Recenzja - AOpen AK77-600 Max i AOpen AK79D-400 Max - FrazPC.pl

Wielu rodzimym komputerowcom wyrażenie "płyta główna" nieodmiennie kojarzy się z gigantami tego rynku - ASUS'em, Abit'em, Gigabyte'm oraz innymi wielkimi korporacjami. Tymczasem urządzenia nieco mniej znanych (co nie znaczy, że gorszych) producentów również potrafią mieć wiele zalet, ogrom dodatkowego wyposażenia i całkiem niezłą wydajność. Szerzenie relatywnie mało rozpoznawalnych marek stało się swego rodzaju misją naszego Vortalu. Najpierw opisaliśmy kilka produktów Albatrona, teraz kolej na innego gracza: firmę AOpen. Do naszej redakcji trafiły dwa modele płyt głównych, AK77-600 Max oraz AK79D-400 Max, oparte odpowiednio o chipset VIA KT600 i nieśmiertelny NVIDIA nForce 2 Ultra 400. Produkty AOpen'a charakteryzują się wieloma interesującymi dodatkami, poprawiającymi bezpieczeństwo i komfort pracy z zestawem. A więc zaczynamy!

Płytę główną AK77-600 Max oparto o zestaw układów logiki pochodzących prosto od tajwańskiej VIA. Zastosowany duet to ostatnio coraz popularniejszy KT600 z VT8237, komunikujący się ze sobą poprzez magistralę V-Link. Krzemowe kości wspierają wszystkie "nowinki" ze świata AMD: FSB 400MHz, DDR 400 oraz AGP 8x. Karty rozszerzeń można zamontować w dowolnym z sześciu slotów PCI. Najciekawiej jednak wygląda wyposażenie płyty. Mamy nie dwa, nie trzy, ale aż cztery porty SerialATA/150. Co więcej, dzięki zastosowaniu układu scalonego Promise SATA150, integrującego w sobie kontroler 2x SerialATA + 1x ParallelATA, możliwe jest wykorzystanie dodatkowego kanału IDE. Praca napędów podłączanych poprzez nowy interfejs może przebiegać w trybie RAID - HDD'ki mogą być spięte w macierz typu 0, 1 lub też 0+1. Opis unikalnych cech produktów AOpen znajdziecie w dalszej części recenzji (elementy te są wspólne dla obu modeli). Tymczasem pora na małą sesję zdjęciową.

Pudełko jest dość wysokie, zdecydowanie większe niż te, spotykane u innych producentów. Design jego zewnętrznej strony prezentuje się nieco ascetycznie, choć moim skromnym zdaniem delikatna, stonowana kolorystyka jest zdecydowanie milsza dla oka, niż nachalne, ostre i sztucznie wyglądające motywy, spotykane na opakowaniach innych producentów. Tymczasem zajrzyjmy do środka.

A wewnątrz, oprócz samej płyty (której zdjęcie za moment), znalazło się mnóstwo akcesoriów. Do naszej dyspozycji oddano: zaślepkę na porty z tyłu obudowy, dwa kable SerialATA, śledź z wyjściem i wejściem cyfrowym audio (S/PDIF współosiowe i optyczne TOSLink), wyprowadzenia portu gier, gniazd USB oraz FireWire, a także dwie taśmy IDE oraz jedną FDD.

A oto i ona - AK77-600 Max. W oczy niemalże od razu rzuca się ciekawie skomponowana kolorystyka - czarne PCB oraz mieniące się prawie wszystkimi kolorami tęczy gniazda. Pierwsze ze złącz PCI zostało oznaczone innym kolorem, ponieważ nie można w nim instalować karty pełniącej funkcję Bus Master. Produkt AOpen'a wyróżnia się zastosowaniem karty sieciowej 1GBit (Broadcom) oraz aż sześcioma portami USB zamontowanymi na samym laminacie! Wokół socketu znajdziemy otwory, co ucieszy entuzjastów niestandardowego chłodzenia. Na pochwałę zasługuje umieszczenie gniazda zasilania - aby doprowadzić energię do komputera, nie musimy ciągnąć przewodów przez pół obudowy. Niestety, podczas tworzenia rozkładu elementów nie uniknięto błędu, bardzo częstego z resztą. Otóż po zainstalowaniu długiej karty graficznej w slocie AGP, niemożliwym stają się operacje polegające na wyjmowaniu/wkładaniu modułów pamięci, ponieważ zatrzaski są blokowane przez laminat akceleratora.

