymi umożliwić logowanie do router z zewnętrznego komputera przy pomocy sieci Internet.

BR 615N dysponuje także całkiem rozbudowanym mechanizmem filtrowania ruchu, jednak pomimo kilku ciekawych opcji, TP-Link pod tym względem prezentował się znacznie lepiej.

Zakładka Management została zamieniona na Administration, ale poza tym oferuje te same opcje co poprzednik.

Reasumując, Asmax BR 615N na pierwszy rzut oka to taki średniak, nie wyróżnia się niczym szczególnym jeśli chodzi o oprogramowanie i oferuje przyzwoite minimum. Możliwość skorzystania z urządzenia jako punktu dostępowego to na pewno zaleta, tak samo jak demontowalna/wymienialna antena, która również zwiększa funkcjonalność czy opcja TTL +1, która przyda nam się wtedy gdy nasz dostawca Internetu za wszelką cenę chce nam uniemożliwić podzielenie sygnału na kilka domowych komputerów. Po kilku dniach korzystania nie mogę mieć też żadnych zastrzeżeń jeśli chodzi o stabilność tego modelu, nie zdarzały mu się żadne przestoje w pracy.

D-Link DIR-600
SUGEROWANA CENA: ~130 PLN

Kolejny produkt w naszym zestawieniu to jedna z nowszych propozycji dobrze wszystkim znanej firmy D-Link. Producent ten również powoli ewoluuje i oferuje coraz lepsze rozwiązania, pomimo faktu, że jeszcze kilka lat temu D-Link uznawany był raczej za taniego producenta często niestabilnych urządzeń. Model DIR-600 to najtańszy router z obsługą sieci WiFi 802.11n w ofercie firmy, który oferuje obsługę podstawowych standardów komunikacji. Urządzenie otrzymaliśmy w pomarańczowym kartonie, na którym umieszczono zdawkowy opis jego możliwości. W środku znalazł się ponadto zasilacz, uchwyt pozwalający na montaż urządzenia w pozycji stojącej oraz instrukcję i płytka CD.

Czarna, raczej niepozorna i nieco kanciasta skrzyneczka wyposażona została w gumowe stopki pozwalające na montaż poziomy oraz uchwyty umożliwiające montaż routera na ścianie. Dołączona do zestawu niewielka antena jest odkręcana, dlatego nic nie stoi na przeszkodzie aby ją w razie potrzeby wymienić na model o nieco większym uzysku.

W przedniej części już standardowo znajdziemy podstawowy zestaw diod informacyjnych, a z tyłu również standardowy zestaw portów. WAN RJ-45, cztery porty LAN oraz przycisk przywracający ustawienia fabryczne. Jednym słowem nic nadzwyczajnego.

Oprogramowanie

Wraz z nową serią routerów pojawiło się również całkiem nowe oprogramowanie, które utrzymane jest w podobnej kolorystyce jak opakowanie, czyli pomarańczowo-czarnej. Co ciekawe D-Link podczas logowania do panelu administracyjnego wymaga podania tzw. captch'y, czyli tekstu na zapisanego na obrazku, który stosuje się aby wykluczyć logowanie przez boty. Nie wiem jest to akurat najlepsze rozwiązanie w przypadku domowego routera, bo szczerze powiedziawszy jest ono nieco uciążliwe. Z drugiej strony przeciętny użytkownik do panelu administracyjnego loguje się bardzo rzadko, więc nie powinno mu to specjalnie przeszkadzać. Oczywiście standardowo, obsługi routera dokonujemy w przeglądarce internetowej.

Po zalogowaniu się mamy dwie opcje do wyboru, albo uruchomienie kreatora połączenia albo ustawienie wszystkich opcji ręcznie. Wybieramy kreator.

Konfigurację rozpoczynamy od ustawienia hasła administratora, jak widać D-Link przykłada znaczną wagę do bezpieczeństwa.

Do wyboru mamy sporą liczbę przeróżnych opcji połączenia internetowego.

Podstawowa konfiguracja kończy się w tym miejscu, aby zmienić ustawienia sieci bezprzewodowej musimy uruchomić kolejny kreator, co chyba nie jest najszczęśliwszym rozwiązaniem, przynajmniej na tle dotychczasowych konkurentów.

Przechodzimy zatem do zakładki Wireless Setup i możemy rozpocząć konfigurację połączenia sieci bezprzewodowej.

