Gigabyte GA-7VT880 Pro

Dawno, dawno temu (niemalże w zamierzchłej przeszłości), korporacja NVIDIA stworzyła chipset dla układów AMD na Socket A. Chodzi oczywiście o nForce'a. Jego pierwsza wersja nie zdobyła jednak zbyt dużego udziału w rynku, gdzie niepodzielnie królowała VIA ze swoimi KTxxx. Władca był jednak nieco ułomny. Overclockerom brakowało stałego PCI/AGP, a maniacy muzyki narzekali na jakość kodeków AC97. Ponadto, firma cierpiała na manię wydawania poprawionych układów. Wystarczy wspomnieć o KT133A, KT266A czy KT400A. Tymczasem na horyzoncie pojawił się nowy przeciwnik - dwukanałowe dziecko NVIDIA, ochrzczone symbolem nForce 2. Oprócz braku wspomnianych wcześniej mankamentów, nF2 wniósł jeszcze sporo do świata chipsetów dla procesorów AMD. Spopularyzował ideę dwukanałowego kontrolera pamięci, a wersja IGP miała zintegrowany całkiem wydajny rdzeń graficzny. Ponadto, świetnie się podkręcał. VIA dość długo wydawała się nie dostrzegać problemu, KT600 był jedynie podrasowaną wersją niezbyt udanego KT400. Dopiero w połowie lutego bieżącego roku Tajwańczycy przedstawili KT880 - ich pierwszy chipset z dwukanałową obsługą pamięci dla Socket 462. W międzyczasie platforma ta została niejako zepchnięta do dolnego mainstreamu. Najwyższa półka wydajnościowa należała teraz do Athlonów 64 i najszybszych modeli Pentium 4. Tak późne wypuszczenie KT880 ma zarówno swoje zalety, jak i wady. Z jednej strony - NVIDIA zyskała sobie przychylność tzw. świadomych użytkowników, wiedzących co piszczy pod maską ich komputera. Patrząc z innej perspektywy, większości ludzi nie stać na najnowsze procesory i przeznaczone dla nich płyty główne. nForce2 jest w dalszym ciągu nieco droższy (choć można zauważyć tendencję do wyrównywania się cen płyt na obu chipach), więc, przynajmniej teoretycznie, urządzenia z KT880 na pokładzie są w zasięgu większej ilości kupujących. Aby jednak osądzić, czy różnica w kwocie jest usprawiedliwiona, przyjrzyjmy się specyfikacji KT880.

Patrząc na diagram blokowy, ciężko dostrzec różnicę względem KT600. Po bardziej uważnym przyjrzeniu się, wprawne oko zauważy dwukanałowy kontroler pamięci DDR oraz możliwość zintegrowania gigabitowego kontrolera Ethernet. Ponadto, strona internetowa VIA mówi jeszcze o SATALite, pozwalającemu dołączyć dwa dodatkowe napędy korzystające z szeregowej magistrali ATA. Kolejną różnicą jest obsługa do ośmiu gigabajtów pamięci, poprzednik "widział" jedynie 4GB RAMu. Mostek południowy pozwala na wyprowadzenie ośmiu portów USB 2.0 i obsługuje RAID na SATA. Szkoda, że producenci płyt głównych tak rzadko korzystają z możliwości zainstalowania VIA Envy 24PT, układu dźwiękowego o bardzo dobrej jakości. Komunikacja między KT880 i VT8237 realizowana jest poprzez taktowaną zegarem 66MHz magistralę Ultra V-Link. Jej przepustowość to 533MB/s.

KT880 w wydaniu Gigabyte

Do naszego laboratorium trafiła płyta główna Gigabyte GA-7VT880 Pro. Oparto ją oczywiście o chipset KT880. Wyraz "Pro" obecny w nazwie sugeruje dołączenie do niej szerokiego spektrum dodatków. Jak jest w rzeczywistości? Spójrzcie sami.

Pudełko nie należy do największych - ot, typowy rozmiar opakowania płyt głównych. Oznaczenia są całkiem czytelne, choć doszukanie się dokładnego modelu płyty może zająć trochę czasu. Wewnątrz - całkiem ciekawie. Otrzymujemy śledź z portami USB i FireWire, dwa kabelki SerialATA i odpowiednią przejściówkę zasilania, taśmy IDE i FDD, zaślepkę na tył obudowy, wyprowadzenia dźwięku cyfrowego oraz kabelek Molex > ATX 4Pin. Szczególnie ten ostatni dodatek wart jest uwagi - niektóre starsze modele zasilaczy nie zawierają odpowiedniej złączki.