I jeszcze rzut okiem na zestaw portów. Oprócz standardowego zestawu wyjść, zauważyć można dodatkowy blok z portami USB i RJ-45 oraz z wyjściami audio. Dźwięk obsługiwany jest przez popularny kodek Realtek ALC650 (5.1). Jakość odbioru jest typowa dla tego typu rozwiązań - nie jest najlepiej, aczkolwiek słyszałem gorzej brzmiące rozwiązania.

Kolejny z prezentowanych w dzisiejszej recenzji produkt oparto o konkurencyjne względem VIA rozwiązanie - NVIDIA nForce2 Ultra 400. Dwukanałowe rozwiązanie pod platformę AMD Socket A charakteryzuje się bardzo dobrymi możliwościami overclockerskimi, dwukanałową obsługą pamięci oraz bardzo dobrym dźwiękiem przestrzennym, zaimplementowanym w wersji -T mostka południowego MCP. AK79D-400 cechuje się całkiem dobrym "oradiatorowaniem". Oprócz stosowanego obowiązkowo na northbridge'u rozpraszacza ciepła, żeberkowanego elementu z aluminium doczekał się także MCP-T. Przydatne, ponieważ układ grzeje się całkiem solidnie, choć temperatura nie powoduje jego nieprawidłowego działania. Lecz w myśl przysłowia "przezorny zawsze ubezpieczony", warto zapewnić dodatkowe chłodzenie większości małych "ognisk" w obudowie. Poza tym, na laminacie znajdziemy kontroler Promise SATA150 (1x IDE, 2x SATA), lecz tym razem bez funkcji RAID. Za przetwarzanie sygnału dźwięku cyfrowego na analogowy odpowiada również ALC650, lecz tym razem jego rola polega jedynie na konwersji D/A sekwencji bitów pochodzących z nForce APU.

Tym razem do dyspozycji mamy pięć slotów PCI oraz jeden ACR. Niestety, konektor zasilania ATX został przemieszczony w owo niesławne miejsce, do którego trzeba prowadzić kabelki przez całą obudowę. Na plus można zaliczyć odejście od plastikowych kołeczków na rzecz specjalnych haczyków i sprężyny w przypadku mocowania radiatora na chipset. Gniazda pamięci są również dobrze oznaczone, patrząc na nie niemalże od razu wiadomo, które odpowiadają za dwukanałowy tryb pracy. Na minus muszę zaliczyć umiejscowienie trzeciego gniazda IDE. Poziome ułożenie powoduje zbędne problemy podczas cyrkulacji powietrza w obudowie, chyba, że używamy okrągłych kabli. Takich niestety nie ma w zestawie. Mocowanie bloku wodnego, czy popularnego Zalmana CNPS-7000 nie nastręczy problemów dzięki dziurkom wokół Socket A. Dodatkowe brawa dla producenta za zintegrowanie brzęczyka piezo z płytą, nie trzeba już siłować się z podłączaniem głośniczka do obudowy.

Miłośnikom dodatków nie pozostawiono wiele powodów do skarg. Razem z AK79D-400 Max, otrzymujemy dwie taśmy IDE (80 żył i 40 żył), jedną FDD i jeden kabel SerialATA. Co wiecej, w nasze łapki trafia również wyjście/wejście cyfrowe, wyprowadzenie dwóch portów FireWire i USB oraz GamePort, a także zaślepka na porty i dyskietka oraz płyty ze sterownikami. Nie zapomniano oczywiście o instrukcji oraz o specjalnej planszy z podstawowymi informacjami na temat montażu podzespołów oraz zworek.

WinBIOS wbrew pozorom nie jest narzędziem do aktualizacji pamięci EEPROM z poziomu Windows, lecz... oprogramowaniem pozwalającym na dostęp do funkcji BIOSu z Naszego Najpopularniejszego Systemu.