W pierwszymi oknie możemy nadać naszemu routerowi SSID oraz zdecydować o typie zabezpieczenia sieci.

W kolejnym ustalamy hasło dostępowe.

I po kilku chwilach i restarcie urządzenia, WiFi mamy skonfigurowane.

Ustawienia sieci LAN sprowadzają się do ustawień serwera DHCP i ewentualnego przypisania adresu IP do adresu MAC karty sieciowej danego komputera.

DIR-600 oferuje nam również podobny jak w przypadku TP-Linka mechanizm kontroli rodzicielskiej, który z poziomu routera pozwala blokować wybrane przez nas strony internetowe.

Przegląd ustawień zaawansowanych zaczynamy do przekierowania portów. Warto zwrócić uwagę, że jesteśmy odgórnie ograniczeni do 24 wpisów.

W kolejnej zakładce mamy kilka predefiniowanych ustawień jeśli chodzi o odblokowanie portów na żądanie przez konkretne aplikacje.

Router dysponuje również silnikiem QoS, w przypadku którego możemy tylko zdefiniować maksymalną przepustowość naszego połączenia internetowego, a urządzenie samo kieruje ruchem. Nie jest to raczej najszczęśliwsze rozwiązanie.

Do dyspozycji mamy również filtrowanie ruchu po adresach MAC, w tym przypadku również zostajemy ograniczeni do 24 wpisów.

W zaawansowanych opcjach połączenia bezprzewodowego możemy między innymi wybrać tryb pracy oraz szerokość kanału.

Sekcja Maintenance pozwala na zmianę ustawień systemowych routera, ustanowienie hasła czy aktualizację oprogramowania.

Możemy również ustalić harmonogram, który na przykład definiuje w jakich godzinach i w jakich dniach dany komputer może korzystać z Internetu. Szczególnie przydatne, jeśli chcemy ograniczyć dostęp do sieci naszym dzieciom.

Ostatnia zakładka Status to podstawowe informacje o działaniu routera oraz statystyki.

D-Link oferuje również całkiem rozbudowaną sekcje Pomocy, gdzie opisane są praktycznie wszystkie zakładki, dzięki czemu nawet niedoświadczeni użytkownicy mają okazję dowiedzieć się jak dokonać modyfikacji.

Podsumowując już na pierwszy rzut oka widać, że DIR-600 to typowe urządzenie budżetowe, które ma być przede wszystkim tanie. Nie mniej jednak oferuje nam standardowe możliwości w tej klasie, a przy tym chyba definitywnie zrywa z obiegową opinią urządzenia niestabilnego. Podczas kilkudniowych testów nie odnotowaliśmy żadnych problemów w działaniu.

ASUS RT-N10
SUGEROWANA CENA: ~140 PLN

Z routerami ASUSa mieliśmy już do czynienia przy okazji recenzji modelu RT-N13, RT-N10 to najtańszy model z tej serii, który korzysta jeszcze ze specyfikacji Draft 2.0 standardu 802.11n i niestety niesie przy tej okazji pewne ograniczenia. Na pudełku ASUS chwali się wieloma rzeczami, między innymi instalacją, która nie wymaga użycia płyty CD... no tak, przecież to taka rewolucja i niespotykana rzecz. Poza tym obiecują nam 300% większą powierzchnie pokrycia sygnałem oraz transfer na poziomie 150Mbps, czyli wszystko co osiągamy dzięki specyfikacji 802.11n. Ponadto router oferuje nam mechanizm QoS i coś co wygląda na dosyć ciekawe rozwiązanie, czyli stworzenie wirtualnej sieci WiFi, której możemy ustalić oddzielnie zabezpieczenia, a także nałożyć ograniczenia jeśli chodzi o dostęp do konkretnych stron WWW czy maksymalnego wykorzystania pasma. W pudełku znajdziemy poza tym zasilacz, kabel sieciowy, niewielką antenę oraz instrukcję i płytkę CD.

Sam router to bardzo niepozorna czarna skrzynka, nieco zaokrąglona, dzięki czemu prezentuje się lepiej niż D-Link DIR-600. Na spodniej stronie poza otworami wentylacyjnymi znajdziemy gumowe stopki oraz uchwyty pozwalające na powieszenie urządzenia na ścianie.

