INTEL CORE 2 QUAD Q8300 I Q9400S - EKONOMICZNIE?

W dniu dzisiejszym chciałbym przedstawić Wam test dwóch nowych czterordzeniowych procesorów Intela dedykowanych podstawce LGA775. Obie prezentowane dziś konstrukcje to najmłodsi przedstawiciele rodziny Core 2 Quad. Jednocześnie modele Q8300 i Q9400S teoretycznie można nazwać procesorami w wersji "ekonomicznej", pierwszy z nich bowiem jest jednym z najtańszych procesorów czterordzeniowych wykonanych w wymiarze 45nm w ofercie Intela, model Q9400S zaś jest pierwszym czterordzeniowym procesorem Intela o obniżonym TDP - z poziomu 95W do 65W. Zgodnie z panującymi tendencjami oba procesory Intela można by określić mianem konstrukcji "na kryzys", skierowanych do osób szukających oszczędności. Nas jednak interesuje jedno tj. czy prezentowane procesory prezentują się atrakcyjnie, po raz pierwszy bowiem od długiego czasu mają one w swoim segmencie godnych konkurentów w postaci procesorów Phenom II od AMD. Na to pytanie odpowiedzieć ma zaś poniższa publikacja - zapraszam do lektury!

INTEL CORE 2 QUAD Q8300
CENA DETALICZNA: ~900PLN

Pierwszy z prezentowanych procesorów to kolejny przedstawiciel serii Q8x00. Dostępny obecnie w cenie ~900PLN procesor taktowany jest zegarem 2,5GHz (7.5x333MHz) i posiada 4MB pamięci cache poziomu drugiego. To właśnie ilość pamięci cache L2 i brak technologii wirtualizacji (VT) są jedynymi różnicami pomiędzy procesorami Q8xxx a Q9xxx.

Spoglądając na aktualne ceny procesorów można zauważyć, że Core 2 Quad Q8300 jest bezpośrednim rywalem dla dwóch procesorów AMD - modeli Phenom II X4 810 i Phenom II X4 920. Pierwszy z nich taktowany zegarem 2,6GHZ okazuje się nieznacznie tańszy od prezentowanego CPU Intela (~850PLN), za model X4 920 (2.8GHz) przyjdzie nam zaś zapłacić niemalże tyle samo co za procesor z oferty Intela (~900PLN).

Egzemplarz dostarczony do naszej redakcji to rynkowa wersja tego CPU w rewizji R0.

INTEL CORE 2 QUAD Q9400S
CENA DETALICZNA: ~1500PLN

Core 2 Quad Q9400S to procesor, który na rynku powinien pojawić się w najbliższych dniach. Jest to dobrze znana konstrukcja a dopisek S ma świadczyć o obniżonym TDP nowego czterordzeniowca - z poziomu 95W do 65W (TDP typowe). Niestety zmiana TDP znacząco odbije się również na cenie samego procesora, za który przyjdzie nam zapłacić w granicach ~1500PLN, a więc tyle ile kosztuje obecnie procesor Q9650!

Egzemplarz CPU, który to dotarł do naszej radakcji jest próbką inżynieryjną (dopisek ES - Engineering Sample). Od strony parametrów to konstrukcja identyczna z Core 2 Quad Q9400 - taktowanie 2,66GHz (8x333MHz), 6MB pamięci cache poziomu drugiego, wymiar technologiczny 45nm. Wydajność wersji z dopiskiem "S" będzie więc identyczna a dopłata wynika z obniżonego TDP. Czy zapewnia ono jednak jakiekolwiek wymierne korzyści?

PLATFORMA TESTOWA:

Wszystkie testy przeprowadziłem na następującej konfiguracji:

TEMPERATURY PRACY, PODKRĘCANIE I KONSUMPCJA ENERGII

Obniżone TDP powinno odbić się zarówno na temperaturach pracy, konsumpcji energii oraz (co możliwe) możliwościach pracy z zegarem wyższym niż standardowy. Zweryfikujmy więc oba prezentowane procesory pod tym względem.