Koniec z szarymi, smutnymi ekranami startowymi. Dzięki Vivid BIOS, procedura POST (Power-ON Self Test) przebiega w ładnych, ciepłych barwach. Być może na początku wydaje się to nieco "odpustowe", lecz po pewnym czasie wszystkie bootowania na płytach bez Vivid BIOS wydają się szare i nudne.

Porty PS/2 oraz USB są chronione przed przekroczeniem krytycznej wartości natężenia prądu poprzez bezpiecznik. Niestety, większość producentów płyt głównych stosuje zabezpieczenia jednorazowe - bezpiecznik zostaje przepalony, choć płyta główna wciąż działa. AOpen postanowił wyjść na przeciw oczekiwaniom klientów i instaluje na swoich urządzeniach bezpieczniki polimerowe, które po spełnieniu swojej roli powracają w niedługim czasie do normalnego stanu. Mimo to, AOpen nieco przesadził, nazywając je "expensive", bo cena tego elementu nie przekracza kwoty 4zł. Czyżby aż tak cięto koszty?

Znane z płyt głównych Gigabyte rozwiązanie - DualBIOS, doczekało się swojej adaptacji u AOpen'a, tym razem pod nazwą Die-hard BIOS. Dzięki zastosowaniu dwóch kości pamięci, w przypadku uszkodzenia jednej z nich przez wirusa, możemy uruchomić system z drugiej i pozbyć się "żyjątka". Co ważne, drugi z Flashy zabezpieczony jest przed zapisem, więc praktycznie nie można doprowadzić do wyczyszczenia zawartości obu pamięci.

Koniec z tajemniczymi bipnięciami! - takie hasło reklamowe mogłoby promować funkcję Dr Voice II. Gdy komputer nie będzie w stanie poprawnie się włączyć, zamiast serii niezbyt zrozumiałych nawet dla dość zaawansowanych komputerowców serii piknięć, usłyszymy głosową informację na temat sprawiającego problem elementu. Podczas gdy mowa dochodząca z PC-Speakera jest raczej niezrozumiała, to po włączeniu głośników staje się czysta i klarowna.

AOpen stosuje na swoich płytach głównych kondensatory o dużej pojemności i niskim ESR. Te trzy tajemnicze literki można rozszyfrować jako Equivalent Series Resistance, im mniejszy ESR, tym prąd o większym natężeniu można pobrać z kondensatorów. Przy obecnych prędkościach procesorów i ich zapotrzebowaniu na moc, posunięcie to wydaje się bardzo pożądane.

Zapewne pamiętacie karty PCI, chroniące zawartość dysku twardego przed niepowołaną modyfikacją. Jeśli posiadacie płytę główną AOpen, nie trzeba ponosić dodatkowych kosztów, ponieważ taką samą funkcjonalność integruje w sobie EzRestore - funkcja przywracania zawartości dysku twardego. Działanie EzRestore polega na buforowaniu wszelkich operacji na partycji systemowej, dzięki czemu można przywrócić jej poprzedni stan. Co ciekawe, do poprawnego działania potrzeba jedynie około 100MB miejsca. Partycję można ustawić również jako tzw. "Work Disk", który nie będzie chroniony przed modyfikacjami, aby możliwe było zachowanie swojej pracy. Dla firmowych informatyków bądź właścicieli kawiarenek internetowych - rozwiązanie wprost wymarzone.

Zadaniem SilentTek'a jest regulowanie prędkości obrotowej wiatraków w systemie pod kątem jak najlepszego balansu pomiędzy temperaturą a głośnością. Funkcja obsługiwana jest z poziomu Windows, lecz niestety nie udało nam się zmusić do działania aplikacji sterującej. Zapewne kolejne uaktualnienie rozwiąże problem.

Wyciągnięcie bateryjki nie będzie już powodowało utraty ustawień BIOS'u. Oprócz pamięci CMOS, wszelkie optymalizacje i zmiany dokonane w Setupie zachowywane są w kości EEPROM, której zawartość jest nieczuła na zaniki napięcia. Dzięki Battery-less Design możemy spać spokojnie, bez obaw o utrzymanie naszych, często mozolnie dobieranych parametrów pracy komputera.