Z czarnego marazmu wyciąga nas srebrna listwa w przedniej części routera, na której mamy cały zestaw diod informacyjnych. W tylniej części poza portem WAN i portami LAN, znajdziemy przycisk przywracający fabryczne ustawienia, przycisk WPS, pozwalający na szybkie połączenie z urządzeniem po podaniu PINu (tylko w systemach Windows Vista/7) oraz złącze RF, do przykręcenia anteny.

Oprogramowanie

Oprogramowanie ASUSa dla całej serii RT-NXX jest praktycznie takie samo. Na pewno można z czystym sumieniem przyznać, że Tajwańczycy przykładają się do projektowania i poza funkcjonalnością stawiają również na wygląd. Warto też odnotować, że RT-N10 oferuje menu w języku polskim. Zaraz po zalogowaniu mamy mapkę sieci i spis wszystkich podłączonych urządzeń. Przy pierwszym uruchomieniu automatycznie uruchamiany jest kreator, który pomaga nam skonfigurować połączenie internetowe oraz bezprzewodowe.

Pod mapką sieci mamy funkcję EzQoS, czyli miejsce gdzie możemy zarządzać naszym pasmem. Niestety nie jest to specjalnie rozbudowana funkcja i do wyboru mamy cztery predefiniowane ustawienia, które ustalają najwyższe priorytety dla poszczególnych zastosowań.

Jeśli zaś chodzi o ustawienia zaawansowane, zaczynamy od sieci bezprzewodowej. W przypadku tego modelu czeka nas niemiła niespodzianka, otóż do wyboru mamy albo prace tylko w trybie 802.11n albo 802.11b/g. Niestety jeśli mamy w użyciu poza urządzeniami zgodnymi z najnowszym standardem, także te starsze, to będziemy mogli wykorzystać ich pełnego potencjału. W routerach innych producentów takich problemów nie ma, a głównym winowajcą w tym przypadku może być specyfikacja 802.11n w wersji Draft 2.0.

W zakładce sieci LAN możemy między innymi przypisać IP dla routera oraz ustalić zakres IP dla serwera DHCP.

W sekcji WAN mamy również zakładkę QoS, która pozwala nam na tworzenie własnych reguł jeśli chodzi o priorytety poszczególnych usług dla konkretnych komputerów.

Nie mogło oczywiście zabraknąć funkcji przekierowywania portów, czy strefy zdemilitaryzowanej.

Wbudowany firewall daje nam również podstawowe możliwości regulacji dostępu do Internetu jeśli chodzi poszczególne adresy URL, adresy MAC czy IP. Dostępny jest również harmonogram, który pozwala ograniczyć dostęp do sieci dla poszczególnych komputerów w określonych dniach/godzinach.

Oprogramowanie oferowane przez ASUSa nie oferuje może ogromu opcji, ale na pewno jest bardzo intuicyjne i pozwala na regulacje wszystkich podstawowych funkcji, które mogą nam być przydatne. Brakuje może tylko nieco większej liczby opcji dotyczących kontroli rodzicielskiej, owszem można blokować dostęp do stron WWW, ale nie można tego zrobić np. dla konkretnego komputera. Ogólnie RT-N10 spisywał się zadowalająco i nie powodował żadnych problemów podczas testów.

Edimax 3G-6200N
SUGEROWANA CENA: ~140 PLN

Na koniec został nam produkt Edimaxa, który już na papierze wygląda bardzo ciekawie. Przy dosyć atrakcyjnej cenie otrzymujemy urządzenie wyposażone w port USB, który możemy wykorzystać w dwojaki sposób. Po pierwsze przy pomocy modemu HSPA na USB możemy rozdzielić przy pomocy tego router bezpośrednio Internet w naszej sieci, a jeśli taka funkcjonalność nas nie interesuje, to 3G-6200N świetnie sprawdzi się jako serwer wydruku. Do tego mamy obsługę standardu 802.11n oraz inne już raczej standardowe możliwości. Trzeba przyznać, że za 140 PLN to całkiem sporo. Pudełko utrzymane w białej tonacji raczej zbyt wiele na temat samego urządzenia nam nie mówi. W środku znajdziemy standardowy zestaw, czyli zasilacz, instrukcję, kabelek sieciowy oraz płytkę CD.

Samo urządzenie podobnie jak pudełko w przeważającej części jest białe i posiada przymocowaną na stałe antenę o uzysku 5 dBi. Na spodniej stronie nie znajdziemy ani uchwytów pozwalających na powieszenie routera na ścianie, ani stopek do postawienia go na biurku (choć takowe dołączone są w zestawie). Mamy za to plastikową podstawkę, która pozwala na pionowy montaż urządzenia.