Zaczynamy od "budżetowego" Q8300 i jego temperatury pracy. Procesor ten chłodzony przy użyciu radiatora Thermalright Ultra 120 Extreme podczas testów osiągał temperaturę nie wyższą niż 43'C. W spoczynku temperatura poszczególnych rdzeni zamykała się zaś w granicach 27~34'C (wszystkie wartości dla odczytów z TJunction równym 95'C).

W tych samych warunkach Core 2 Quad 9400S o obniżonym TDP faktycznie prezentował się lepiej tzn. był chłodniejszy. Pod obciążeniem egzemplarz, który dotarł do naszej redakcji osiągał temperaturę w granicach 33~35'C, w spoczynku zaś program RealTemp raportował temperaturę na poziomie 19~22'C!, czyli właściwie temperaturę otoczenia. Co ciekawe różnice te nie wynikają z różnic w napięciu zasilającym oba procesory - w obu przypadkach jest ono bowiem zbliżone (~1,18V dla Q8300 i ~1,15V dla Q9400S).

Podkręcanie czterordzeniowych procesorów Intela wykonanych w wymiarze 45nm do najłatwiejszych nie należy, w szczególności w przypadku wolniejszych modeli pracujących z stosunkowo niskimi mnożnikami. Do takich zaś procesorów zaliczyć należy zarówno Q8300, jak i Q9400S. Kluczową rolę odgrywa tu płyta główna i jej możliwości podkręcania, które w przypadku czterordzeniowych procesorów prezentują się zgoła odmiennie od możliwości OC dwurdzeniowych jednostek. Dla niektórych płyt głównych nie lada wyzwaniem będzie osiągnięcie FSB w granicach 450MHz, wybitne egzemplarze zaś pozwolą na pracę z zegarem około i powyżej 500MHz.

Wykorzystana podczas testów płyta DFI Lan Party DK P45-T2RS bez większych problemów dobijała do granicy 500MHz, wartości, która okazała się użyteczna w przypadku OC obu prezentowanych dziś procesorów Intela.

Intel Core 2 Quad Q8300 pracował stabilnie z zegarem 3710MHz (7,5x495MHz) przy napięciu ~1,32V.

Model Q9400S przy napięciu VCore równym ~1,36V udało mi się zmusić do pracy z zegarem równym 4GHz.

W obu przypadkach to rezultaty naprawdę dobre, by nie rzec bardzo dobre. Należy mieć jednak na uwadze, że niższe FSB osiągane przez naszą płytę odbije się jednocześnie na maksymalnym stabilnym zegarze każdego z prezentowanych procesorów - np. FSB 450MHz umożliwi nam osiągniecie 3375MHz dla Q8300 i 3600MHz dla Q9400S.

Tu jednocześnie warto odnotować, że Core 2 Quad Q9400S pod względem możliwości OC nie zachwyca. Wystarczy dodać bowiem, że model Q9550 w rewizji E0 udało mi się podkręcić o 200MHz wyżej, a to procesor wyżej taktowany i tańszy (a wyższy mnożnik ułatwia osiągnięcie wysokiego taktowania).

Brak znaczących różnic w napięciu zasilającym CPU, ten sam wymiar technologiczny, brak zmian w architekturze - to wszystko pozwala sądzić, że sam pobór Q9400S nie będzie odbiegał znacząco od tego co prezentowały dotychczas obecne czterordzeniowe procesory Intela bazujące na rdzeniu Yorkfield. Pomiary zużycia energii dla całego komputera potwierdzają te przypuszczenia.