Mimo zastosowania całkiem porządnego podsystemu zasilania, maksymalne napięcie zasilania procesora wynosi zaledwie 1.85V. I cóż z tego, że można regulować woltaż chipsetu (na nForce 2), AGP i RAM'u, skoro CPU "marnuje się" przy 1.85V. O ile przy chłodzeniu powietrzem, taka wartość maksymalna jest relatywnie sensowna i bezpieczna, o tyle przy zainstalowanym bloku wodnym (nie mówię już o wynalazkach typu VapoChill), potencjał overclockingu zostaje niemalże zmarnowany. Maksymalne ustawienie FSB, jakie udało się nam uzyskać wynosiło 231MHz dla nForce 2 i 218 dla KT600. AOpen'owi udało się obejść ograniczenia VIA względem taktowania szyny 200MHz dla procesorów opartych o rdzeń inny niż Barton. Nasz testowy Thoroughbred-B0 bez problemu uruchomił się przy takim ustawieniu, a płyta dopasowała odpowiednie dzielniki PCI/AGP. Praktycznie jedynym mankamentem (oprócz niskiego VCore), jaki udało mi się zaobserwować, było niedziałanie czujników temperatury/obrotów na płycie głównej AK79D. Zarówno oprogramowanie pod Windows, jak i BIOS pokazywał kosmiczne wartości, np. -55° C na procesorze (ach, całkiem nieźle te Titany chłodzą ;-) ).

Testowane płyty stanęły w szranki z dwoma flagowymi modelami Epoxa i Abita - odpowiednio 8RDA+ oraz AN7. Testy przeprowadzono z procesorem AMD Athlon Thoroughbred-B0 taktowanym 2200MHz (200*11). 512MB pamięci (w Dual Channel w przypadku płyt nForce2) posiadało ustawione timingi 2-3-3-8. Zastosowana karta graficzna to Radeon 9800XT pochodzący od ASUS'a. Sterowniki, na jakich przeprowadzono pomiary to: NVIDIA UDP 3.13, ATI Catalyst 7.93 oraz Via 4in1 4.49. Całość procedury przeprowadzono pod kontrolą systemu operacyjnego Windows XP SP1. A więc pora zaczynać...

Na pierwszy ogień 3DMark 2001SE, tym razem w rozdzielczości 640x480, aby maksymalnie wykazać różnice pomiędzy testowanymi płytami i uniknąć zafałszowania pomiarów przez kartę graficzną. Trio nForce2 na bardzo podobnym poziomie, podczas gdy KT600 odstaje od reszty stawki o ponad sto punktów.

W pomiarze CPU Score 3DMark 03, konstrukcja bazująca o rozwiązania VIA osiągnęła najmniej punktów, lecz rozbieżność ta całkowicie mieści się w granicach błędu pomiarowego. AK79D w środku stawki, dokładnie pomiędzy Epoxem a Abitem.

Prędkość odczytu z pamięci w przypadku płyt głównych z NVIDIA nForce2 oscyluje na bardzo zbliżonym poziomie. Jedynie KT600 odstaje od reszty, oferując "zaledwie" 2860 megabajtów na sekundę. Mimo to, wszystkie transfery są bardzo wysokie (jak na platformę AMD), a Aida32 zalicza się do benchmarków syntetycznych, a więc pomiary mogą nie mieć odzwierciedlenia w rzeczywistości.

Sytuacja odwraca się w przypadku zapisu. Niewiarygodna zgodność płyt z logiką firmy z Santa Clara oraz jeden "samotny wojownik" z wyższym wynikiem - KT600.

CPU-Chipset-RAM - polski akcent na scenie komputerowych testów wydajności. AOpen AK77-600 Max znów odstaje od reszty, niestety - tym razem niezbyt pozytywnie. Płyta uzyskała wynik niższy o około 110 punktów od swych dzisiejszych rywali.

Cinebench 2003, a konkretniej - test renderingu sprawdza i mierzy wydajność CPU oraz opóźnień na drodze dostępu do pamięci operacyjnej. Najlepszy wynik uzyskał tutaj Abit AN7, który wyrenderował trójwymiarową scenę w czasie 94,6 sekundy. KT600 znów, mówiąc teatralnym żargonem, "gra ogony".