Na przednim panelu poza nazwą i modelem routera mamy zestaw diod informacyjnych, w przypadku tego modelu wzbogaconych o diodę informującą o aktywnym połączeniu 3G przy pomocy zewnętrznego modemu. W tylnej części poza portem WAN RJ-45 i czterema portami LAN mamy przycisk WPS do automatycznej konfiguracji i połączenia WiFi z komputerami z systemem Windows Vista/7, przycisk włączania/wyłączania routera oraz port USB.

Oprogramowanie

Edimaxa również możemy skonfigurować przy pomocy przeglądarki, po zalogowaniu trafiamy na stronę główną, gdzie mamy do wyboru kilka sekcji. Na samym początku interesuje nas pierwsza ikonka symbolizująca "płytę i błyskawicę" czyli Quick Setup.

Po wybraniu strefy czasowej możemy wybrać typ połączenia, poza standardowymi do wyboru jest już wspominane połączenie 3G.

Niestety w podstawowe konfiguracji podobnie jak w przypadku D-Linka nie mamy możliwości uruchomienia sieci WiFi.

Następnie możemy przejść do ustawień podstawowych, gdzie możemy skonfigurować rzeczone już połączenie WiFi, a także zmienić szereg innych ustawień.

Sekcja System pozwala na modyfikacje ustawień strefy czasowej, hasła oraz możliwości logowania do routera poprzez sieć Internet.

Nawigacja po 3G-6200n nie należy do najwygodniejszych przynajmniej w mojej opinii, często musimy się wracać do poprzedniego okna i brakuje chyba nieco bardziej przejrzystego układu. Nie mniej jednak nie zmienia to faktu, że znajdziemy tutaj wszystkie potrzebne funkcje. Konfigurację WiFi zaczynamy od podstawowych ustawień.

W ustawieniach zaawansowanych możemy między innymi regulować szerokość kanału co ma bezpośrednio wpływ na maksymalny transfer za pośrednictwem sieci bezprzewodowej (przy 20MHz, max. to 65Mbps).

Konfiguracja WPS.

Ograniczenie działania WiFi do określonych dni/godzin.

Ustawienia zaawansowane dotyczą między innymi funkcji QoS.

Możemy ustalić globalne wartości przepustowości naszego połączenia internetowego i w razie potrzeby zagwarantować konkretne pasmo poszczególnym komputerom. Możliwości są całkiem spore.

Po wejściu do opcji NAT mamy kolejną tabelkę, gdzie możemy modyfikować ustawienia związane z przekierowaniem portów.

Do dyspozycji mamy dosyć rozbudowaną listą predefiniowanych ustawień dla różnych popularnych gier.

Ustawienia Firewalla związane są głównie z ograniczeniem dostępu do sieci Internet.

Możemy blokować dostęp po adresie MAC.

Blokować dostęp do konkretnych stron WWW.

Oraz edytować ustawienia związane z zapobieganiem atakom DoS.

Funkcja Fail Over pozwala na ustalenie priorytetu połączeń internetowych. W przypadku gdy jedno z nich nas zawiedzie, router automatycznie po określonym czasie zaczynie korzystać z drugiego (pod warunkiem ze będzie dostępne).

Ustawienia sieci LAN nie są zbyt rozbudowane i raczej standardowe.

Wspominany już PrintServer.

Do wyboru mamy nawet język polski.

Pod względem funkcjonalności Edimax 3G-6200n wypada chyba najciekawiej z całej stawki urządzeń, które mieliśmy okazje dzisiaj ocenić. Faktem jest, że jest to najdroższe urządzenie w tym zestawieniu, jednak oferuje bezapelacyjnie największe możliwości, głównie dzięki obecności USB. Do oprogramowania nie można mieć większych zarzutów, może poza nieco toporną obsługą, a stabilność działania jest w tym przypadku znacznie ważniejsza. Jak do tej pory ciężko wytypować faworyta, wszystkie urządzenia prezentując podobny poziom, więc może wyniki testów wydajnościowych coś więcej nam rozjaśnią.