Ponadto, do naszych rąk trafia instrukcja użytkownika, rozpiska zworek oraz naklejka na obudowę. Poznaliśmy już całą zawartość pudełka, lecz bez najważniejszeo elementu - samej płyty. Urządzenie charakteryzuje się niebieskim laminatem i kolorowymi oznaczeniami gniazd. Do naszej dyspozycji oddano cztery sloty DDR. Daje to nieco przewagi nad nForce2, gdyż zmuszenie chipsetu NVIDIA do współpracy z czterema modułami RAM jest dość trudne. Co ważne, slot AGP nie koliduje z pamięciami. Karty rozszerzeń możemy umieścić w pięciu złączach PCI. Mostek północny chroni radiator polakierowany na złoto. Niestety, nie udało nam się go usunąć, a perspektywa przylutowywania kulka po kulce układu KT880 nie jest zbyt kusząca ;-). Niestety, wyprowadzenia audio ograniczają się do trzech mini-jacków. Jeżeli mamy głośniki w standardzie 5.1, nie podłączymy już mikrofonu czy karty telewizyjnej (choć na to ostatnie jest pewna rada - wystarczy wykorzystać złącze Aux-in).

Żółty kolor gniazda procesora ma najprawdopodobniej nastrajać optymistycznie, gdy wyjmujemy z niego spalony CPU. Odłóżmy żarty na bok - nastał czas na poważne sprawy. MOSFET'y odpowiedzialne za dostarczanie energii do naszego Athlona czy Durona zostały przykryte niewielkim radiatorem. Zapewnia to lepsze warunki pracy, a co za tym idzie - większą obciążalność i stabilność napięć.

Za przesył danych poprzez Ethernet z prędkością 1000Mbit/s odpowiada Realtek RTL8110S. Niestety, urządzenie korzysta ze zwykłej magistrali PCI, przez co przy dużym ruchu w sieci może dość do całkowitego jej zapchania. Warstwę audio również powierzono konstrukcji tego producenta. Tym razem obsługą dźwieku zajmuje się ALC658. Ten niepozorny chip to w istocie 20-bitowy przetwornik DAC i 18-bitowy ADC. Ponadto, wspiera wykrywanie rodzaju podłączonych urządzeń - koniec ze żmudnym przyporządkowywaniem poszczególnych wyjść.

Technologia DualBIOS pozwala na bezproblemowe uruchomienie komputera, jeżeli wirus lub użytkownik uszkodził zawartość pamięci ROM na płycie głównej. Po prostu - urządzenia wyposażone są w dwie kości flash, zapasowy układ "przejmuje dowodzenie", gdy z podstawowa kość nie działa prawidłowo.

BIOS i OC

Gigabyte GA-7VT880 Pro korzysta z biosu AWARD/Phoenix. Podobnie jak na przykład Abit, opcje dotyczące overclockingu umieszczono w osobnej zakładce. Nazwano ją (dość szumnie zresztą) MB Intelligent Tweaker. Denerwująca nieco ta moda na nadawanie prostym rozwiązaniom miana inteligentnych, sami przyznacie... Gdy będę mógł sensownie porozmawiać z płytą główną, zapewne odszczekam poprzednie stwierdzenie. Dość już tych dywagacji. Maksymalne FSB wynosi 254MHz, płyta nie posiada blokady FSB i PCI. Napięcie AGP i DDR możemy podbić o 0,3V, najwyższe VCore to 2,05V, ustawiane z krokiem co 0,005V. Produkt Gigabyte'a osiągnął stabilnie próg 231MHz. Całkiem dobry wynik, zważywszy iż mostek północny nie posiada aktywnego chłodzenia.

Testy

Zestaw testowy składa się z procesora AMD Athlon XP na rdzeniu Thoroughbred-B, taktowanego zegarem 2200MHz (200*11), dwóch modułów TwinMOS DDR 400 pracujących z timingami 2-3-3-8. Obsługę grafiki powierzyliśmy Radeonowi 9800XT od ASUSa. Zastosowane drivery to :NVIDIA UDP 4.27, ATI Catalyst 4.7 oraz VIA Hyperion 4.51. Całą procedurę przeprowadzono pod kontrolą systemu Windows XP z zainstalowanym Service Pack 1. Spójrzmy więc, jak wygląda sprawa wydajności KT880. Konkurentami GA-7VT880 Pro będą: Epox 8RDA+ (nForce2 Ultra 400) oraz AOpen AK77-600 Max (VIA KT600).

Na samym początku - 3DMark 2001 w wersji SE. Dzięki ustawieniu niskiej rozdzielczości (640 na 480 pikseli przy 16 bitach), minimalizuje się wpływ karty graficznej na wynik, dając pole do popisu procesorowi, pamięciom i płycie głównej. Tym razem nForce2 niezwyciężony, choć KT880 jest szybszy o około 70 punktów od swojego starszego brata.

Test CPU w 3DMarku '03 intensywnie wykorzystuje moc obliczeniową procesora do generowania elementów grafiki trójwymiarowej. Różnice, choć minimalne i w granicach błędu pomiarowego, na zwycięzcę wskazują produkt Gigabyte'a.