Kompresja pliku wideo o rozdzielczości PAL (720x576) do formatu DivX 5 testuje głównie wydajność obliczeniową procesora, aczkolwiek można też zauważyć różnice pomiędzy poszczególnymi płytami. VIA po raz kolejny okazuje się najwolniejszym rozwiązaniem, choć różnica jest bardzo mała, zaledwie 0,3 klatki na sekundę więcej.

Pora zakodować dźwięk. Konwersja pliku WAVE do formatu MP3 za pomocą aplikacji Lame w wersji 3.93 zajęła najmniej czasu (34s) AOpen'owi AK79D i Abit'owi AN7. W środeczku Epox 8RDA+, peleton zamyka AK77, z wynikiem 36 sekund.

Kolejny z produktów Futuremark (dawniej MadOnion), tym razem stworzony do mierzenia ogólnej wydajności podzespołów komputerowych (oprócz funkcji trójwmiarowych karty graficznej). W teście CPU wyniki są bardzo wyrównane. Co ciekawe, oba AOpen'y uzyskały identyczne wyniki. Przejdźmy zatem do pomiarów przepustowości pamięci.

Tutaj również całkiem "różowo". Różnice marginalne, a KT600 radzi sobie całkiem dobrze. Jedynie siedem punktów straty wobec najwolniejszego z "enforsiarzy" 8RDA+.

Niestety, SiSoft Sandra pokazuje niemalże dokładnie to samo, co Aida32. Różnica w przepustowości jest niemalże identyczna, a nawet minimalnie większa, bo wynosi około 140 megabajtów na sekundę.

Pora sprawdzić, jak sprawują się płyty w testach real-life. AOpen'owi AK79D udało się prześcignąć wszystkie płyty i wyświetlić obraz z prędkością 137,5 klatek na sekundę. Urządzenie oparte o KT600 znów w tyle, choć różnica jest na tyle minimalna, że praktycznie nie warta uwagi i z całą pewnością nie wpływająca w żaden sposób na komfort gry.

Ostatni z prezentowanych dziś benchmarków to WinRAR w wersji 3.20, starający się "upakować" stusiedemdziesięciosiedmio megabajtowy plik dźwiękowy WAVE. Z testowym zadaniem najszybciej poradził sobie AOpen AK79D i Epox 8RDA+, najwolniej - AOpen AK77.

Płyty główne z serii "Max" firmy AOpen pozostawiają po sobie bardzo pozytywne wrażenie. Są bardzo solidnie wykonane, posiadają mnóstwo dodatków i niespotykanych nigdzie indziej funkcji. Po obcowaniu z modelem opartym o zestaw logiki VIA muszę stwierdzić, że nie taki diabeł straszny, jak go malują. Różnice wydajnościowe pomiędzy dwoma platformami są na tyle małe, że nie sposób je zauważyć w codziennym użytkowaniu zestawu. Jednego tylko nie mogę odżałować - czemu w tak wspaniale wyposażonej płycie nie zastosowano porządnej karty dźwiękowej z prawdziwego zdarzenia, np. VIA Envy, która może bez żadnego wstydu być porównywana z SoundStormem od NVIDIA. Bardzo cennym dodatkiem jest trzeci kanał IDE, który znalazł się na obu urządzeniach. Póki jeszcze napędy SerialATA nie spopularyzowały się w dużym stopniu, stanowi to spore udogodnienie. W związku z powyższymi faktami, zdecydowałem przyznać płycie AK77-600 Max medale "Jakość" i "Rekomendacja", a AK79D-400 Max "Wydajność" i "Rekomendacja".

PRODUKT	UWAGI
AOpen AK77-600 Max	+ Wyposażenie + 4x SerialATA + Stabilność + Mnogość dodatkowych funkcji - Wolniejsza od nForce2 - VCore tylko do 1.85V
AOpen AK79D-400 Max	+ Wyposażenie + Wydajność + Stabilność + Mnogość dodatkowych funkcji - Problemy z czujnikiem - VCore tylko do 1.85V