WYNIKI TESTÓW

Testy wydajności routerów przeprowadziliśmy na kilka sposobów. Jak dobrze już wiecie, jednokanałowe połączenie w standardzie 802.11n oferuje maksymalną przepustowość na poziomie 150Mbps co bez problemu udało nam się osiągnąć z każdym z testowanych routerów. Realną przepustowość sprawdzaliśmy na trzech rodzajach plików i w przypadku trzech rodzajów połączeń, dokładny opis metodologii znajdziecie poniżej przed każdą serią wykresów. Jeśli zaś chodzi o środowisko w jakim pracował router, eter był całkiem tłoczny (koło 10 różnych sieci WiFi w zasięgu) i wybrany został najmniej obciążony kanał. Testy odbywały się w jednym pomieszczeniu, testowy komputer Asus UL80AG z wbudowaną kartą sieciową Atheros AR9285 znajdował się mniej więcej w odległości trzech metrów od routera. Niestety nie mieliśmy fizycznych możliwości sprawdzenie realnego zasięgu poszczególnych routerów, dlatego w tym temacie nie jestem w stanie nic więcej napisać.

  

Pierwsza partia testów to kopiowanie plików z i do komputera podłączonego do routera przy pomocy popularnej "skrętki" (w przypadku wszystkich modeli, karta sieciowa pracowała w standardzie FastEthernet o przepustowości 100Mbps). Podane wartości to transfer wyrażony w MB/s. Swego rodzaju benchmarkiem jest prędkość osiągnięta przy kopiowaniu plików przy połączeniu kablem sieciowym obu komputerów (na wykresie FastEthernet). Zaczynamy od dwóch dużych plików, w sumie 1400MB.

Już na pierwszy rzut oka mamy dwa spostrzeżenia, po pierwsze 150Mbps po WiFi to niestety jeszcze nie to samo co nawet 100Mbps "po kablu". Różnice przy pobieraniu pliku nie są jeszcze takie duże, ale przy wysyłaniu różnica jest przytłaczająca. Z drugiej strony trzeba jednak zauważyć, że w porównaniu do standardu 802.11g (Asmax BR 704G) postęp jest zauważalny. W pierwszym teście na czele stawki mamy RT-N10 oraz BR 615N.

Zdjęcia to 300 plików po nieco ponad 2MB. Spadek prędkości jest zauważalny, nawet w przypadku wykorzystania połączenia kablem sieciowym. Na czele stawki jeśli chodzi o routery nie ma większych przetasowań, choć transfery nieco nam spadły. Nadal najlepiej spisuje się Asus pod względem pobierania oraz Asmax BR 615N jeśli chodzi o wysyłanie. TP-Link oraz D-Link nieco odstają.

Małe pliki to zestaw 650 plików o wielkości od 200KB do 5MB. Tutaj stawka znacząco się wyrównuje i jak się okazuje, sieć bezprzewodowa nawet nieznacznie wygrywa z połączeniem przewodowym. Co jeszcze ciekawsze, na czoło stawki wysunął się TP-Link, który raczej wcześniej nie zachwycał. Korzyści na tle standardu 802.11g są nadal wyraźnie widoczne.

Wszystkie routery pracowały w trybie mieszanym, czyli mogły jednocześnie obsługiwać urządzenia pracujące w standardzie 802.11g (poza Asusem, który przełączony został na tryb g), i aby sprawdzić czy aby na pewno nie ma z tym żadnych problemów, przeprowadziliśmy test pobierania i wysyłania dużych plików przy pomocy netbooka Samsung NC10 (UL80AG pracujący w standardzie 802.11n cały czas był podłączony do sieci). Jak się okazuje żadnych większych problemów nie ma, co prawda prędkości zgodnie z oczekiwaniami znacznie spadają, ale nie zanotowaliśmy żadnych zakłóceń w działaniu sieci bezprzewodowej.

Dla uzyskania pełnego obrazu sprawdziliśmy jeszcze jak wygląda przesyłanie plików między dwoma komputerami podłączonymi za pośrednictwem routera w standardzie WiFi-N. Niektórzy z Was zapewne wiedzą, jaką mordęgą było bezprzewodowe kopiowanie plików przy przepustowości 54Mbps, gdzie osiągnięcie realnych transferów na poziomie 1MB/s (10Mbps) graniczyło z cudem. WiFi-N znacznie zmienia ten obraz, co prawda prędkości nie powalają, ale osiągnięte wyniki na pewno są pocieszające, szczególnie na tle tego co prezentuje nam jedyny router w standardzie 802.11g w stawce. Dla porządku dodam, że transfer odbywał się pomiędzy wspominanym już notebookiem Asus UL80AG oraz komputerem stacjonarnym korzystającym z karty sieciowej USB - Linksys WUSB600N zgodnej oczywiście ze specyfikacją 802.11n.