Jak widać na powyższym wykresie różnica w poborze energii pomiędzy prezentowanymi procesorami jest stosunkowo niewielka, wręcz pomijalna jeśli weźmiemy pod uwagę fakt, że QX9650 posiada dwukrotnie większą ilość pamięci cache poziomu drugiego i pracuje z wyższym zegarem . Jedyną wyraźną różnicą w stosunku do "normalnych" czterordzeniowych procesorów z oferty Intela wydają się więc być niższe temperatury pracy - trudno jednak zakwalifikować je jako wyjątkową, przynoszącą wymierne efekty korzyść.

TESTY SYNTETYCZNE I UŻYTKOWE

Na poniższych wykresach zamieszczone zostały osiągi obu prezentowanych dziś procesorów, zarówno przy standardowym taktowaniu jak i po OC. Wydajność Q8300 zestawiać będziemy z najbliższymi rywalem obecnym na wykresie - procesorem Phenom II X4 810 z oferty AMD. Core 2 Quad Q9400S będzie zaś oceniany na dwa sposoby, jako procesor o obniżonym TDP oraz jako model Q9400, który pod względem wydajności prezentuje się identycznie, będąć przy tym wyraźnie tańszym (jego bezpośrednim konkurentem jest procesor Phenom II X4 940).

Fritz Chess Benchmark to syntetyczny test badający wydajność naszego PC podczas przetwarzania algorytmów stosowanych w symulatorach szachów. Wynik końcowy jest reprezentowany w formie wielokrotności wydajności komputera wyposażonego w procesor Pentium III 1GHz. W teście tym wykorzystywany jest każdy dodatkowy rdzeń, dlatego też prym wiodą układy czterordzeniowe - układy Intela należy dodać. Niskobudżetowy Q8300 wyprzedza tu Phenoma II X4 810 i niemal dorównuje wydajnością modelowi X4 940, po OC zaś wyraźnie odskakuje konstrukcjom AMD. W przypadku Q9400S sprawa jest nieco bardziej skomplikowana - prezentuje się on bowiem dokładnie tak, jak oczekiwaliśmy tj. jak model Q9400. Ten z kolei wypada tu również dobrze, lepiej od konkurentów - my niestety prezentujemy identyczny wydajnościowo model z dopiskiem S, model droższy o ~40%.

Nuclearus Benchmark to kolejny z testów syntetycznych i zarazem kolejny, który robi właściwy użytek z czterech rdzeni i technologii wielowątkowości. Test, który w przypadku procesorów Intela wyraźnie skaluje się z ilością pamięci cache poziomu drugiego czego efektem jest duża rozbieżność pomiędzy procesorami Q8300 i Q9400S. Konkurencja wypada tu gorzej, najmocniejszy Phenom II X4 940 marginalnie wyprzedza wyraźnie tańszego Q8300, po OC ponownie produkt Intela mocno odskakuje do przodu.

Kolejnymi testami syntetycznym, tym razem mocno zależnymi od wydajności podsystemu pamięci, są programy do kompresji - 7ZIP i WinRar. W testach tych to czterordzeniowe procesory AMD wraz z zintegrowanym kontrolerem pamięci okazują się tymi wydajniejszymi.

Cinebench R10 i czas renderowania sceny 2D w trybie "x CPU" - tu każdy z rdzeni testowanych procesorów ma się czym zająć, a uzyskane wyniki przekładają się na rzeczywiste i wymierne korzyści płynące z posiadania takiego właśnie CPU. Jak zaś widać na wykresie, najlepiej aby to był CPU z oferty Intela - Q8300 wyprzedza wyraźnie nieznacznie tańszego Phenoma II X4 810, Q9400 bez problemu rozprawia się zaś z Phenomem II X4 940. Osiągi Q9400S, identyczne z tym co prezentuje Q9400, pominę milczeniem.

Testy 3DSMax i Catia w programie SpecViewPerf 9.0.1 - w testach tych to ponownie konstrukcje Intela prowadzą. Core 2 Quad Q8300 okazuje się tu szybszy od najmocniejszego i najdroższego Phenoma II X4, modelu 940. O tym, że CPU Intela jest wyraźnie tańszy wspominać nie muszę.