Nie rozwijany już program diagnostyczny Aida32 jest prawdziwą kopalnią wiedzy o podzespołach zainstalowanych w naszym pececie. Ponadto, zawiera w sobie kilka przydatnych narzędzi testujących. W badaniu przepustowości pamięci, KT880 na prowadzeniu.

W przypadku zapisu do komórek pamięci operacyjnej, obie konstrukcje oparte na kościach VIA przebijają wydajnością Epoksa z nForce2.

Polski akcent w testach sprzętu, benchmark CCR, udowadnia wyższość komputera zbudowanego na chipsecie NVIDIA. Przy okazji, po raz kolejny widać, iż KT880 jest nieco szybszy od swojego jednokanałowego poprzednika - KT600.

Cinebench 2003 symuluje zastosowanie komputera w renderowaniu grafiki trójwymiarowej. Należy pamiętać, że w tym teście liczy się jedynie wydajność procesora, płyty głównej i RAMu - karta graficzna nie ma praktycznie nic do powiedzenia. Jak widać, Gigabyte poradził sobie całkiem dobrze, podobnie jak AOpen. Na szarym końcu - 8RDA+ z nForce2.

Pierwsza z gier w tej recenzji, nieco już leciwy (choć nadal wymagający) Comanche 4, utwierdza w przekonaniu, że VIA skonstruowała bardzo wydajne rozwiązanie. Mimo to, różnica pomiędzy KT880 a nForce 2 jest bardzo mała i nawet oko najwytrawniejszego gracza jej nie zauważy.

Kodowanie obrazu w rozdzielczości PAL do formatu DivX 5 jeszcze całkiem niedawno oznaczało wielogodzinne (a czasem i wielodniowe) oczekiwanie na finalny plik. Wzrost prędkości komputerów umożliwił skrócenie czasu oczekiwania do kilkudziesięciu minut. Testowy plik najszybciej zakodował procesor obsadzony w płycie Gigabyte, tuż za nim - Epox. Na szarym końcu, z jednoFPSową stratą do lidera - AOpen. Oj, udzieliła mi się olimpijska atmosfera...

Aby zapewnić pełnię wrażeń audiowizualnych, do ruchomego obrazu musimy dołączyć także dźwięk. Tutaj także KT880 popisuje się wysoką wydajnością, choć różnica rzędu jednej lub dwóch sekund raczej nie spowoduje nadmiernych frustracji u użytkowników kodera Lame.

PCMark 2002 całkiem wszechstronnie bada wydajność naszego komputera (poza kartą graficzną w trybie 3D, ale to zadanie dla 3DMarków). W teście wydajności CPU różnice są minimalne, rzędu kilku-kilkunastu punktów.

Także pomiar przepustowości pamięci nie przynosi rozstrzygnięcia, jeśli chodzi o porównanie wydajności trzech chipsetów. Wyniki są bardzo wyrównane, ale i tak GA-7VT880 Pro osiąga wynik o kilkanaście punktów większy od konkurencji.

Unreal Tournament 2003 najwyraźniej nie lubi płyty głównej Gigabyte'a. Lepszy wynik osiąga nawet AOpen z KT600. Nawet kilkukrotne powtórzenie testu nie przyniosło rozwiązania - KT880 był najwolniejszy z całej trójki.

Ostatni z testów dotyczy szybkości kompresji pliku WAV do formatu RAR. Na wykresie widzimy wyraźną poprawę względem KT600 - dwukanałowy kontroler pamięci u VIA skrócił cały proces o pięć sekund - szybciej nawet od nForce'a.

Podsumowanie

VIA KT880 w wydaniu Gigabyte'a to bardzo wydajna konstrukcja. W końcu Tajwańczycy przebudzili się i pokazali, że oni również mogą stworzyć dobry chipset dla Socket A. Brakuje jedynie kilku opcji przydatnych nałogowym overclockerom. Mimo to, osiągnięte FSB jest i tak bardzo wysokie. Całkiem niedawno wydawało się, że 462-pinowe gniazdko dożywa już kresu swoich dni. Tymczasem jest zupełnie inaczej - nowy, niskobudżetowy procesor Sempron zapewne jeszcze bardziej spopularyzuje tą platformę na rynku low-end. Jeżeli tylko cena będzie rozsądna, to nie wróżę zbyt dobrej sprzedaży intelowskim Celeronom - produkty AMD biją je na głowę, jeśli chodzi o wydajność. Z drugiej strony - oparty na jądrze Prescott Celeron D świetnie się podkręca. Gdybanie gdybaniem - jak będzie, pokażą twarde prawa rynku. A koniec platformy Socket A możemy śmiało przesunąć w bliżej nieokreśloną przyszłość.

Sprzęt dostarczyli:
Gigabyte GA-7VT880 Pro
ASUS Radeon 9800XT
AOpen AK77-600Max

Autor: Maciej Wieńszczak (Kangur)