Ostatecznie w tym teście wygrywa Asus RT-N10, który zaoferował nam zdecydowanie największe prędkości transferu. Z dobrej strony pokazał się również D-Link DIR-600 oraz Asmax 615N. TP-Link i Edimax wypadły nieco gorzej, ale akurat te modele maja kilka innych zalet w stosunku do swoich konkurentów, które w ostatecznym rozrachunku również trzeba wziąć pod uwagę.

PODSUMOWANIE

Nie ulega wątpliwości, że rynek routerów bezprzewodowych w cenie do 150 PLN jest znacznie szerszy niż przedstawione w powyższej publikacji sześć modeli, ale jak się okazuje pomimo wielu przeróżnych modeli, różnice między nimi sprowadzają się głównie do wyglądu oraz ceny. Obecnie nawet najtańsze konstrukcje posiadają prosty mechanizm QoS, co jeszcze 3-4 lata temu było spotykane tylko w znacznie bardziej zaawansowanych urządzeniach. Większe firmy próbują wyróżniać swoje produkty ale nie zawsze przynosi to zamierzony skutek. Trzeba też przyznać, że wprowadzenie standardu 802.11n tchnęło nieco świeżości w ten rynek, na którym kolejne, nowe modele nie wprowadzały praktycznie żadnych znaczących zmian. Zapewne wszyscy się ze mną zgodzicie, że różnica jest widoczna gołym okiem i przy takich kwotach jak 70 PLN np. za TP-Linka TL-WR740N warto zastanowić się nad modernizacją własnej sieci, szczególnie jeśli posiadamy urządzenia zgodne z nowym standardem. Z drugiej strony może warto by też było od razu zaopatrzyć się w router oferujący gigabitowy interfejs Ethernet, z tym to wiąże się już z większym wydatkiem. Czy warto, będziecie mieli okazje się przekonać w kolejnym artykule, w którym na warsztat wzięliśmy znacznie droższe urządzenia o poniekąd również znacznie większych możliwościach. Wyboru zwycięzcy tego porównania nie będę się podejmował, wady i zalety znajdziecie w tabelce poniżej i sami możecie ocenić, który router dla Was jest zwycięzcą patrząc przez pryzmat własnych potrzeb.

PRODUKT	UWAGI
TP-Link TL-WR740N CENA: ~70PLN	+ Prosty design + Antena o dużym uzysku + Przejrzyste i dobrze opisane oprogramowanie + Spore możliwości konfiguracji + Bardzo niska cena   - Nieco niższe transfery niż konkurenci - Zamontowana na stałe antena
Asmax BR 704G CENA: ~90PLN	+ Przyjemny dla oka design + Demontowalna antena o dużym uzysku + Łatwa konfiguracja + Możliwość pracy jako klient sieci WiFi (AP) - Obsługa tylko standardu 802.11g - Mniej opcji konfiguracji niż konkurenci
Asmax BR 615N CENA: ~100PLN	+ Przyjemny dla oka design + Demontowalna antena o dużym uzysku + Bardzo dobra wydajność podczas kopiowania plików + Spore możliwości konfiguracji + Możliwość pracy jako klient sieci WiFi (AP)
D-Link DIR-600 CENA: ~130PLN	+ Prosty design + Demontowalna antena + Wystarczające możliwości konfiguracji - Nieco wysoka cena - Nieco niższe transfery niż konkurenci
ASUS RT-N10 CENA: ~140PLN	+ Przyjemny dla oka design + Demontowalna antena + Bardzo dobra wydajność podczas kopiowania plików + Intuicyjne oprogramowanie w języku polskim     - Nieco za wysoka cena
Edimax 3G-6200n CENA: ~140PLN	+ Prosty design + Antena o dużym uzysku + Spore możliwości konfiguracji + Obsługa drukarki lub modemu USB HSPA - Nieco toporne menu - Antena zamontowana na stałe

 

SPRZĘT DOSTARCZYLI
Asmax BR 704G Asmax BR 615N
D-Link DIR-600
ASUS RT-N10
Edimax 3G-6200n

Kamil "Mayor" Pieczonka