TechArp x264 HD Benchmark 2.0 to test reprezentujący osiągi procesorów w bardziej przyziemnych (czy też codziennych) zastosowaniach - podczas kodowania materiału wideo HD do formatu x264. Oba prezentowane dziś procesory czterordzeniowe z oferty Intela przy ustawieniach fabrycznych prezentują się minimalnie gorzej niż procesory Phenom II X4. Po OC to jednak C2Q wychodzi na prowadzenie. Po raz kolejny dodam - Q9400 prezentuje się tu dobrze, Q9400S oferujący taką samą wydajność, praktycznie ten sam pobór prądu i zbliżone możliwości OC przy cenie o ponad 40% wyższej okazuje się skrajnie nieopłacalny.

TESTY 3D

Po testach w przeróżnych programach syntetycznych i aplikacjach przyszła pora na testy w grach. Zanim jednak do nich przejdziemy spójrzmy na wykres z testu 3DMark 2006. Testu, w którym Q8300 i Q9400 wypadają słabiej od bezpośrednich rywali jeśli przyrównamy ich wydajność przy fabrycznych ustawieniach. Po OC to jednak konstrukcje Intela zyskują więcej na wydajności i wychodzą na prowadzenie.

Call Of Duty 4 i wykresy prezentujące średni FPS podczas rozgrywki w trybie wielu graczy na dwóch mapkach o zgoła odmiennej charakterystyce - Overgrown i Vacant. Różnice w wydajności CPU są tu widoczne (choć nie odczuwalne) jedynie w niższych rozdzielczościach. Tu Q8300 musi uznać wyższość tańszego Phenoma II X4 810, Q9400 zaś prezentuje poziom zbliżony do Phenoma II X4 940. Rozważając jego wersję z dopiskiem "S" nie można nic dobrego niestety napisać, w jego cenie możemy bowiem stać się posiadaczami np. wyraźnie szybszego Q9650.

Crysis: Warhead - tu robi się zdecydowanie ciekawiej, bowiem CPU ma znaczny wpływ na odczucia płynące z rozgrywki za sprawą minimalnego FPS. Core 2 Quad Q8300 zapewnia tu porównywalne osiągi jak nieznacznie tańszy konkurent w postaci procesora X4 810, Q9400 zaś wyprzedza X4 940. Po OC na niewielkie prowadzenie wychodzą ponownie konstrukcje Intela.

FlatOut: Apokalipsa - tu pomiar minimalnego FPS okazuje się niezwykle utrudniony, a to za sprawą trudności w kilkukrotnym przejechaniu danej trasy w ten sam sposób. O ile różnice te na średni FPS mają praktycznie znikomy wpływ, to rozbieżności w minimalnej prędkości wyświetlania są zbyt duże by wyciągać z nich średnią i prezentować je na wykresach. Konstrukcje Intela prezentują się dwojako - przy ustawieniach standardowych są one równie wydajne lub marginalnie wolniejsze od konkurentów, po OC odskakują im jednak (Q9400S rozpatrujemy jako Q9400, na wersję z drogim dopiskiem szkoda tracić czasu - opinia o nim jest przesądzona od początku testów).

Unreal Tournament III i testy przeprowadzone przy wykorzystaniu programu HardwareOC Benchmark - testy Flyby nie odzwierciedlają co prawda najlepiej realnej rozgrywki jednak są w pełni powtarzalne. Przy porównaniu procesorów podczas pracy z standardowymi zegarami różnice okazują się niewielkie, przewaga leży jednak po stronie procesorów Intela. Po OC różnice okazują się wyraźniejsze, bo sięgające ~30% - na korzyść Intela oczywiście.

World In Conflict i pomiar FPS przeprowadzone przy wykorzystaniu wbudowanego testu wydajności. Tu sytuacja prezentuje się podobnie jak wcześniej, Q8300 wygrywa nieznacznie z X4 810 a Q9400 prezentuje poziom wydajności odpowiedni dla modelu X4 940. Po zwiększeniu taktowania oba procesory Intela zyskują już wyraźną przewagę nad procesorami AMD.

WPŁYW ILOŚCI PAMIĘCI CACHE L2 NA WYDAJNOŚĆ

Korzystając ze sposobności postanowiłem przeprowadzić dodatkowo szereg testów przy wykorzystaniu trzech różnych procesorów Core 2 Quad Intela - Q8300, Q9400 i QX9650 - pracujących z tym samym zegarem (2,5GHz = 7,5 x 333MHz). Takie porównanie umożliwi nam ocenę korzyści płynących z większej ilości pamięci cache poziomu drugiego. Dla przypomnienia, Q8200/Q8300 wyposażony jest w 4MB Cache L2, Q9400/Q9400S w 6MB a topowe Core 2 Quad Q9550 i Q9650 posiadają aż 12MB pamięci cache L2.

Yorkfield (4MB Cache L2)

Yorkfield (6MB Cache L2)

Yorkfield (12MB Cache L2)

Ocenę powyższych wykresów pozostawiam Wam - jak widać na nich bowiem ilość pamięci podręcznej poziomu drugiego nie pozostaje bez wpływu na osiągi procesorów Intela, niejednokrotnie różnice są nie małe. Dodając do tego fakt, że modele wyposażone w aż 12MB ilości pamięci cache L2 pracują z najwyższym taktowaniem i z najwyższym mnożnikami bez problemu wyłaniamy te najwydajniejsze konstrukcje i zarazem najatrakcyjniejsze dla osób zainteresowanych jak najwyższym OC. Zarazem jednak są to procesory wyraźnie droższe, czy warte dopłaty ocencie sami.

PODSUMOWANIE

Prezentowane dziś procesory Intela prezentują się skrajnie jeśli chodzi o ich atrakcyjność i opłacalność zakupu. Z jednej strony mamy bowiem Core 2 Quad Q8300, który w większości wypadków okazuje się szybszy od swojego nieznacznie tańszego rywala w postaci X4 810, oferując jednocześnie wyraźnie lepszą wydajność po OC. To z pewnością oferta atrakcyjna i konkurencyjna, warta rozważenia - w szczególności gdy priorytetem jest stosunek możliwości do ceny. Należy jednak pamiętać, że niski mnożnik nie ułatwi nam zadania podczas prób OC, a sam procesor pozbawiony jest technologii wirtualizacji. Do wad zaliczyć można również podstawkę LGA775, której kres nadchodzi wielkimi krokami, tym jednak nie powinniśmy się przejmować jeśli procesor ma nam posłużyć przez dłuższy czas niż kilka~kilkanaście miesięcy.

Z drugiej strony mamy zaś model Q9400S, droższą wersję Core 2 Quad Q9400 o obniżonym TDP. O ile protoplasta okazuje się konstrukcją udaną, równie atrakcyjną (jak nie ciekawszą) w porównaniu do konkurencyjnego X4 940, to model z dopiskiem "S" wydaje się skrajnie nieopłacalny. Obniżone TDP przynosi korzyści w postaci niższych temperatur pracy prezentowanego CPU i niższego poboru energii, temperatury jednak mogą nam poprawić co najwyżej samopoczucie a różnice w poborze okazują się marginalne. Wydajność pozostaje na poziomie niezmienionym, odpowiednim dla procesora w cenie ~1100PLN, nie zaś dla konstrukcji droższej o ~40%! Zysk płynący z obniżonego TDP jest marginalny, różnica w cenie gigantyczna - w tej kwocie nabyć możemy bowiem wyraźnie wydajniejszego i dającego nadzieje na jeszcze lepsze OC Core 2 Quad Q9650 lub też po prostu Q9400 - zaoszczędzone pieniądze starczą na opłacenie różnic w poborze energii w stosunku do Q9400S na lat kilka...naście.

Marcin "Weelkoo" Wilczak